ახალი სისტემა პილოტებს ტურბულენტობის რეალურ დროში არიდებას სთავაზობს

აშშ-ის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის (NSF) ატმოსფერული კვლევების ეროვნული ცენტრის (NCAR) მკვლევრებმა Graphical Turbulence Guidance Nowcast-ის (GTGN) სახელწოდების სისტემა შექმნეს. მან აშშ-ის შიდა ფრენები შესაძლოა უფრო კომფორტული და უსაფრთხო გახადოს. სისტემა სხვადასხვა წყაროდან მიღებულ მონაცემებს აერთიანებს და პილოტებს მარშრუტზე მოსალოდნელი ტურბულენტობის შესახებ თითქმის რეალურ დროში აფრთხილებს. ამის შემდეგ პილოტებს მარშრუტის შეცვლა და სახიფათო ზონისთვის გვერდის ავლა შეუძლიათ.

ტურბულენტობა მგზავრებისთვის მხოლოდ უსიამოვნო არ არის და შესაძლოა თვითმფრინავის უსაფრთხოებასაც შეუქმნას საფრთხე. აშშ-ის ტრანსპორტის უსაფრთხოების ეროვნულმა საბჭომ დაადგინა, რომ ყოველწლიურად ავიაციაში ამინდთან დაკავშირებული ავარიებისა და ინციდენტების დაახლოებით 75 პროცენტი ტურბულენტობითაა გამოწვეული. ადამიანების, სალონისა და თვითმფრინავების დაზიანება, ფრენების დაგვიანება, ასევე შემოწმებისა და ტექნიკური მომსახურების გამო მოცდენა აშშ-ის ავიაკომპანიებს წელიწადში 150-დან 500 მილიონ აშშ დოლარამდე უჯდება.

ამინდის პროგნოზირების მოდელებზე დაფუძნებული ჩვეულებრივი სისტემები ტურბულენტობას საკმარისი სიზუსტით ვერ პროგნოზირებენ. სანაცვლოდ, GTGN ფრენის დროს ყოველ 15 წუთში ამოწმებს, არის თუ არა მარშრუტზე ტურბულენტობა. ამისთვის სისტემა სხვადასხვა წყაროდან მიღებულ მონაცემებს იყენებს. GTGN-ის ალგორითმის პირველ ვერსიაში ხმელეთზე განთავსებული დოპლერის რადარების მონაცემები და ჰაერიდან მიღებული ცნობები გამოიყენებოდა. მათ ემატებოდა Graphical Turbulence Guidance-ის (GTG) მოკლევადიანი პროგნოზები. GTG აშშ-ის კონტინენტურ ნაწილში ტურბულენტობას მაქსიმუმ 18 საათით ადრე პროგნოზირებს.

GTGN-ის ამჟამინდელი ვერსია ხმელეთზე და ჰაერში ჩატარებული დაკვირვებებიდან დამატებით მონაცემებსაც ითვალისწინებს. მათ შორისაა პილოტების ცნობები, ადგილზე ტურბულენტობის ავტომატური გაზომვები, ელვის მონაცემები და მეტეოროლოგიური სადგურების დაკვირვებები. სისტემა ასევე იყენებს NSF NCAR-ის ტურბულენტობის ამომცნობი ალგორითმის შედეგებს. ეს ალგორითმი ტურბულენტობას რადარის მონაცემების მიხედვით აფასებს.

დაკვირვებები GTG-ის მოკლევადიან პროგნოზებთან ერთიანდება. ეს პროგნოზები ოკეანისა და ატმოსფეროს ეროვნული ადმინისტრაციის (NOAA) მაღალი გარჩევადობის სწრაფი განახლების მოდელის (HRRR) შედეგებს ეფუძნება. NOAA აშშ-ის ეროვნული მეტეოროლოგიური და ოკეანოგრაფიული უწყებაა.

ამ მონაცემებით GTGN სამგანზომილებიან ბადეს ქმნის, რომელშიც ტურბულენტობის წყაროების ადგილმდებარეობა განისაზღვრება და მათი ამოცნობაა შესაძლებელი. სისტემა მიწის ზედაპირთან ახლოს, მოწმენდილ ცაში, მთის ტალღებით წარმოქმნილ, ასევე ღრუბლებში და მათ მახლობლად არსებულ ტურბულენტობას მოიცავს.