ანალიტიკოსი: საფრანგეთი ვალის კრიზისის ზღვარზეა

რაჰმანმა ივარაუდა: „თუ მისი მთავრობა ბიუჯეტის დამტკიცებას ვერ შეძლებს, საფრანგეთის ვალის მომსახურების ღირებულება შეიძლება მკვეთრად გაიზარდოს“. მან დასძინა: „საფრანგეთი შეიძლება იძულებული გახდეს, საერთაშორისო სავალუტო ფონდს დახმარება სთხოვოს და იმავე დახმარებისთვის ევროპის ცენტრალურ ბანკს შეევედროს. ეს მსოფლიოს სიდიდით მეშვიდე ეკონომიკისთვის დამამცირებელი იქნება“.

რაჰმანმა აღნიშნა, რომ ბაზრის უნდობლობა საფრანგეთის მიმართ უფრო პოლიტიკური ხასიათისაა, ვიდრე ეკონომიკური. ინვესტორები შიშობენ, რომ ქვეყნის მართვა შეუძლებელი გახდა, ხოლო უკიდურესი მემარცხენეები და მემარჯვენეები აუცილებელ ცვლილებებს ნაკლებად განახორციელებენ.

ულტრამემარჯვენე ლიდერმა მარინ ლე პენმა პირობა დადო, რომ საპენსიო ასაკს კვლავ 62 წლამდე შეამცირებს. მან ადრე მისი 60 წლამდე შემცირებაც კი წამოაყენა. ამავე დროს, ულტრამემარცხენე საპრეზიდენტო კანდიდატი ჟან-ლუკ მელანშონი ცენტრალური ბანკის მიერ ფლობილი საფრანგეთის ვალის უბრალოდ გაუქმების გეგმით ატარებს კამპანიას.

რაჰმანის თქმით, ასეთი პოზიციები ხსნის, რატომ გაზარდეს ობლიგაციების ინვესტორებმა საფრანგეთის სესხების ღირებულება უკიდურესად მაღალ ნიშნულამდე. მან დაწერა: „ისინი შიშობენ, რომ ქვეყანა სოციალურად არასტაბილური და ინსტიტუციურად პარალიზებული ხდება“.

რაჰმანის შეფასებით, მაისის საპრეზიდენტო არჩევნები ფინანსური ბაზრებისთვის არც ისე გადამწყვეტი იქნება. ივნისის საპარლამენტო არჩევნებმა შესაძლოა ახალ პრეზიდენტს საპარლამენტო უმრავლესობა ვერ მოუტანოს, რაც შემდგომ პოლიტიკურ ჩიხს შექმნის.

საფრანგეთს მომავალ კვირაში გარდაუვალი კატასტროფის თავიდან აცილება შეუძლია. ამისთვის ლე პენმა ასამბლეაში თავის მოკავშირეებს ბიუჯეტის კენჭისყრაზე თავის შეკავება უნდა უბრძანოს, რაც მის დამტკიცებას შესაძლებელს გახდის.

რაჰმანმა გააფრთხილა: „ამან შესაძლოა ამ ეტაპზე თავიდან აგვაცილოს ისეთი კოლაფსი, როგორიც ფინანსური კრახის შემდეგ საბერძნეთმა განიცადა. მაგრამ საფრანგეთი საკუთარ ბედს ვეღარ აკონტროლებს“.

სესხების ღირებულების მკვეთრი ზრდა მიანიშნებს, რომ საფრანგეთი ობლიგაციების ბაზრის ნებაზეა დამოკიდებული. ბაზარი უკვე ითვალისწინებს ვალის შეუსრულებლობის მზარდ ალბათობას. მსგავსი ვითარებაა გაერთიანებულ სამეფოში, რომელიც ფაქტობრივად ობლიგაციების ბაზრის ეგრეთ წოდებულ მკაცრ მოთამაშეებზეა დამოკიდებული.

Macquarie Group-ის სავალუტო და საპროცენტო განაკვეთების გლობალურმა სტრატეგმა ტიერი ვიზმანმა სამშაბათს გამოქვეყნებულ წერილში განაცხადა, რომ საფრანგეთს მდგომარეობის გამოსასწორებლად და ობლიგაციების ბაზრის დასამშვიდებლად რამდენიმე მძიმე რყევის გავლა მოუწევს.

ეს შეიძლება მოიცავდეს უნდობლობის კენჭისყრას, რის შემდეგაც ეროვნული ასამბლეა ქვეყნის მართვას ვეღარ შეძლებს. შესაძლო მოვლენებს შორისაა Moody’s-ის მიერ საკრედიტო რეიტინგის შემცირება, ქუჩის პროტესტისა და ძალადობის გაფართოება და საფრანგეთის ობლიგაციების შემოსავლიანობის სხვაობის უფრო მკვეთრი, გადამდები ზრდა. ამ ჩამონათვალში ლე პენის პრეზიდენტად არჩევაც შედის.

ვიზმანის შეფასებით, ევროპის ცენტრალური ბანკიც სწრაფად არ ჩაერევა, რადგან „მორალური რისკის“ წახალისება არ სურს. დახმარების სხვა მექანიზმებს კი საფრანგეთის მასშტაბის ეკონომიკისთვის საკმარისი რესურსი არ გააჩნია.

ვიზმანმა დასძინა: „ნებისმიერ შემთხვევაში, როგორც ჩანს, ფისკალური პასუხისმგებლობის უფსკრულის მეორე მხარეს გადასასვლელად ჯერ ხეობის გავლა იქნება საჭირო“. მან ასევე აღნიშნა: „მხოლოდ მომდევნო რამდენიმე თვის მთელი ამ გარდამქმნელი ტკივილის შემდეგ შეიძლება საფრანგეთმა სიმტკიცე მოიკრიბოს და მკაცრი ეკონომიის კურსი აიღოს“.

თემებიემანუელ მაკრონიმარინ ლე პენიმუჯთაბა რაჰმანიპოლ კრუგმანიჟან-ლუკ მელანშონისებასტიენ ლეკორნიუტიერი ვიზმანიEurasia GroupMacquarie Groupსაფრანგეთი

გამოქვეყნდა 18 ოქტომბერი, 2026