ახალი კვლევის თანახმად, ჰიპერმასშტაბური მონაცემთა ცენტრები წელიწადში 82 ტერავატსაათ ელექტროენერგიას მოიხმარენ და დიდი რაოდენობით სათბურის აირებს გამოყოფენ.
წყარო: The Verge. ქართული თარგმანი: შიკრიკი.
US data centers now burn more electricity than a midsized country

ტექსტი ავტომატურად ითარგმნა. წყარო: The Verge.
ჰიპერმასშტაბური მონაცემთა ცენტრების მიერ მოხმარებული ენერგიისა და მათ მიერ წარმოქმნილი ნახშირბადით დაბინძურების შესახებ უახლესი მონაცემები გამოქვეყნდა.
ჟურნალ Nature Sustainability-ში გამოქვეყნებული ახალი კვლევის თანახმად, აშშ-ში ჰიპერმასშტაბური მონაცემთა ცენტრების ელექტროენერგიის მთავარი წყარო კვლავ წიაღისეული საწვავია. სავარაუდოდ, ეს ცენტრები ერთობლივად ბევრ ქვეყანაზე მეტ ელექტროენერგიას მოიხმარენ, რის შედეგადაც დიდი რაოდენობით სათბურის აირები გამოიყოფა.
კვლევა ჰიპერმასშტაბურ ობიექტებს იკვლევს. ეს უზარმაზარი შენობებია, რომელთა ფართობი მილიონობით კვადრატულ ფუტს აღწევს. დეველოპერები მათ უმეტესად გენერაციული ხელოვნური ინტელექტის მხარდასაჭერად აშენებენ. მკვლევრების თქმით, შედეგები აჩვენებს, რომ ხელოვნური ინტელექტის წიაღისეულ საწვავზე დამოკიდებულებით გამოწვეული დაბინძურების შესამცირებლად ჯერ კიდევ ბევრი რამ არის გასაკეთებელი.
კვლევის წამყვანმა ავტორმა და ჰარვარდის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სკოლის ბიოსტატისტიკის დეპარტამენტის პოსტდოქტორანტმა ჯანლუკა გუიდიმ ვერჯის ელფოსტით განუცხადა: „ხელოვნური ინტელექტის გარემოზე ზემოქმედებაზე ხშირად ისე ვსაუბრობთ, თითქოს ეს ტექნოლოგიის უცვლელი თვისება იყოს. სინამდვილეში კი, ერთი და იგივე გამოთვლით ინფრასტრუქტურას შეიძლება სრულიად განსხვავებული შედეგები ჰქონდეს, იმის მიხედვით, თუ რომელი ელექტროენერგეტიკული სისტემა ამარაგებს მას. ეს, სინამდვილეში, დამაიმედებლად მიმაჩნია, რადგან ეს ნიშნავს, რომ ასეთი ზემოქმედება გარდაუვალი არ არის. ჩვენ შეგვიძლია ავირჩიოთ, სად ავაშენებთ ამ ინფრასტრუქტურას და რა ენერგიით მოვამარაგებთ მას“.
გუიდიმ და მისმა გუნდმა სატელიტური გამოსახულებები გამოიყენეს აშშ-ში 403 ჰიპერმასშტაბური მონაცემთა ცენტრის გამოსავლენად. თითოეული ობიექტის ელექტროენერგიის მოხმარება მისი სიმძლავრის მიხედვით შეაფასეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს მონაცემებით, მკვლევრებმა გამოთვალეს, რამდენ ნახშირბადით დაბინძურებას გამოიწვევდა თითოეული ცენტრი, ადგილობრივ ელექტროქსელთან რომ ყოფილიყო დაკავშირებული 2024 წლის მაისიდან 2025 წლის აპრილამდე.
ჯამში, 403 ჰიპერმასშტაბურმა ობიექტმა იმ წელს, სავარაუდოდ, დაახლოებით 82 ტერავატსაათი ელექტროენერგია მოიხმარა, რაც აშშ-ში ელექტროენერგიის მთლიანი მოხმარების დაახლოებით 1,8 პროცენტია. ეს იმაზე მეტია, ვიდრე დაახლოებით 148 ქვეყნის, ანუ მსოფლიოს ქვეყნების უმრავლესობის, წლიური მოხმარება. ამ ქვეყნებს შორისაა ავსტრია, ისრაელი და ვენესუელა, ხოლო უდიდესი ეკონომიკები, მათ შორის აშშ და ჩინეთი, ამ რიცხვში არ შედის. ამის შესახებ MIT-ის სისტემური დინამიკის ჯგუფისა და MIT-ის სლოანის მდგრადობის ინიციატივის დირექტორმა ჯონ სტერმანმა განაცხადა.
ამავე გამოცემის სხვა ამბები.

Amazon’s Zoox robotaxis are now available via Uber
კვლევის თანახმად, ამ მონაცემთა ცენტრებისთვის მოხმარებული ელექტროენერგიის წარმოებამ 25,7 მილიონი მეტრული ტონა CO2 გამოყოფა გამოიწვია. ეს დანიის წლიური ნახშირბადის კვალის ტოლია. სტერმანის თქმით, ეს დაახლოებით 113 ქვეყნის ჯამურ ნახშირბადის ემისიებს აღემატება. მიზეზი ისაა, რომ ჰიპერმასშტაბური ობიექტების მიერ მოხმარებული ელექტროენერგიის დაახლოებით 54 პროცენტი, სავარაუდოდ, გაზისა და ქვანახშირისგან მიიღეს.
სტერმანმა, რომელიც გუიდის კვლევაში არ მონაწილეობდა, განაცხადა, რომ კვლევის შედეგების ქვეყნების ელექტროენერგიის მოხმარებასა და ემისიებთან შესადარებლად Claude-ის დახმარება გამოიყენა. სტერმანმა თქვა: „ვფიქრობ, ხელოვნური ინტელექტი შეიძლება ძალიან სასარგებლო იყოს. მაგრამ უნდა მოვიფიქროთ, როგორ შევზღუდოთ ზიანი... მით უმეტეს, რომ ეს ზემოქმედება შეუქცევადია. როგორც კი ამ მონაცემთა ცენტრებს CO2-ის გამოყოფის უფლებას მივცემთ, ამის გამოსწორებას ვეღარ შევძლებთ“.
სტერმანის თქმით, პოლიტიკის შემქმნელებმა მონაცემთა ცენტრების ოპერატორებს უნდა მოსთხოვონ, ახალი სუფთა ენერგიის წყაროები აამოქმედონ. კვლევაში არ არის გათვალისწინებული ადგილობრივი ჰაერის დაბინძურება, რომელიც შეიძლება გამოიწვიოს მონაცემთა ცენტრების მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად აშენებულმა ახალმა გაზის ინფრასტრუქტურამ. არც ის არის გათვალისწინებული, რომ ხელოვნური ინტელექტის ზოგიერთმა კომპანიამ საკუთარ ობიექტებზე გაზის ტურბინები დაამონტაჟა, რათა ელექტროქსელთან დაკავშირების გარეშე მიეღო ენერგია. ჰიპერმასშტაბური მონაცემთა ცენტრები მხოლოდ ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებულ გამოთვლებს არ ემსახურება. ამასთან, ისინი აშშ-ში არსებული ათასობით მონაცემთა ცენტრის მხოლოდ მცირე ნაწილს შეადგენენ, მათი რაოდენობა კი ყოველწლიურად იზრდება.
კვლევამ აჩვენა, რამდენად დიდ გავლენას ახდენს ხელოვნური ინტელექტისა და მონაცემთა ცენტრების გარემოზე ზემოქმედებაზე ადგილობრივი ელექტროენერგიის წყაროების ნაზავი. ქვანახშირზე ძლიერ დამოკიდებულ ვაიომინგში ელექტროენერგიის წარმოებისას თითო კილოვატსაათზე დაახლოებით შვიდჯერ მეტი ნახშირბადის ემისია გამოიყოფა, ვიდრე ჰიდროენერგიით მდიდარ ორეგონში. გუიდი წერს: „ორი მონაცემთა ცენტრის ნახშირბადის კვალი შეიძლება მკვეთრად განსხვავდებოდეს, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ზუსტად ერთნაირი რაოდენობის ელექტროენერგიას მოიხმარენ. ამის მიზეზი მხოლოდ მათი მდებარეობაა“.
კორნელის უნივერსიტეტის ენერგეტიკული სისტემების ინჟინერიის პროფესორმა ფენჩი იუმ, რომელიც ასევე არ მონაწილეობდა კვლევაში, აღნიშნა, რომ შედეგები „ნახშირბადის გრძელვადიანი ჩაკეტვის“ პრობლემას უსვამს ხაზს. იუმ ვერჯის ელფოსტით განუცხადა: „მონაცემთა ცენტრებზე სწრაფად მზარდი მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად აშენებული ელექტროსადგურები და დამხმარე ინფრასტრუქტურა შეიძლება ათწლეულების განმავლობაში მუშაობდეს. შესაბამისად, დღეს მიღებულმა გადაწყვეტილებებმა შეიძლება მომავალშიც განსაზღვროს ემისიების დონე“.
იუმ და გუიდიმ ასევე აღნიშნეს, რომ მკვლევრებს ენერგიის მოხმარების შესაფასებლად დიდი ძალისხმევა უწევთ, რადგან მონაცემთა ცენტრების ოპერატორები ამ ინფორმაციას არ ასაჯაროებენ. ამ პრობლემის საპასუხოდ, გუიდი და მისი კოლეგები კვლევის მონაცემებზე დაყრდნობით ვებსაიტს ქმნიან, რომელიც ცალკეული მონაცემთა ცენტრების გარემოზე ზემოქმედებას გააკონტროლებს. კონგრესში განხილვის პროცესში მყოფმა ორპარტიულმა კანონპროექტმა შესაძლოა ქვეყნის მასშტაბით მონაცემთა ცენტრების ელექტროენერგიის მოხმარების შესახებ უფრო ვრცელი ინფორმაციის გასაჯაროება მოითხოვოს.
თეთრი სახლის კლიმატის საკითხებში ყოფილმა მრჩეველმა და გარემოს დაცვის სააგენტოს ყოფილმა ადმინისტრატორმა ჯინა მაკკარტიმ კვლევის ავტორების მიერ გავრცელებულ განცხადებაში აღნიშნა: „თემებსა და პოლიტიკის შემქმნელებს სჭირდებათ სანდო, დამოუკიდებელი მონაცემები იმის შესახებ, რას ნიშნავს ეს ობიექტები ჩვენი ჰაერისთვის, ჯანმრთელობისა და კლიმატისთვის. ეს კვლევა მნიშვნელოვანი ნაბიჯია“.
თემებიჯანლუკა გუიდიჯონ სტერმანიMIT-ის სისტემური დინამიკის ჯგუფიMIT-ის სლოანის მდგრადობის ინიციატივაNature Sustainabilityგარემოს დაცვის სააგენტოვერჯიჰარვარდის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სკოლისდანიაClaude
შეადარე თარგმანი გამოცემის ორიგინალურ ტექსტს.
გამოქვეყნდა 17 ნოემბერი, 2026

Apple’s new study looks to improve the effectiveness of AI health tools

Congress wants to tighten export rules on AI chips after Nvidia spy scandal
სხვა ამბები ამ განყოფილებიდან.

Estland baut virtuelle Exilregierung in der Cloud auf
Attackers are using AI agents to automate cybercrime at 'industrial scale,' FBI and AWS warn

Crook turns free trials into phishing factory, as LearnWorlds sends 13,000 fake YouTube copyright notices
კომენტარი (0)
გაგვიზიარე შენი აზრი.
კომენტარები ავტომატურად მოწმდება.
აზრის გასაზიარებლად შექმენი ანგარიში ან შედი.
კომენტარები ჯერ არ არის. დაწერე პირველი.