აშშ-ის ფიქალის ნავთობის ცენტრში ორგანიზებული ქურდობა გახშირდა

West Texas Intermediate-ის ნედლი ნავთობი წელს უკვე 60%-ით გაძვირდა. საწვავის ფასები კიდევ უფრო მეტად გაიზარდა, რადგან ახლო აღმოსავლეთსა და რუსეთ-უკრაინაში ომებმა ნავთობგადამამუშავებელი სიმძლავრე შეამცირა.

ნავთობის ქურდობა ამ ინდუსტრიაში დიდი ხანია პრობლემაა. თუმცა ის იმდენად გავრცელდა, რომ დალასის ფედერალურმა სარეზერვო ბანკმა (Federal Reserve Bank of Dallas) საკითხი კვარტალურ გამოკითხვებში შეიტანა.

ბოლო გამოკითხვამ აჩვენა, რომ პერმის აუზში ძირითადად მოქმედი კომპანიების თითქმის ნახევრის საქმიანობაზე ნავთობსარეწებში ქურდობამ იმოქმედა. ამის საპირისპიროდ, პერმის აუზის გარეთ ძირითადად მოქმედი კომპანიების 86%-ზე ქურდობას გავლენა არ მოუხდენია.

პერმის აუზი ნავთობმომპოვებელი რეგიონის ცენტრია. ის ასევე ფიქალის რევოლუციის ეპიცენტრია, რომელმაც აშშ ენერგეტიკულ ზესახელმწიფოდ აქცია.

აუზი დასავლეთ ტეხასისა და ნიუ-მექსიკოს სამხრეთ-აღმოსავლეთის უზარმაზარ ტერიტორიაზეა გადაჭიმული. იქ მრავლადაა საბურღი დანადგარები, ნავთობსადენები, სატვირთო მანქანები და სხვა აუცილებელი ინფრასტრუქტურა.

ამან პერმის აუზში დამნაშავეებისთვის ბევრი სამიზნე შექმნა. ბოლო დროს აშშ-ში ნავთობის ფასი ბარელზე დაახლოებით 100 დოლარია, ამიტომ დამნაშავეებისთვის შესაძლო შემოსავალი განსაკუთრებით მიმზიდველია.

დალასის ფედერალური სარეზერვო ბანკის გამოკითხვის თანახმად, ქურდობით დაზარალებული ხელმძღვანელების 32%-მა თქვა, რომ ბოლო 12 თვეში შემთხვევები ოდნავ გახშირდა. 47%-ის თქმით, მათი რაოდენობა უცვლელი დარჩა. 22%-მა კი აღნიშნა, რომ შემთხვევები ოდნავ ან მნიშვნელოვნად შემცირდა.

ნავთობკომპანიების ხელმძღვანელთა თითქმის ნახევარმა, 47%-მა, ქურდობის ყველაზე გავრცელებულ ფორმად მიზანმიმართული და ორგანიზებული ქურდობა დაასახელა. 42%-მა ის შესაძლებლობით გამოწვეულ წვრილმან ქურდობად აღწერა.

მიუხედავად ამისა, ზარალი შედარებით მცირე იყო. რესპონდენტთა 84%-მა ქურდობის ფინანსური გავლენა დაბლად შეაფასა.

ერთი წლის წინ ბანკმა ქურდობის შესახებ ოდნავ განსხვავებული კითხვები დასვა, მათ შორის, კონკრეტულად რა მოიპარეს. რესპონდენტთა 61%-მა ნედლი ნავთობი დაასახელა, 58%-მა მილები, სარქველები და სადენები, 39%-მა მოწყობილობები, 27%-მა ხელსაწყოები, ხოლო 12%-მა სამშენებლო ტექნიკა და ავტომობილები.

ქურდობაში სხვა კომპანიებიც შეიძლება მონაწილეობდნენ. აგვისტოში ჩამდინარე წყლების გამტანი კომპანიის ხელმძღვანელებს მძიმე დანაშაულის კატეგორიის ნავთობის ქურდობა, ფულის გათეთრება და ორგანიზებული დანაშაული წაუყენეს ბრალად.

საქმე გამოძიების ნაწილი იყო, რომელსაც „ოპერაცია შავი ბაზრის აუზი“ ეწოდა. ტეხასის სარკინიგზო კომისიის (Railroad Commission of Texas) ცნობით, გამოძიების შედეგად 12 მილიონ დოლარზე მეტი ღირებულების ნავთობპროდუქტები, ავტომობილები, ნაღდი ფული და სხვა აქტივები ამოიღეს. კომისია ინდუსტრიას არეგულირებს.