აშშ-ში ხელოვნური ინტელექტის მონაცემთა ცენტრების მშენებლობა შეფერხდა

აშშ-ის ეკონომიკური მომავლისთვის ხელოვნურ ინტელექტში იმდენს აბანდებენ, რამდენიც მანამდე არცერთ ახალ ინფრასტრუქტურაში არ ჩაუდიათ. თუმცა, ოქროს ციებ-ცხელების განწყობა დასრულდა. მრავალი მიზეზის გამო, განსაკუთრებით ხელოვნური ინტელექტის მონაცემთა ცენტრების მშენებლობა და გაფართოება კომპანიებისთვის სასურველი სისწრაფით ვეღარ მიმდინარეობს.

ფაინენშალ ტაიმსი (Financial Times) ამის შესახებ ისტორიულ მონაცემებზე, ახალ ანალიზებსა და მიმდინარე ფინანსურ მონაცემებზე დაყრდნობით იტყობინება. ხელოვნური ინტელექტის სწრაფი ზრდა ეჭვს არ იწვევს. კოლუმბიის ბიზნესსკოლის (Columbia Business School) სტატისტიკის თანახმად, მთლიანი შიდა პროდუქტის ასეთი დიდი წილი ახალ ინფრასტრუქტურაში არასდროს ჩადებულა.

მოსალოდნელი 3,6%-იანი წილი რკინიგზისა და გზების მშენებლობის აღმავლობის პერიოდების მაჩვენებლებს ერთად აღებულსაც აღემატება. მე-19 საუკუნის ბოლოს რკინიგზის მშენებლობის წილი 2,2% იყო. მე-20 საუკუნის შუა წლებში გზების მშენებლობის მაჩვენებელი 1,1%-ს შეადგენდა. 1996-დან 2003 წლამდე ინტერნეტის სწრაფად და ფართოდ გასავრცელებლადაც კი მთლიანი შიდა პროდუქტის მხოლოდ 1,1% ჩაიდო. ამ აღმავლობამ ე.წ. „დოტკომის ბუშტიც“ წარმოშვა, რომელიც 2000 წელს გასკდა. თუ ვინმე მას დღემდე უდიდეს ტექნოლოგიურ აჟიოტაჟად მიიჩნევს, ხელოვნურ ინტელექტში მიმდინარე ინვესტიციებს სამჯერ ნაკლებად აფასებს.

თუმცა, ChatGPT-ის ფართოდ წარდგენიდან მეოთხე წელს ფული უწინდელი სისწრაფით აღარ მიედინება. ახალი მონაცემთა ცენტრების შექმნის შესაძლებლობებიც ისე მარტივად აღარ ჩნდება. ფაინენშალ ტაიმსის მიერ ციტირებული RegLayer-ის მონაცემებით, 2026 წელს აშშ-ში 47 მსხვილი სამშენებლო პროექტი გადაიდო, გაუქმდა ან დაბრკოლდა. RegLayer შესაბამისობის უზრუნველყოფის მომსახურების კომპანიაა. ის ინვესტორებსა და კომპანიებს რეგულაციების დაცვით პროექტების განხორციელებაში ეხმარება.

ასეთი პროექტების სამართლებრივ მოთხოვნებს მხოლოდ აშშ-ის ფედერალური მთავრობა ან შტატები არ აწესებენ. აშშ-ში ცალკეულ მუნიციპალიტეტებსაც საკმაოდ ფართო წესების შემოღება შეუძლიათ. ფაინენშალ ტაიმსის მოკვლევით, ხელოვნური ინტელექტის ინფრასტრუქტურისთვის ეს უკვე 1 000-ზე მეტმა მუნიციპალიტეტმა გააკეთა. მათ შორის, სავარაუდოდ, მორატორიუმები, ანუ დროებითი შეჩერებაცაა.

ყურადღების ცენტრში ე.წ. ნეოქლაუდის მომწოდებლები არიან. ისინი მონაცემთა ცენტრებს აშენებენ და მართავენ, თუმცა მათ თავად ფართოდ არ იყენებენ. Anthropic-ისა და OpenAI-ის მსგავსი კომპანიები იქ გამოთვლით სიმძლავრეს ქირაობენ. მაგრამ შემოსავლები ჯერ ვერ აღწევს იმ დონეს, რა ტემპითაც ეს ობიექტები შენდება. Gartner-ის ბაზრის მკვლევრებმა ამ კვირის დასაწყისში გამოთვალეს, რომ ნეოქლაუდებმა სამშენებლო პროექტებისთვის 2030 წლამდე 8,5 ტრილიონის შემოსავალი უნდა მიიღონ. თუმცა, უშუალოდ ხელოვნური ინტელექტის მომწოდებელთა შემოსავალმა ამ დროისთვის მაქსიმუმ 3,6 ტრილიონს შეიძლება მიაღწიოს.