აშშ-ში წიაღისეული საწვავის ინფრასტრუქტურის მშენებლობა დაჩქარდა

ახალი ანგარიშის თანახმად, აშშ ბოლო ათწლეულში წიაღისეული საწვავის ყველაზე მეტ ინფრასტრუქტურას აშენებს. ამავე დროს, განახლებადი ენერგიის განვითარება ნელდება.

ელექტროენერგიაზე მოთხოვნაც ბოლო ათწლეულზე მეტი ხნის განმავლობაში ყველაზე სწრაფად იზრდება. ქსელს მეტი მონაცემთა ცენტრი, ქარხანა და ელექტრომობილი უერთდება. მოთხოვნის ზრდის მიუხედავად, ტრამპის ადმინისტრაცია ქარისა და მზის ენერგიის დარგების შეზღუდვას და წიაღისეული საწვავის ხელშეწყობას ცდილობს.

არაკომერციულმა ორგანიზაციამ გარემოს დაცვის ფონდმა (Environmental Defense Fund) და კვლევითმა კომპანიამ ატლას ფაბლიქ პოლისიმ (Atlas Public Policy) ანგარიში გასულ კვირას გამოაქვეყნეს. ანგარიშის თანახმად, ამის შედეგად აშშ-ის ენერგეტიკული გარემო უკვე იცვლება. ავტორები აფრთხილებენ, რომ დაგეგმილი გაზის პროექტების დასრულებამ შესაძლოა ათწლეულების განმავლობაში მეტი დაბინძურება და ელექტროენერგიის მაღალი ფასები განაპირობოს.

„აშშ-ის ელექტროენერგეტიკა ახალ გარდამტეხ ეტაპზეა“

ანგარიშში ნათქვამია: „აშშ-ის ელექტროენერგეტიკა ახალ გარდამტეხ ეტაპზეა. დღეს მიღებული გადაწყვეტილებები მომავალი ათწლეულების განმავლობაში განსაზღვრავს ქსელის ხარჯებს, საიმედოობასა და ემისიების მაჩვენებლებს“.

აშშ ელექტროენერგიის 60%-ს კვლავ წიაღისეული საწვავით გამოიმუშავებს, თუმცა განახლებადმა წყაროებმა პოზიციები სწრაფად გაიმყარეს. 2024 წელს ქარისა და მზის ენერგიით პირველად გამომუშავდა უფრო მეტი ელექტროენერგია, ვიდრე ქვანახშირით. იმ წელს ახალი ელექტროგენერაციის ყველაზე სწრაფად მზარდი წყარო მზის ენერგია იყო, რომელმაც დამატებული სიმძლავრის 81% შეადგინა. მზის ენერგია მსოფლიოს უმეტეს ნაწილში ელექტროენერგიის ყველაზე იაფ წყაროდ იქცა.

შემდეგ დონალდ ტრამპმა პრეზიდენტის მეორე ვადა წიაღისეული საწვავის „ბურღვის, ბურღვისა და კიდევ ერთხელ ბურღვის“ გეგმით დაიწყო. ტრამპი მას ენერგიისადმი მაღალი მოთხოვნის მქონე მონაცემთა ცენტრებისთვის უპირატეს წყაროდ მიიჩნევს. მისმა ადმინისტრაციამ განახლებადი ენერგიის პროექტების შეჩერება სამუშაოების შეწყვეტის ბრძანებებით, ნებართვების დაბლოკვითა და საგადასახადო შეღავათების გაუქმებით სცადა. შედარებით დაბალი ხარჯები მზისა და ქარის ახალი ელექტროსადგურების სწრაფ მშენებლობას კვლავ განაპირობებს. თუმცა, მრავალი მათგანი ჯო ბაიდენის პრეზიდენტობის დროს დაწესებული შეღავათებით მოსარგებლე პროექტების ბოლო ტალღას მიეკუთვნება.

ვითარება გაზზე მომუშავე ელექტროსადგურების სასარგებლოდ იცვლება. ახალი ანგარიშის თანახმად, 2024 წელს ახალი სიმძლავრის მხოლოდ 5% მოდიოდა დაგეგმილ წიაღისეული საწვავის ინფრასტრუქტურაზე. 2026 წლის მეორე კვარტლისთვის ეს მაჩვენებელი 30%-მდე გაიზარდა. ანგარიში აშშ-ის ენერგეტიკული ინფორმაციის ადმინისტრაციის (US Energy Information Administration) მონაცემებს აანალიზებს. თუ ტენდენცია გაგრძელდება, ათწლეულის ბოლოს განვითარების ეტაპზე მყოფი პროექტების 70% შესაძლოა წიაღისეულ საწვავზე მოდიოდეს. 2030 წლისთვის დაგეგმილი სიმძლავრე 68 გიგავატს მიაღწევს, რაც ექვსი თვის წინანდელ სამშენებლო გეგმებთან შედარებით 45%-იანი ზრდაა.