Chevron-ის აღმასრულებელი დირექტორი: ნავთობის მარაგები ირანის ომით გამოწვეულ დარტყმას ვეღარ არბილებს

ტრამპმა რამდენიმე ზომა სცადა. სექტემბრის ბოლოს მან აშშ-დან დიზელის ექსპორტის აკრძალვის შესაძლებლობა წამოჭრა. მან 27 სექტემბერს Fox News-ის ჟურნალისტს განუცხადა: „ამას ძალიან სერიოზულად განვიხილავთ“. ამასთან, პრეზიდენტმა აღიარა, რომ ამ ნაბიჯმა შესაძლოა ბენზინის ფასები გაზარდოს. ნავთობგადამამუშავებელმა კომპანიებმა გააფრთხილეს, რომ ეს პოლიტიკა საპირისპირო შედეგს გამოიღებდა. მათი განმარტებით, ქარხნები შესაძლოა იძულებული გახდნენ, წარმოება შეემცირებინათ, რაც საბოლოოდ შიდა მიწოდებას კიდევ უფრო შეზღუდავდა. უირთმა ამ იდეას „არაგონივრული“ უწოდა და CNBC-ს განუცხადა: „ექსპორტის აკრძალვები, აშშ-ში იქნება თუ სხვა ქვეყნებში, გლობალურ ბაზარს მიწოდებას აკლებს და ვითარების გაუარესების საფრთხეს ქმნის“.

ტრამპმა ეს იდეა 2 ოქტომბერს გვერდზე გადადო. მანამდე დიდი შვიდეული, ევროპის მიმართ მისი ადმინისტრაციის ზეწოლის შემდეგ, შეთანხმდა, რომ ოთხი თვის განმავლობაში საგანგებო რეზერვებიდან 100 მილიონ ბარელ ნედლ ნავთობსა და დიზელს გამოუშვებდა. დიზელის ძირითადი ნაწილი პირველ 20 დღეში უნდა გამოშვებულიყო. ტრამპმა იმ დღეს ჟურნალისტებს უთხრა: „ექსპორტის აკრძალვას არ დავაწესებთ“.

სამი დღის შემდეგ ტრამპმა ხელი მოაწერა აღმასრულებელ ბრძანებას, რომელიც სატვირთო მანქანების მძღოლებსა და ფერმერებს წითლად შეღებილი დიზელის საჯარო გზებზე გამოყენების უფლებას აძლევს. ეს საწვავი ჩვეულებრივ არასაგზაო ტექნიკისთვისაა განკუთვნილი და საგზაო საწვავის გადასახადისგან თავისუფლდება. ბრძანება ერთ გალონზე 24,4-ცენტიანი ფედერალური აქციზის გაუქმების ნაცვლად მის გადახდას 31 დეკემბრამდე, პროცენტისა და ჯარიმის გარეშე, გადადებს. დოკუმენტი ხაზინას ავალებს, გადასახადის სრულად გაუქმების გზები შეისწავლოს. ანალიტიკოსები ზომას სკეპტიკურად შეხვდნენ. GasBuddy-ის წარმომადგენელმა პატრიკ დე ჰაანმა (Patrick De Haan) Fortune-ს უთხრა: „ეს შეღავათი გლობალურ მიწოდებას არ ზრდის“.

ტრამპმა უახლესი ნაბიჯი 9 ოქტომბერს გადადგა. მან განაცხადა, რომ რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი გლობალური ბაზრებისთვის ეტაპობრივად 4 მილიონ ტონაზე მეტი დიზელის მიწოდებას დათანხმდა. ამავე დროს, აშშ-ის ფინანსთა სამინისტრომ გასცა ზოგადი ლიცენზია, რომლითაც რუსულ დიზელზე სანქციები 2027 წლის 7 აპრილამდე მოიხსნა.

შეთანხმებას კონგრესში ორივე პარტიის წარმომადგენლების კრიტიკა მოჰყვა. უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმაც მკაცრად გააკრიტიკა შეთანხმება. მან X-ზე დაწერა: „რუსეთისთვის ნავთობპროდუქტების გაყიდვის უფლების მიცემა ინვესტიციაა ომში, რომელიც უნდა დასრულდეს და არა გახანგრძლივდეს“.

შეთანხმებამ შესაძლოა მნიშვნელოვანი შვება ვერც მოიტანოს. რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე უკრაინული დრონების დარტყმებმა ქვეყნის საწვავის წარმოება მკვეთრად შეამცირა. სექტემბერში რუსეთის დიზელისა და გაზოილის ექსპორტი დღეში დაახლოებით 144 000 ბარელამდე, ბოლო ათწლეულის ყველაზე დაბალ ნიშნულამდე, შემცირდა. ზოგიერთი ანალიტიკოსი ეჭვობს, რომ მოსკოვი ტრამპის მიერ გამოცხადებული მოცულობის მიწოდებას შეძლებს. IEA-მ უახლეს ანგარიშში აღნიშნა, რომ რუსეთის საექსპორტო შეზღუდვების შემსუბუქება დიზელის გლობალურ ბალანსს არსებითად სავარაუდოდ ვერ შეცვლის. შემაფერხებელი ფაქტორი გამართული ნავთობგადამამუშავებელი სიმძლავრეების ნაკლებობაა.

ეს ვითარება კვლავ უირთის გაფრთხილებას უსვამს ხაზს. მარაგების გამოშვებას, სანქციებისგან გათავისუფლებასა და საგადასახადო შეღავათებს დროის მოგება შეუძლია. თუმცა, ისინი ახლო აღმოსავლეთიდან შეწყვეტილ ნავთობისა და საწვავის მიწოდებას ვერ ჩაანაცვლებს. დამცავი მარაგები უკვე დახარჯულია, ამიტომ შემდეგი შეფერხების შესამსუბუქებლად ცოტა შესაძლებლობა დარჩა.

თემებიდონალდ ტრამპივლადიმერ პუტინივოლოდიმირ ზელენსკიმაიკ უირთიChevronენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტოაშშირანირუსეთიუკრაინა

გამოქვეყნდა 15 ოქტომბერი, 2026