ევროკავშირი არქტიკაში ყოფნის გასაძლიერებლად ახალ სტრატეგიას წარადგენს

ევროკავშირი სამშაბათს ახალ „არქტიკის სტრატეგიას“ წარადგენს. მისი მიზანი შორეულ ჩრდილოეთში ევროკავშირის ყოფნის გაძლიერებაა, რადგან ყინულის დნობა ახალ საზღვაო გზებს ხსნის. ამასთან, რუსეთთან და აშშ-თან დაძაბულობა რეგიონს სულ უფრო მეტად აქცევს გეოპოლიტიკური ყურადღების ცენტრად.

ევროკავშირი საკვანძო სტრატეგიულ რეგიონში რუსეთისა და აშშ-ის ზეწოლას უმკლავდება და არქტიკაში პოზიციების განმტკიცებას გეგმავს.

AFP-ის მიერ ნანახი ახალი „არქტიკის სტრატეგიის“ პროექტის თანახმად, ევროკავშირს ამ გეოპოლიტიკურ დაპირისპირებაში ყოფნის გაძლიერება სურს. გეგმა კრიტიკულად მნიშვნელოვან ნედლეულს, ყინულმჭრელებსა და წყალქვეშა კაბელებს მოიცავს.

ევროკავშირის საერთაშორისო პარტნიორობის ხელმძღვანელმა იოზეფ სიკელამ განაცხადა: „არქტიკაში შექმნილი ახალი რეალობა ევროპისგან ძლიერ და საიმედო პარტნიორობას მოითხოვს. სწორედ ამის მიღწევა გვსურს ჩვენი ახალი სტრატეგიით“.

სიკელამ დასძინა: „ის რეგიონის ყველაზე მწვავე გამოწვევებს ეხება, კლიმატის ცვლილების დაჩქარებიდან უსაფრთხოებისა და გეოპოლიტიკური დაძაბულობის ზრდამდე, და განსაზღვრავს, როგორ უნდა უპასუხოს ევროპამ“.

გლობალური დათბობის გამო ზღვის ყინულის დნობა არქტიკაში კონკურენციას აძლიერებს. რუსეთმა, ჩინეთმა და აშშ-მა აქტივობა გაზარდეს და ბუნებრივ რესურსებსა და ახალ საზღვაო გზებზე პრეტენზიის გაცხადებას ცდილობენ.

ევროკავშირის 27 წევრიდან სამი არქტიკული ქვეყანაა: დანია, ფინეთი და შვედეთი. შესაბამისად, ევროკავშირს რეგიონში უშუალო ინტერესები აქვს.

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა არაერთხელ დაიმუქრა, რომ გრენლანდიას აშშ-ის კონტროლქვეშ მოაქცევდა. დანიის ამ უზარმაზარ ავტონომიურ ტერიტორიასთან დაკავშირებულმა მუქარამ ევროპა შეაშფოთა.

შორეულ ჩრდილოეთში განვითარებული მოვლენები სამხრეთზეც ახდენს გავლენას. ამიტომ სტრატეგია, რომელსაც ევროკომისიის პრეზიდენტი ურსულა ფონ დერ ლაიენი წარადგენს, რეგიონისადმი ევროკავშირის საერთო მიდგომის ჩამოყალიბებას ისახავს მიზნად.

AFP-ის მიერ ნანახ პროექტში ხაზგასმულია ევროკავშირის არაწევრ თანამოაზრე ქვეყნებთან თანამშრომლობის საჭიროება. მათ შორის კანადა, გაერთიანებული სამეფო და ნორვეგიაა. პროექტი ასევე „ჩრდილოეთის სამეზობლოს“ პარტნიორების რეგულარული სამიტის გამართვას ითვალისწინებს.

აშშ, რომელიც ბოლო დრომდე რეგიონში მთავარი მოკავშირე იყო, შესაძლო მონაწილეთა შორისაა დასახელებული. თუმცა დოკუმენტის დანარჩენ ნაწილში მისი არყოფნა უფრო თვალშისაცემია.

წლის დასაწყისის შემდეგ ტრამპმა ტონი შეარბილა. საბოლოოდ, აშშ-მა გრენლანდიასა და დანიასთან უსაფრთხოების შეთანხმებას მოაწერა ხელი, თუმცა ევროპაში ბევრი კვლავ სიფრთხილეს იჩენს.