ევროკავშირი კანადასა და გაერთიანებულ სამეფოს უკრაინისთვის მეტ თანხას სთხოვს

ევროკავშირის ოფიციალურმა პირებმა და დიპლომატებმა აღნიშნეს, რომ ეს ძალისხმევა გაერთიანებული სამეფოსა და კანადის კრიტიკას არ გულისხმობს. ორივე ქვეყანა უკრაინის მტკიცე მხარდამჭერია, თუმცა კიევის საჭიროებები გაიზარდა.

გაერთიანებული სამეფოს ცნობით, ქვეყანამ უკრაინისთვის სულ 25 მილიარდი ფუნტის გამოყოფის ვალდებულება აიღო. კანადა სამხედრო დახმარების სახით 5,4 მილიარდი ევროს ეკვივალენტს, ხოლო პირდაპირი ფინანსური მხარდაჭერისთვის 8,2 მილიარდ ევროს დაჰპირდა.

ევროკავშირისა და მისი წევრი ქვეყნების ცნობით, რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ მათ 231 მილიარდ ევროზე მეტი გაიღეს. ეს მოიცავს სამხედრო დახმარებას, საბიუჯეტო მხარდაჭერასა და გარანტიებს, ბლოკში მყოფი უკრაინელების დახმარებას და გაყინული რუსული აქტივებიდან მიღებულ შემოსავალს.

უკრაინის მხარდაჭერა მომავალ წელს ევროპაში დაგეგმილ არჩევნებზე გამოიცდება. საფრანგეთში ულტრამემარჯვენე ლიდერმა მარინ ლე პენმა პირობა დადო, რომ 2027 წელს პრეზიდენტად არჩევის შემთხვევაში დახმარებას შეწყვეტს. იტალიაში კი პრემიერ-მინისტრ ჯორჯა მელონის მომავალ არჩევნებამდე რუსეთისადმი კეთილგანწყობილი რობერტო ვანაჩი უპირისპირდება.

უფროსმა დიპლომატმა განაცხადა: „უფრო ფართოდ უნდა ვიფიქროთ“. მისი თქმით, მოსალოდნელი არჩევნებისა და ვაშინგტონის არაპროგნოზირებადი მხარდაჭერის გამო, ევროპის ქვეყნებმა დაფინანსება საკუთარი ბიუჯეტების მიღმაც უნდა ეძებონ.

ევროკავშირი უკრაინის მთავრობასაც მოუწოდებს, არაწევრი მხარდამჭერებისგან მეტი დახმარება მოიპოვოს. ევროკავშირის ელჩები კანადისა და გაერთიანებული სამეფოს მომავალ სამიტებს ხვალ განიხილავენ. ორი დიპლომატის თქმით, შეხვედრებზე უკრაინის დაფინანსებაზეც იმსჯელებენ.

უფროსი დიპლომატის თქმით, ბრიუსელს სურს, შეხვედრებამდე დარჩენილი დრო მხარდაჭერის გასაფართოებლად გამოიყენოს, თუმცა პარტნიორებზე პირდაპირ არ მიუთითოს. მან დასძინა, რომ ევროკავშირი დონალდ ტრამპის მსგავსად ხელსაყრელ მოპყრობას უკრაინისთვის შენატანებს პირდაპირ არ დაუკავშირებს.

ევროკომისიას ჯერ არ განუსაზღვრავს, რას მოითხოვს პარტნიორებისგან და როგორ შეიძლება ეს მოთხოვნა სავაჭრო და თავდაცვით მოლაპარაკებებს დაუკავშირდეს.

ფონ დერ ლაიენმა გასულ თვეში კანადისთვის ევროკავშირის პირველი „ასოცირებული წევრის“ სტატუსის მინიჭება წამოაყენა. მონრეალში ოქტომბრის სამიტი ამ იდეის განვითარების შესაძლებლობაა. ოტავა ევროკავშირის SAFE-ის პროგრამაში მიიღებს მონაწილეობას, რომელიც თავდაცვის ერთობლივ შესყიდვებს აფინანსებს. კანადურ კომპანიებს ამ პროგრამით დაფინანსებულ კონტრაქტებზე შეღავათიანი წვდომა ექნებათ.

კანადის საიდუმლო საბჭოს ოფისის (Privy Council Office) პრესსპიკერმა კატრინ სერიემ განაცხადა, რომ ოტავა უკრაინის ურყევი მხარდამჭერი იყო და რჩება. მისი თქმით, კანადამ სამხედრო, ფინანსური, განვითარების და ჰუმანიტარული დახმარებისთვის თითქმის 26 მილიარდი კანადური დოლარის გამოყოფის ვალდებულება აიღო.

გაერთიანებული სამეფოს სამიტზე პრემიერ-მინისტრ ენდი ბერნემის მიერ დაპირებული ურთიერთობების გადატვირთვის წინსვლაა მოსალოდნელი. ის ახალგაზრდების მობილობის, სურსათისა და ემისიებით ვაჭრობის შესახებ შეთანხმებებს მოიცავს. ლონდონს ასევე სურს, რომ შემოთავაზებული სამრეწველო დაჩქარების აქტის ფარგლებში ბრიტანული კომპანიები ევროპულ კომპანიებად ჩაითვალონ.

გაერთიანებული სამეფოს სამმა ოფიციალურმა პირმა თქვა, რომ მათ არ სმენიათ მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც ბრიტანული კომპანიებისთვის ამ აქტით სარგებლობის სანაცვლოდ ლონდონმა უკრაინას მეტი დახმარება უნდა გაუწიოს. ევროკავშირის კიდევ ერთი ოფიციალური პირის თქმით, სამიტის დეკლარაციაში უკრაინა მოხვდება, თუმცა ტექსტი ორივე მხარის ძალისხმევას ასახავს და არა ბრიუსელის მოთხოვნას.

ევროკავშირი იაპონიასაც მოუწოდებს, შენატანები გაზარდოს. ევროკავშირის ერთ-ერთი უფროსი ოფიციალური პირის თქმით, იაპონია 2026 წლის დახმარების მხრივ ჩამორჩება. ტოკიოს პოზიციის მცოდნე პირი ამას არ დაეთანხმა და აღნიშნა, რომ იაპონიამ კიევს უკვე დაახლოებით 20 მილიარდი დოლარი გადასცა. მისი თქმით, უკრაინის მოთხოვნის შემთხვევაში დამატებითი დახმარების შესაძლებლობა არსებობს.

ტოკიო ასევე ითხოვს გარანტიებს, რომ იაპონური კომპანიები ევროკავშირის ბაზარზე წვდომას შეინარჩუნებენ. იაპონიაში შიშობენ, რომ აქტის „დამზადებულია ევროპაში“ პრეფერენციები მათ კომპანიებს არახელსაყრელ მდგომარეობაში ჩააყენებს.

ავსტრალიის ცნობით, ქვეყანას უკრაინის 2027 წლის დაფინანსების გაზრდის მოთხოვნა ჯერ არ მიუღია. ავსტრალიელმა ოფიციალურმა პირმა განმარტა, რომ კანბერა მოთხოვნის შესაძლო სიაში, სავარაუდოდ, დაბალ ადგილზეა. ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი და საგარეო საქმეთა მინისტრი გასულ თვეში გაეროს გენერალურ ასამბლეაზე უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის შეხვდნენ და დამატებითი დაფინანსება და უსაფრთხოების შეთანხმება გამოაცხადეს.

თემებივალდის დომბროვსკისიკატრინ სერიემარინ ლე პენირობერტო ვანაჩიურსულა ფონ დერ ლაიენიჯორჯა მელონიევროკავშირიგაერთიანებული სამეფოკანადაუკრაინა

გამოქვეყნდა 21 ოქტომბერი, 2026