ევროკომისიას ონლაინ გამოწერების გაუქმების გამარტივება სურს

ევროკომისიის ინიციატივით, მომხმარებლებს მომავალში ინტერნეტში გამოწერების გაუქმება უფრო მარტივად შეეძლებათ. ბრიუსელის უწყებას ასევე სურს, გააძლიეროს მომხმარებელთა უფლებები ბილეთების გაყიდვისას, ონლაინ ვაჭრობისას და კომპიუტერული თამაშების თამაშისას. ვრცელი კანონპროექტის თანახმად, კომისია კომპანიების ხრიკებთან ბრძოლასაც გეგმავს.

ევროკომისარმა, რომელსაც ეს საკითხი ევალება, მაიკლ მაკგრატმა ციფრული სამართლიანობის შესახებ კანონის (Digital Fairness Act, შემოკლებით DFA) წარდგენისას განაცხადა, რომ ეს ევროპული მომხმარებელთა დაცვის კანონმდებლობაში ბოლო 20 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ყველაზე მნიშვნელოვანი ცვლილება იქნება. ირლანდიელმა პოლიტიკოსმა აღნიშნა, რომ ევროკავშირში მომხმარებლები ამ ზომების შედეგად ყოველწლიურად 13,7 მილიარდ ევრომდე დაზოგავენ.

ბრიუსელს ამ კანონპროექტით სურს, მომხმარებლები განსაკუთრებით დაიცვას მანიპულაციისგან, რომელსაც ე.წ. „ბნელი ნიმუშები“ წარმოადგენს. ეს არის დიზაინის ელემენტები, რომელთა მიზანიც მომხმარებელთა ქცევის ისე მართვაა, რომ მათ კონტროლი დაკარგონ და უნებლიეთ აირჩიონ ისეთი ვარიანტები, რომლებიც მომსახურების მიმწოდებელს აძლევს ხელს.

კანონპროექტის თანახმად, გამოწერის გაუქმებისას კომპანიებს აღარ შეეძლებათ, მომხმარებელს ასეთი წინადადებებით მიმართონ: „სამწუხაროა, რომ გვტოვებ“. ევროკომისიის განცხადებით, ხელშეკრულების გაუქმება მის გაფორმებაზე გაცილებით რთული არ უნდა იყოს. ამისთვის რამდენიმე დაწკაპუნებაც საკმარისი უნდა იყოს.

კანონპროექტის თანახმად, აიკრძალება ისეთი ხრიკებიც, როგორიცაა პროდუქტის ხელოვნურად შექმნილი დეფიციტი, მაგალითად, წარწერა: „მხოლოდ 2 ცალია დარჩენილი“. კონცერტების ბილეთების გაყიდვისას, მაგალითად, უნდა დასახელდეს იმ ბილეთების რაოდენობა, რომლებიც ყველაზე დაბალ და ყველაზე მაღალ ფასად იყიდება. ამით კომისიას სურს, ებრძოლოს დინამიკური ფასების დაწესებისას ფასების გაბერვას. ეს ისეთი ფასებია, რომლებიც მოთხოვნის, დროის ან ხელმისაწვდომი ადგილების მიხედვით იცვლება.

სოციალური ქსელების მომხმარებლებს, წინადადების თანახმად, უნდა შეეძლოთ ისეთი ფუნქციების ცალ-ცალკე გამორთვა, როგორიცაა უსასრულო სქროლვა და ვიდეოების ავტომატურად ჩართვა. ამით ევროკომისია პასუხობს ზოგიერთი ონლაინ გიგანტის მექანიზმებს, რომელთა მიზანიც მომხმარებლების პლატფორმებზე რაც შეიძლება დიდხანს დატოვებაა.

თუმცა, ბრიუსელის უწყების ეს მოთხოვნები ტექნოლოგიური კომპანიების მიმართ სრულიად ახალი არ არის. ევროკომისია უკვე იძიებს, მაგალითად, TikTok-ისა და Instagram-ის საქმიანობას, რათა დაადგინოს, დაარღვიეს თუ არა მათ ციფრული სერვისების შესახებ კანონი (Digital Services Act, შემოკლებით DSA). ევროკავშირის ინტერნეტზე ზედამხედველი უწყებები პლატფორმებს ადანაშაულებენ, რომ ისინი საკმარისად არ ებრძვიან მომხმარებლებში დამოკიდებულების გამომწვევ მექანიზმებს. ამასთან, ევროკავშირში ბავშვებისთვის სოციალური მედიის აკრძალვასაც განიხილავენ.