Google-მა კოსმოსში პირველი მონაცემთა ცენტრის თანამგზავრი გაუშვა

Google-ის პირველი მონაცემთა ცენტრის თანამგზავრი „სანქეჩერი“ კოსმოსში გავიდა. თუმცა კომპანიამ ეჭვქვეშ დააყენა, რამდენად შესაძლებელია მისი ორბიტული გეგმების ფართო მასშტაბით განხორციელება.

როგორც The Register-მა გასულ კვირას გაავრცელა, პროექტი „სანქეჩერი“ Google-ის ტენზორული პროცესორების (TPU) გამოცდას ისახავს მიზნად. კომპანიას სურს დაადგინოს, გაუძლებს თუ არა პროცესორები გაშვებასა და კოსმოსის მკაცრ გარემოს. Google იმ თეორიის შემოწმებასაც გეგმავს, რომლის მიხედვითაც, კოსმოსში მზის ენერგიის შეუზღუდავი მარაგი სერვერების ორბიტაზე განთავსების ხარჯს გამართლებულს ხდის.

„სანქეჩერის“ წარმატებული გაშვების შესახებ განცხადებაში Google-მა პროექტზე საკუთარი, რეცენზირებული კვლევის ბმული გამოაქვეყნა. ნაშრომში მრავალი რთული გამოწვევაა აღწერილი, რომელთა გადალახვაც ორბიტული მონაცემთა ცენტრებისთვის აუცილებელია.

ნაშრომში, სახელწოდებით „კოსმოსში განთავსებული, ფართოდ მასშტაბირებადი ხელოვნური ინტელექტის ინფრასტრუქტურის სამომავლო სისტემური დიზაინისკენ“, აღნიშნულია, რომ SpaceX-ისა და სხვა კომპანიების ვარაუდით, ორბიტული მონაცემთა ცენტრები სიცოცხლისუნარიანი მაშინ გახდება, როცა გაშვების ხარჯი $200/kg-მდე შემცირდება.

Google-ის მკვლევრებმა ასევე აღნიშნეს, რომ SpaceX-მა ორბიტაზე ერთი კილოგრამის გატანის ღირებულება 20%-ით შეამცირა ყოველ ჯერზე, როცა მის მიერ გაშვებული ჯამური მასა გაორმაგდა. ამ ტემპის შესანარჩუნებლად კომპანიას დამატებით 370 000 t ჯამური მასის გატანა მოუწევს. ეს მისი უზარმაზარი Starship-ის დაახლოებით 1 800 წარმატებულ გაშვებასა და კომპონენტების 100-ჯერ გამოყენებას უდრის. Google-ის შეფასებით, ასეთ შემთხვევაში $200/kg „გონივრული დაშვებების პირობებში სარწმუნოა“.

Google-მა მონაცემთა ცენტრის მომავალი თანამგზავრების მასა არ იცის. თუმცა კომპანია Starlink-ის მეორე თაობის თანამგზავრებზე მიუთითებს, რომელთა წონა 575kg-ია. შემდეგ ის თანამგზავრის კოსმოსში გაშვების ხარჯს დედამიწაზე სერვერების ენერგომომარაგების ღირებულებას ადარებს.

Google-ის დასკვნაში ნათქვამია: „თუ გაშვების ხარჯი ≲$200/kg-ს მიაღწევს, კოსმოსში სიმძლავრის ერთეულზე წლიური ღირებულება შეიძლება დაახლოებით დედამიწაზე გაწეულ ხარჯს გაუტოლდეს“.

სამომავლო გაშვების ხარჯების გამოსათვლელად ნაშრომი SpaceX-ისა და სხვა სარაკეტო ოპერატორების მონაცემებს იყენებს.

კოსმოსში მონაცემთა ცენტრების შესაქმნელად საჭირო სხვა ტექნოლოგიები მეტწილად თეორიული რჩება. ნაშრომის თანახმად, არსებული ქსელური ტექნოლოგიები, სავარაუდოდ, რამდენიმე თანამგზავრის მოქმედ კლასტერებად დასაკავშირებლად გამოუსადეგარია. თანამგზავრებს შორის სწრაფი კავშირის საჭიროების გამო, Google-ის გეგმებს ისეთი კონსტრუქცია სჭირდება, რომელიც „ნებისმიერ წინა ან ამჟამინდელ თანამგზავრულ დაჯგუფებაზე მნიშვნელოვნად დიდი იქნება და ბევრად უფრო მჭიდრო ჯგუფურ ფრენას მოითხოვს“.