HPE მთვარეზე ხელოვნური ინტელექტის სისტემას გაუშვებს

ფერნანდესმა განმარტა: „ეს უხმო სარკეა. ჩატვირთვისას სისტემა ჯერ ერთ დისკს ცდის და, თუ მას რამე დაემართა, მეორეზე გადადის“. მისი თქმით, კოსმოსურ სადგურზე დისკების გამოყენების ცხრაწლიანმა გამოცდილებამ აჩვენა, რომ კოსმოსისთვის განსაკუთრებული ცვლილებები საჭირო არ არის.

ადრეულ Spaceborne Computer-ებში SSD-ები ხშირად ფუჭდებოდა. თუმცა იგივე დისკებს დედამიწაზეც მსგავსი პრობლემა ჰქონდათ. ფერნანდესის თქმით, მიზეზი კოსმოსური სხივები კი არა, უხარისხო კონდენსატორები იყო. მან დასძინა: „2019 წლიდან SSD-ის არც ერთი მწყობრიდან გამოსვლა არ მქონია“.

HPE-მ პროგრამულ დუბლირებასა და აღდგენაში დიდი რესურსი ჩადო. ფერნანდესი მიდგომას „აპარატურის პროგრამულად გამძლედ ქცევას“ უწოდებს. თავისუფალი პროცესორული რესურსი სისტემის მაჩვენებლებს მუდმივად აკვირდება და საცნობარო ცხრილს ადარებს. ზღვრის გადაჭარბებისას SBC4 თავის დასაცავად მოქმედებს.

ფერნანდესმა განმარტა: „სრული სიჩქარით მუშაობა მსურს. თუ ამას ვერ შევძლებ, ნაკლები სიჩქარით ვიმუშავებ. თუ ვერც ამას შევძლებ, ჩართული ვიქნები, მაგრამ არაფერს შევასრულებ, რათა სერვერი შესაძლოა აღდგეს. უარეს შემთხვევაში, განადგურებას გამორთვა მირჩევნია“.

FLIP ძირითადად კონცეფციის დასამტკიცებელი პლატფორმაა. მასზე გამოცდილი ტექნოლოგიები მომავალში მთვარის სხვა მისიებში შეიძლება გამოიყენონ.

დედამიწასა და მთვარეს შორის სიგნალის ორმხრივი დაყოვნება 2,5 წამია. ეს მარსთან კავშირის მაქსიმალურ 44 წუთზე ბევრად ნაკლებია, თუმცა რეალურ დროში მართვას მაინც ართულებს. Astrolab-ის კალიფორნიის ქალაქ ჰოთორნში მდებარე მისიის მართვის ცენტრი HPE-ის GreenLake Private Cloud-ს იყენებს.

როვერის კავშირის გამტარუნარიანობაც შეზღუდულია. როდესაც Artemis 2-მა წელს მთვარეს შემოუარა, ასტრონავტებმა მაღალი გარჩევადობის ფოტოები რეალურ დროში ვერ გამოგზავნეს. სრული გარჩევადობის სურათების გადმოცემა მხოლოდ დედამიწისკენ დაბრუნებისას შეძლეს.

ფერნანდესის თქმით, ამიტომ SBC4 „უკიდურესი პერიფერიისთვის“ შეიქმნა. კამერების, ლიდარებისა და გარემოს სენსორების მონაცემების ადგილზე დამუშავება გაცილებით მარტივია.

Astrolab-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა ჯარეტ მეთიუსმა განაცხადა: „შეძლებისდაგვარად, დედამიწაზე ყველა ნედლი მონაცემის ნაცვლად დასკვნები უნდა გამოვგზავნოთ. პერიფერიული გამოთვლითი შესაძლებლობა მონაცემებს ადგილზე ამუშავებს და დედამიწასთან კავშირის გამტარუნარიანობას ზოგავს“.

Nvidia-ს აღმასრულებელმა დირექტორმა ჯენსენ ჰუანგმა კოსმოსში გამოთვლების შესაძლებლობებზე წელსაც ისაუბრა. მან გამოსახულებების დამუშავება კოსმოსური გრაფიკული პროცესორების ერთ-ერთ საუკეთესო გამოყენებად დაასახელა. ჰუანგის თქმით, პეტაბაიტობით მაღალი გარჩევადობის მონაცემების დედამიწაზე გაგზავნას მათი კოსმოსშივე დამუშავება სჯობს.

Google, Amazon და SpaceX მზის ენერგიაზე მომუშავე ორბიტულ მონაცემთა ცენტრებს დედამიწაზე ენერგიის შეზღუდვის პასუხად წარმოაჩენენ. ილონ მასკი მომავალში მთვარეზე შორეული კოსმოსისთვის მონაცემთა ცენტრების წარმოებასა და მათი მზის სისტემაში გაშვებას გეგმავს. თუმცა ასეთი ობიექტების დედამიწის დაბალ ორბიტაზე გატანის ეკონომიკური მიზანშეწონილობა ჯერ დაუდასტურებელი და არამდგრადია.

ამის მიუხედავად, HPE-ის, Astrolab-ის, Kioxia-სა და NASA-ს ხელმძღვანელები გრძელვადიან პერსპექტივაში კოსმოსურ მონაცემთა ცენტრებს განხორციელებადად მიიჩნევენ.

Spaceborne Computer 4 FLIP-ის რამდენიმე ტვირთიდან ერთ-ერთი იქნება. FLIP აპოლოს პროგრამის ეკიპაჟიანი მთვარის მანქანის შემდეგ აშშ-ის მიერ გაშვებული უდიდესი როვერი გახდება. მისი სიგრძე დაახლოებით 7 ფუტია, ანუ 2,13 მეტრი, წონა კი დაახლოებით ნახევარი ტონაა.

როვერს მრავალი კამერა, სენსორი და პროექტორი აქვს. მომავალ ეკიპაჟიან მისიებში პროექტორი LCD ეკრანებს ჩაანაცვლებს. FLIP-ზე კი ის პარტნიორების ლოგოებს მთვარის ზედაპირზე გამოსახავს. ეს სარეკლამო ხერხი Astrolab-ის ჰოთორნის ობიექტებს FLEX როვერის შექმნისას შემოსავალს მოუტანს. მეთიუსი FLEX-ს მთვარისთვის განკუთვნილ F150-ს ან Caterpillar-ის ტრაქტორს ადარებს.

FLIP-ის გამორჩეული ნაწილი უჩვეულოდ დიდი ბორბლებია. ისინი და როვერის აკუმულატორები ვენტური სპეისმა (Venturi Space) შექმნა. ბორბლები პნევმატური საბურავების მსგავსად, თუმცა ჰაერისა და რეზინის გარეშე მუშაობს. იგივე ბორბლები NASA-ს CLV-1 როვერზეც გამოიყენება, რომლის გაშვებაც 2028 წელს იგეგმება.

Spaceborne Computer 4 და FLIP წლის ბოლოს SpaceX-ის Falcon Heavy რაკეტით გაეშვება. მათ მთვარის სამხრეთ პოლუსამდე ასტრობოტიკის (Astrobotic) Griffin-1 დასაშვები აპარატი მიიყვანს.

Griffin საშუალო კლასის დასაშვები აპარატია. მისი სიგანე დაახლოებით 15 ფუტია, სიმაღლე კი 6,5 ფუტი, რაც დაახლოებით 4,5 და 2 მეტრია. აპარატს შვიდი ძირითადი ძრავა აქვს. ისინი მთვარისკენ ტრაექტორიაზე გადასვლას, კურსის კორექტირებას, ორბიტაზე შესვლასა და ზედაპირზე მართვად დაშვებას უზრუნველყოფს. ორიენტაციის ძრავების ოთხი ჯგუფი აპარატს სწორ მდგომარეობაში შეინარჩუნებს.

FLIP წლის ბოლომდე სამხრეთ პოლუსის კიდესთან, მონს მუტონის რაიონში უნდა დაეშვას.

თემებიილონ მასკიმარკ ფერნანდესიჯარეტ მეთიუსიჯენსენ ჰუანგიHPEKioxiaNASANvidiaასტროლაბიმთვარე

გამოქვეყნდა 20 ოქტომბერი, 2026