მეცნიერები მარსზე საფუარისა და ჟელატინის სახლების აგებას გეგმავენ

თუ ადამიანები ოდესმე მარსზე ჩავლენ, რაც ჯერაც დიდი კითხვის ნიშნის ქვეშაა, იქ თავშესაფრების აშენება დასჭირდებათ. ჰონკონგელი მკვლევრების მიერ აღწერილი მეთოდით, შესაძლოა, ეს თავშესაფრები საფუარისა და ჟელატინისგან ააშენონ, თუკი ტექნოლოგია ლაბორატორიის ფარგლებს გასცდება.

ჰონკონგის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტისა და ჰონკონგის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფმა ნაშრომი ხუთშაბათს გამოაქვეყნა. მასში აღწერილია მარსზე ნაგებობების აგების მეთოდი, რომელიც რეგოლითის სამშენებლო ბლოკებად გადასაქცევად ენერგოტევად გაცხელებას არ საჭიროებს. ამის ნაცვლად, ჯგუფმა ნაგებობების 3D ბეჭდვისთვის ბიოინჟინერიული საფუარი და ჟელატინი მარსის სიმულირებულ გრუნტს შეურია.

ჰონკონგის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის ასოცირებულმა პროფესორმა და ნაშრომის უფროსმა ავტორმა ჯიშენ ციუმ გამომცემელ Cell Press-ს განუცხადა: „შთაგონება ყინვით გამომშრალი ხილისგან მივიღე, რომელიც უფრო მაგარი ხდება“.

ციუს იდეა ნაწილებად დაშლის შემდეგ შედარებით მარტივია. ჯერ იღებენ ბიოინჟინერიულ საფუარს, რომელიც კომპონენტების შემაკავშირებელ წებოვან ცილებს წარმოქმნის. შემდეგ მას საფუარის საკვებ არედ ხელოვნური ჟელატინის ჰიდროზოლს ურევენ. ბოლოს ჩვეულებრივ მარსის გრუნტს ამატებენ და მასალას 3D პრინტერის საქშენიდან გამოდევნიან.

თუ ყველაფერი გეგმისამებრ იმუშავებს, ნარევი ქაფოვან ნივთიერებას წარმოქმნის. მარსის მშრალ და ცივ ატმოსფეროში მოხვედრისას ის, არსებითად, ყინვით შრება. ყინულის ორთქლად სუბლიმაციის შემდეგ მსუბუქი, ფოროვანი, თუმცა წარმოუდგენლად მტკიცე მასალა რჩება. მკვლევრების თქმით, მათ სწორედ ასეთი შედეგი მიიღეს.

ჯგუფმა განაცხადა: „გამაგრებული მასალის კუმშვისა და ღუნვისადმი სიმტკიცის საშუალო მაჩვენებლებმა, შესაბამისად, დაახლოებით 12 და 6 მეგაპასკალი შეადგინა“. ეს დაახლოებით დაბალი ხარისხის მიწიერი ბეტონის სიმტკიცეს უტოლდება. ჯგუფმა დამატებით აღნიშნა, რომ ენერგიის მოთხოვნა ერთი ან ორი რიგით ნაკლებია, ვიდრე მარსის ან მთვარის გრუნტის თერმული დამუშავებით სამშენებლო მასალად გარდაქმნისას.

ნაშრომის თანახმად, მასალის დაშლა და ხელახლა გამოყენებაც შესაძლებელია, თუ პროცესსა და მარსის ცივ, უნაყოფო გარემოს საფუარის ერთი უჯრედი მაინც გადაურჩება. ჯგუფმა არ იცის, აუცილებლად მოხდება თუ არა ასე. თუმცა მარსზე საფუართან მომუშავე სპეციალისტებს მომავალი პროექტებისთვის მარაგის შენახვა შეუძლიათ.

მარსის სიმულირებულ პირობებში აგებული და გამოცდილი ნაგებობები ფუტკრის სკის ფორმის პაწაწინა ობიექტები იყო. მათი სიმაღლე მხოლოდ 45 მილიმეტრს შეადგენდა, რაც 2 ინჩზე ოდნავ ნაკლებია.

ციუმ საკუთარი კვლევის შესახებ იკითხა: „არსებობს რაიმე ფიზიკური კანონი ან ფუნდამენტური მექანიზმი, რომელიც ამის გაკეთებაში ხელს გვიშლის? ამ ეტაპზე ასეთს ვერ ვხედავ“.