ნატომ რუსეთის თავდასხმის შესაჩერებლად ახალი გეგმა წარადგინა

გერმანიის საგარეო დაზვერვის ხელმძღვანელმა მარტინ იეგერმა (Martin Jaeger) გასულ კვირას გააფრთხილა, რომ ქვეყანა რუსეთთან „ძალადობრივ კონფლიქტში“ ჩათრევას რისკავდა. მისი თქმით, მოსკოვი ბერლინს სულ უფრო მეტად განიხილავს მთავარ მოწინააღმდეგედ.

იეგერმა მზარდი საფრთხის მაგალითად აგვისტოში ლაიფციგის აეროპორტში უკრაინულ სატვირთო თვითმფრინავზე დრონით თავდასხმის მცდელობა დაასახელა. შინაგან საქმეთა მინისტრმა ალექსანდერ დობრინდტმა (Alexander Dobrindt) რუსეთთან დაკავშირებულ „ჩრდილოვან ომზეც“ გააფრთხილა. ეს ომი დივერსიას, კიბერშეტევებსა და სხვა ფარულ ოპერაციებს მოიცავს.

საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა გასულ თვეში განაცხადა, რომ საფრანგეთისა და სხვა ევროპული ქვეყნების წინაშე არსებული რუსული ჰიბრიდული საფრთხე ბოლო კვირებში გაძლიერდა. მან კრიტიკული ინფრასტრუქტურის დაცვის გეგმების მომზადება ბრძანა.

გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრმა ენდი ბერნემმა (Andy Burnham) თქვა, რომ თანამდებობის დაკავებისას 2016 წლის ბრექსიტის რეფერენდუმში რუსეთის ჩარევა დაუდასტურეს. მას ამ შეფასების დამადასტურებელი მტკიცებულებები საჯაროდ არ დაუკონკრეტებია. გასულ კვირას ის ბერლინში გერმანიის კანცლერ ფრიდრიხ მერცს შეხვდა. მათ რუსული ჰიბრიდული ომის წინააღმდეგ გეგმებიც განიხილეს.

რუსეთმა გასული თვის ბოლოს ნატო ბირთვული იარაღის გამოყენების შესაძლებლობაზე გააფრთხილა. მოსკოვის განცხადებით, თუ ალიანსი კალინინგრადის იზოლირებას შეეცდება, რუსეთი თავისი არსენალის, მათ შორის ბირთვული იარაღის, გამოსაყენებლად მზადაა. რუსეთის ეს ექსკლავი პოლონეთსა და ლიეტუვას ესაზღვრება.

რუმინეთის თავდაცვის სამინისტრომ ივლისში განაცხადა, რომ 2022 წლის თებერვალში რუსეთის მიერ უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყების შემდეგ, ქვეყნის საჰაერო სივრცეში რუსული დრონების შესვლის 33 შემთხვევა აღრიცხა. მათგან 18 წელს მოხდა. რუმინულმა F-16-ის გამანადგურებლებმა წლის განმავლობაში სამი დრონი ჩამოაგდეს.

პოლონეთმა რუსეთის სადაზვერვო სამსახურები გასულ თვეში ვოლა კრობოვსკაში Starlink-ის სატელიტური ინტერნეტის სადგურზე ცეცხლის წაკიდების ორგანიზებაშიც დაადანაშაულა. ვარშავამ შემთხვევა უკრაინის მხარდამჭერი ქვეყნების წინააღმდეგ რუსეთის ჰიბრიდული ომის ნაწილად შეაფასა.

ნორვეგიის პოლიციის უსაფრთხოების სამსახურის ხელმძღვანელმა ბეატე განგასმა (Beate Gangas) ამ კვირაში განაცხადა, რომ ევროპა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ყველაზე სერიოზული უსაფრთხოების ვითარების წინაშე დგას. მან კონტინენტზე სავარაუდო რუსული დივერსიებისა და ფარული ოპერაციების შესახებ შეშფოთება გაიზიარა.

აგვისტოში რუსეთმა გაერთიანებული სამეფო გააფრთხილა, რომ უკრაინისთვის რუსეთის ტერიტორიაზე შორ მანძილზე შეტევებისთვის გამოყენებული დრონების მიწოდებას „შედეგები“ მოჰყვებოდა. რუსეთის საელჩომ ლონდონში 17 აგვისტოს განაცხადა: „ლონდონის ქმედებებს აუცილებლად მოჰყვება შედეგები, რომლებზეც პასუხის გაცემა მოუწევს. რაც უფრო ღრმად ჩაერთვება კონფლიქტში და მეტად დაუჭერს მხარს კიევის ტერორისტულ მანქანას, მით უფრო მაღალ ფასს გადაიხდის“.

თუმცა პუტინმა გასულ თვეში განაცხადა, რომ რუსეთი ევროპასთან „არანაირი სახის“ კონფლიქტისთვის არ ემზადება და დაძაბულობის გასამწვავებლად „რეალური მოტივი“ არ აქვს. მან საპირისპირო მოსაზრების მქონე ევროპული ქვეყნებიც გააკრიტიკა.

პუტინმა სანქტ-პეტერბურგში ჟურნალისტებს უთხრა: „ევროპაში ბევრი რუსეთის თავდასხმას ელოდება და ამიტომ მიიჩნევს, რომ თავადაც უნდა მოემზადოს საომარი მოქმედებებისთვის, რუსეთთან ომისთვის. კიდევ ერთხელ ხაზგასმით ვამბობ: ევროპასთან არანაირი საომარი მოქმედებისთვის არ ვემზადებით“.

პუტინმა დასძინა, რომ უკრაინის ბოლოდროინდელი თავდასხმების, განსაკუთრებით ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე დარტყმების შემდეგ, მოსკოვი სამშვიდობო მოლაპარაკებების განახლებისადმი თავის პოზიციას განიხილავს. მან თქვა: „მოლაპარაკებების განახლების ყველა წინადადება მაგიდაზეა და ყველაფერი შესაძლებელია. მაგრამ ყოველივე იმის შემდეგ, რაც მათ გააკეთეს, ყურადღებით განვიხილავთ, საპასუხოდ რა ნაბიჯები უნდა გადავდგათ“.

აშშ-ის პრეზიდენტად დაბრუნების შემდეგ ტრამპი ნატოს სხვა წევრებს თავდაცვის ფინანსური ტვირთის არასაკმარისად გაზიარების გამო არაერთხელ დაესხა თავს. ნატოს წევრების უმრავლესობამ ასევე უარი თქვა ირანის წინააღმდეგ აშშ-ისა და ისრაელის ომში ჩართვაზე, რამაც ტრამპი გააღიზიანა. ანალიტიკოსების თქმით, ამის გამო არსებობს შიში, რომ საჭიროების შემთხვევაში ნატო ტრამპის მხარდაჭერას ვერ დაეყრდნობა.

რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის ყოფილმა მოადგილემ ანდრეი ფიოდოროვმა (Andrei Fedorov) აგვისტოში ბი-ბი-სის განუცხადა, რომ ლონდონისთვის დაპირებული შედეგები შესაძლოა თავდასხმებსაც მოიცავდეს. მისი თქმით, კრემლის ბევრი სამხედრო მრჩეველი დარწმუნებულია, რომ გაერთიანებულ სამეფოზე რუსეთის დარტყმას ნატო მკაცრად არ უპასუხებს. ფიოდოროვმა თქვა: „ტრამპი ნატოს პასუხის გაცემის უფლებას არ მისცემს“.

ტრამპი მოსკოვთან ურთიერთობას აგრძელებს, ხოლო ევროპული მთავრობები უკრაინაში ომის დასასრულებლად რუსეთზე ზეწოლის შენარჩუნებას მოითხოვენ. ამის გამო ალიანსში უთანხმოება ღრმავდება.

გასულ თვეში ვაშინგტონმა პუტინი მაიამიში დეკემბერში დაგეგმილ დიდი ოცეულის სამიტზე მიიწვია. ეს ნაბიჯი 2022 წელს უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ მოსკოვის დიპლომატიური იზოლაციის შესაძლო დასასრულად შეფასდა. ევროკავშირმა უპასუხა, რომ რუსეთი დიდი ოცეულის წევრად რჩება, თუმცა პუტინის დასწრების მიუხედავად, შეჭრის დაგმობას გააგრძელებს.

გასულ კვირას ტრამპმა გამოაცხადა შეთანხმება, რომელიც რუსულ დიზელს აშშ-ისა და გლობალურ ბაზრებზე დაუშვებს და რუსულ საწვავზე სანქციებს დროებით შეამსუბუქებს. მისმა ადმინისტრაციამ განაცხადა, რომ ნაბიჯი ენერგიის ფასებს შეამცირებს და პუტინს სამშვიდობო მოლაპარაკებებზე დაბრუნებისკენ უბიძგებს. კრიტიკოსებმა გააფრთხილეს, რომ შეთანხმება რუსეთს შემოსავალს მოუტანს და მისი საომარი ძალისხმევის შეზღუდვის დასავლურ მცდელობებს დააზიანებს.

ტრამპმა უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის კრიტიკაც გაამწვავა და უკრაინას რუსეთთან შეთანხმებისთვის მზადმყოფი ახალი ლიდერის არჩევა შესთავაზა. ზელენსკიმ ტრამპისა და პუტინის დიზელის შეთანხმებას „უსამართლო და არაკეთილსინდისიერი“ უწოდა და თქვა, რომ ის რუსეთს სარგებელს მოუტანს. ევროკავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრებმა ასევე განაცხადეს, რომ ვაშინგტონისა და მოსკოვის შეთანხმების მიუხედავად, რუსეთის წინააღმდეგ ევროპული სანქციები ძალაში დარჩება.

ტრამპმა კვირას Truth Social-ზე დაწერა, რომ რუსეთსა და უკრაინას შორის „ენერგეტიკული ზავი“ მოაწყო. მისი მტკიცებით, მხარეები ენერგეტიკულ ობიექტებზე შორ მანძილზე დარტყმებისგან თავს შეიკავებდნენ. ზელენსკიმ თქვა, რომ შეთანხმება მისთვის „ახალი ამბავი“ იყო, თუმცა უკრაინა მას დაიცავდა, თუ მოსკოვიც იგივე გააკეთებდა. რუსეთს შეთანხმებაში მონაწილეობა არ დაუდასტურებია. უკრაინელი ოფიციალური პირების ცნობით, რუსეთმა ორშაბათს უკრაინის ობიექტებზე დარტყმები განაგრძო.

თემებიალექსუს გრინკევიჩიდონალდ ტრამპიენდი ბერნემივლადიმერ პუტინივოლოდიმირ ზელენსკიმარტინ იეგერიევროკავშირინატორუსეთიუკრაინა

გამოქვეყნდა 13 ოქტომბერი, 2026