ნავთობის მიწოდება შენარჩუნდა, ენერგეტიკული ბაზრები ირანთან ხანგრძლივ კონფლიქტს ეგუება

Capital Economics-ის უფროსი სასაქონლო ბაზრების ეკონომისტის, ჰამად ჰუსეინის შეფასებით, გრძელვადიან პერსპექტივაში ნავთობსადენებისა და პორტების ინფრასტრუქტურის განვითარება ნავთობის ნაკადის გამძლეობას გააუმჯობესებს. ჰუსეინმა ეს გასულ კვირას გამოქვეყნებულ ანგარიშში დაწერა.

თუმცა მოკლევადიანმა ზომებმაც შეიძლება მნიშვნელოვანი შედეგი მოიტანოს. ჰუსეინის შეფასებით, საუდის არაბეთი არსებულ ბუნებრივი აირის ნავთობსადენს ნავთობის გადასაზიდად გადააკეთებს. ეს მილსადენი დღეში 1,2 მილიონ ბარელს გაატარებს და სამეფოს საშუალებას მისცემს, 6-8 კვირაში ნავთობი დასავლეთ სანაპიროზე გადაიტანოს.

მომავალ წელს არაბთა გაერთიანებულმა საამიროებმა ფუჯაირას პორტამდე მეორე ნავთობსადენის მშენებლობა უნდა დაასრულონ. ეს კიდევ უფრო მეტ ნავთობს მისცემს ჰორმუზის სრუტის გვერდის ავლით გადაზიდვის საშუალებას.

„ენერგეტიკული ბაზრები კონფლიქტთან ერთად ცხოვრებას სწავლობენ“, დაწერა ჰუსეინმა.

თუმცა ენერგეტიკული ბაზრები ზედმეტად ძლიერ კონფლიქტს ვერ გაუძლებს. ირანმა გააფრთხილა, რომ აშშ-ისა და ისრაელის ნებისმიერი ახალი თავდასხმის სამიზნე არა მხოლოდ ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა, არამედ რეგიონის მონაცემთა ცენტრებიც და ინტერნეტკაბელებიც გახდება.

ასეთ თავდასხმებს, სავარაუდოდ, ირანის ინფრასტრუქტურაზე საპასუხო დარტყმები მოჰყვება. ეს საპასუხო თავდასხმების ახალ ციკლს გამოიწვევს და გრძელვადიან პერსპექტივაში საფრთხეს შეუქმნის რეგიონის უნარს, ნავთობი გადაზიდოს და მოიპოვოს. შედეგად, ენერგეტიკული კრიზისი კიდევ უფრო გაღრმავდება.

„ირანის მოპირდაპირე მხარეს მდებარე ნავთობტერმინალის განადგურება ურთიერთგარანტირებული განადგურების (MAD) ტოლფასი იქნება“, გასულ კვირას სოციალურ ქსელ X-ში დაწერა TankerTrackers-მა. „რამდენად სურს ირანს, რომ მისი ნავთობტერმინალი კუნძულ ხარგზე, რომელიც ახლა თითქოს მიძინებულია, საბოლოოდ ცეცხლის ალში გაეხვიოს? არსებობს ხაზები, რომელთა გადაკვეთაც კონფლიქტის დროსაც არ შეიძლება“.

აშშ-მაც გამოავლინა თავშეკავების ნიშნები. პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადრინდელი მუქარის მიუხედავად, რომ თეირანის მიერ ჰორმუზის სრუტეში გემზე ყოველი თავდასხმის საპასუხოდ ირანულ ხიდს ან ელექტროსადგურს გაანადგურებდა, ეს მუქარა არ შეუსრულებია.

ტრამპმა ეკონომიკური ომი ამჯობინა. აშშ-ის საზღვაო ბლოკადა ირანის ნავთობის ექსპორტს ახშობს, ფინანსური სანქციები კი რეჟიმს საზღვარგარეთ მიღებული შემოსავლის ქვეყანაში დაბრუნებაში უშლის ხელს.

ბრძოლის განახლების შემთხვევაში, ახლო აღმოსავლეთი კვლავ შეიძლება განადგურების ციკლში ჩაითრიოს. რეგიონში კიდევ ერთი ავიამზიდი და საზღვაო ქვეითთა საექსპედიციო ქვედანაყოფი მიემართება. თუმცა ტრამპმა ირანის წინააღმდეგ სრულმასშტაბიანი ომის განახლების ადრინდელ დაპირებებზე უკან დაიხია.

ტრამპის ელჩმა გაეროში, მაიკ უოლცმა, ფაინენშალ ტაიმსს აღიარა, რომ აშშ შესაძლოა ერთი წლის შემდეგაც ირანთან ჩიხში აღმოჩნდეს, თეირანის ბირთვულ პროგრამაზე ან ჰორმუზის სრუტეზე შეთანხმების გარეშე.

უოლცმა დასძინა, რომ „პრეზიდენტსა და აშშ-ის საზღვაო ძალებს შეუძლიათ ეს ბლოკადა უახლოეს მომავალშიც შეინარჩუნონ“, ხოლო ადმინისტრაცია ირანზე ეკონომიკურ ზეწოლას „აძლიერებს“.

თემებიდონალდ ტრამპიჰამად ჰუსეინიCapital EconomicsJPMorganTankerTrackersბლუმბერგიკლეპლერიარაბთა გაერთიანებული საამიროებისაუდის არაბეთიფუჯაირა

გამოქვეყნდა 23 ოქტომბერი, 2026