ნიგერიის ამომრჩეველთა სიაში ხელოვნური ინტელექტით შექმნილი მონაცემები აღმოაჩინეს

ნიგერიის საარჩევნო უწყებას ზეწოლას უწევენ, რათა რეაგირება მოახდინოს ხელოვნური ინტელექტით შექმნილი ამომრჩეველთა მონაცემებისა და პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტების ფოტოების აღმოჩენაზე საარჩევნო სიის პროექტში. ამან იანვრის საპრეზიდენტო არჩევნების სამართლიანობის შესახებ შეშფოთება გააჩინა და საფრთხე შეუქმნა აფრიკის უდიდეს დემოკრატიაში პოლიტიკისადმი ნდობის კიდევ უფრო შესუსტებას.

არჩევნებამდე 10 კვირაზე ოდნავ მეტი რჩება. პრეზიდენტი ბოლია ტინუბუ ხელახლა არჩევისთვის ნაცნობ მეტოქეებს ებრძვის. კამპანიის მთავარი თემები ეკონომიკა და უსაფრთხოებაა. დამოუკიდებელი ეროვნული საარჩევნო კომისიის მონაცემებით, კენჭისყრაში მონაწილეობის მისაღებად 103 მილიონზე მეტი ნიგერიელი დარეგისტრირდა, თუმცა კომისიის მონაცემები და არჩევნებისთვის მზადება მკაცრი კრიტიკის საგანი გახდა.

საზოგადოებრივი ინტერესების დამცველი ჯგუფები, ტექნოლოგიების ანალიტიკოსები და საარჩევნო კომისიის ყოფილი თანამშრომლები დამოუკიდებელი გამოძიების ჩატარებას მოითხოვენ, რათა დადგინდეს, როგორ მოხვდა სიაში გაყალბებული ინფორმაცია. ბევრმა გააფრთხილა, რომ მცდარი მონაცემები კიდევ უფრო გააძლიერებს უნდობლობას ორგანიზატორის მზადყოფნის მიმართ, ჩაატაროს სამართლიანი არჩევნები, და შეამცირებს ამომრჩეველთა მონაწილეობას. ნიგერიაში არჩევნებზე დასწრება ხშირად დაბალია. 2023 წელს კენჭისყრაში ამომრჩეველთა მხოლოდ 27% მონაწილეობდა, რაც 1999 წელს დემოკრატიულ მმართველობაზე დაბრუნების შემდეგ ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი იყო.

კრიტიკის საპასუხოდ, დამოუკიდებელმა ეროვნულმა საარჩევნო კომისიამ განაცხადა, რომ სადავო სია დროებითი დოკუმენტია და შეცდომების შესამოწმებლად ღიაა. კომისიამ ასევე თქვა, რომ გამოიძიებს, ხომ არ დაუშვეს „ტექნიკური ან პროცედურული ხარვეზები“, რომლებმაც ხელოვნური ინტელექტის ჩარევა შესაძლებელი გახადა. ერთ-ერთმა მაღალჩინოსანმა პასუხისმგებლობა არაკეთილსინდისიერ თანამშრომლებს დააკისრა და აღნიშნა, რომ კომისიამ „არ იცის, რატომ“ გამოიყენეს მათ საკუთარი ანგარიშები სიაში ჩასარევად.

ანალიტიკოსების თქმით, ეს პასუხები ვითარების სიმძიმესთან შედარებით არადამაკმაყოფილებელია. ლაგოსში დაფუძნებული უფლებადამცველი ორგანიზაციის, SERAP-ის, მაღალჩინოსანმა კოლავოლე ოლუვადარემ Semafor-ს განუცხადა: „კომისიას სურს, საკითხი უმნიშვნელოდ წარმოაჩინოს და თქვას, რომ მონაცემებს ასუფთავებს. ეს სცდება იმას, რისი მოგვარებაც კომისიას შიდა ძალებით შეუძლია, ამიტომ გარე უწყების მიერ აუდიტს ვითხოვთ“.

აშშ-ში მცხოვრებმა ტექნოლოგიების ანალიტიკოსმა მარტინ უვაკვემ საარჩევნო სიის პროექტი შეისწავლა და ხელოვნური ინტელექტით შექმნილი მონაცემების გარდა, რამდენიმე სხვა შეცდომაც აღმოაჩინა, მათ შორის დუბლირებული ჩანაწერები და გარდაცვლილი ადამიანების სიაში ყოფნა. მისი თქმით, საარჩევნო კომისიას ამომრჩეველთა მონაცემების დასადასტურებლად და სანდოობის უზრუნველსაყოფად ნიგერიის არსებული პირადობის მონაცემთა ბაზის გამოყენება შეუძლია. უვაკვემ Semafor-ს უთხრა: „ამის გაკეთება ძალიან ადვილია, მაგრამ არ მესმის, რატომ გვიწევს ამ საკითხზე საუბარი ჯერ კიდევ 2026 წელს“.