რუსეთის ალყა კრამატორსკში ცხოვრებას შეუძლებელს ხდის

ცა მოღრუბლულია, წვრილად წვიმს და ნისლია. რუსული დრონებისთვის ცუდი ამინდია. მიუხედავად ამისა, კრამატორსკის ქუჩებში თითქმის არავინ დადის. ზოგი მოჩვენებასავით მიაბიჯებს და ტროტუარს ჩაჰყურებს. სხვები ჩერდებიან და დიდხანს საუბრობენ. მათთვის ქალაქში, რომელსაც ომი სულ უფრო ანადგურებს, გამძლეობის ამბების მოყოლა ერთგვარი დამამშვიდებელია. წვიმა დრონებს უშლის ხელს, მაგრამ არტილერიას, როგორც ჩანს, ვერ აჩერებს. აფეთქებების ხმა მკაფიოდ ისმის, ჭურვები კი ზოგჯერ ქალაქის თავზე მიფრინავენ.

დრონების დროებითი არყოფნით ისარგებლა 43 წლის იგორმა, 24-ე ბრიგადის ჯარისკაცმა, და ძველი თოფით მხარზე ქუჩაში გაისეირნა. „ეს კალაშნიკოვი ჩემზე ერთი წლით უფროსია“, თქვა სიცილით. „მაგრამ კარგად მუშაობს“, დასძინა მან. იგორის თქმით, რამდენიმე დრონი უკვე ჩამოუგდია. ჯარისკაცმა თავისი საწოლის ძირში გადაღებული დრონის ფოტო გვიჩვენა, როგორც ნადავლი. მისი ერთ-ერთი მოვალეობაა ქუჩების დამცავ ბადეებში გაბმული რუსული დრონების გამოღებაც. ჯარისკაცები მათ განაიარაღებენ და თანამებრძოლებს გადასცემენ, რათა გამოსადეგი ნაწილები ხელახლა გამოიყენონ.

რამდენიმე ასეულ მეტრში, ნახევრად დანგრეულ შენობებს შორის, 22 სექტემბერს დაბომბილი წმინდა იოანე ნათლისმცემლის მართლმადიდებლური ეკლესია დგას, მძიმედ დაზიანებული. ნანგრევებში საკვების საძებნელად რამდენიმე მტრედი დახეტიალობს. ეს ერთადერთი ტაძარი არ არის, რომელსაც პირდაპირ დაარტყეს.

სხვა ქალაქების მსგავსად, სპეცსამსახურები იმ თანამშრომლების ძებნაში არიან, რომლებიც რუსებს სამიზნეების მონიშვნაში ეხმარებიან. იმავე საღამოს კრამატორსკის ტაქსის მძღოლი მტრისთვის მუშაობის ბრალდებით დააკავეს. ოფიციალურმა პირებმა ამის შესახებ დაკავების ფოტოსთან ერთად განაცხადეს.

„სიტუაციას თავად ხედავთ“, თქვა 64 წლის სერგეიმ და გვერდით აღმართულ შენობას ახედა. ათსართულიანი შენობა დანგრეულია, კვამლისგან გაშავებულია და ფასადზე უზარმაზარი ნახვრეტი აქვს. ჭურვი ბინების რამდენიმე სართულს მოხვდა.

„ფული რომ გვქონდეს, უკვე წავიდოდით“, თქვა პენსიონერმა, რომელიც დასთან და მის შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე შვილთან ერთად ცხოვრობს. სამივენი მობილური ტელეფონების დასამუხტად იყვნენ წასულები და სახლში ბრუნდებოდნენ. თავდასხმების მიუხედავად, წყლისა და ელექტროენერგიის შეზღუდული მიწოდება მოსახლეობას ქუჩაში გასვლას აიძულებს. „ახლა ამ რაიონში მოსვლა არავის უნდა“, თქვა სერგეიმ. მის მახლობლად ავტობუსების დამწვარი ჩონჩხები ისევ უძრავად იდგა, ხოლო მის მზერას ცოტა ხნის წინ სუპერმარკეტის დამწვარი შენობა იპყრობდა.

ზოგიერთ მაღაზიას ბომბები კეტავს, სხვები კი სახიფათო ვითარებისა და მომხმარებლების ნაკლებობის გამო იხურება. ომის ეს დაუსრულებელი ესკალაცია ათასობით ადამიანს შთანთქავს: ზოგი საკუთარი ძალებით მიდის, ზოგს კი უწყვეტად ევაკუირებენ. კიევის კონტროლქვეშ დარჩენილ დონეცკის რეგიონის 30%-ში ჯერ კიდევ დაახლოებით 71 000 ადამიანი ცხოვრობს, მათგან 3 000 არასრულწლოვანია, იტყობინება ადგილობრივი ხელისუფლება. ოქტომბრის პირველ ორ კვირაში დაახლოებით 4 300 ადამიანი წავიდა, მათგან ნახევარი კრამატორსკიდან.

ჯარისკაცის ცოლი ნატალია სახლისკენ ბრუნდება. მან თავისი ნივთები Nova Poshta-ს (Nova Poshta) ფილიალში ჩაალაგა. ევაკუაციას ორგანიზებას მოხალისეები უწევენ და მხოლოდ მცირე ბარგის წაღების უფლებას იძლევიან, რათა ოპერაცია მასშტაბურ გადასახლებად არ იქცეს. „მთელი ცხოვრების ერთ ჩემოდანში ჩატევა შეგიძლია?“ იკითხა მან.

ნატალია, რომელსაც ასაკის გამხელა არ სურს, 83 წლის დედასთან, ვერასთან ერთად უკრაინის დასავლეთში წავა, შემდეგ კი პოლონეთში გადავლენ. იქ ნატალიას ვაჟი ცხოვრობს და ყოველდღე ეუბნება, რომ კრამატორსკი დატოვონ. „აქ ცხოვრება შეუძლებელი გახდა“, თქვა მან სევდიანად. რამდენიმე დღის წინ დაბადების დღე მარტო გაატარა, სადღესასწაულოდ კი მხოლოდ ჩაის ფინჯანი ჰქონდა.

ნატალია ამბობს, რომ საბნებისა და ბალიშების ბიზნესი კარგად მისდიოდა. მკერავადაც მუშაობდა და, როგორც თავად აღნიშნავს, რამდენიმე პროფესიული საკერავი მანქანა ჰქონდა. წაღებას მხოლოდ სამი პატარა მანქანის შეძლებს. ომის მიუხედავად, მაკიაჟით, მოვლილი წარბებითა და წითელი ტუჩსაცხით სახე გაუნათდა. „ამას მაკიაჟს ვერ დავარქმევ“, თქვა მან და ფოტოს გადაღებაზე უარი განაცხადა. „იქ, უკან, ჯერ კიდევ არის გოგო, რომელიც მანიკურს გვიკეთებს“, დასძინა მან.

ნატალიასა და გამოკითხული სხვა მცხოვრებლებისგან განსხვავებით, ზოგს წასვლა არ სურს. 83 წლის გრეგორი, ფიზიკის გადამდგარი მასწავლებელი, ცოლთან ერთად იმ კორპუსის ერთ-ერთ სადარბაზოში ცხოვრობს, რომელიც მართვადმა ბომბმა შუაზე გაჭრა. „ცოცხლები ვართ. მხოლოდ ისაა, რომ ცოტა გვეშინია“, თქვა მან თავდასხმის დილის გახსენებისას და წინ გადაშლილ შემზარავ სურათს მნიშვნელობა დაუკარგა. „წასვლას არ ვაპირებთ“, დაამატა მან.

რამდენიმე კვირის წინ წასვლა გადაწყვიტა ირინა არტიომოვამ, ქალაქში დარჩენილი ერთ-ერთი ყველაზე უჩვეულო ადგილის, აკვარიუმის მფლობელმა. დაბომბვამ ქალაქის ცენტრში მდებარე აკვარიუმამდეც მიაღწია, თუმცა არც ერთი თევზი და სხვა ბინადარი არ დაუზიანებია. ისინი თავისუფალ საღამოებს ჯარისკაცებსა და მათ პარტნიორებს უხალისებდნენ.

პირანიები, კუები, სკაროსები და აკვარიუმების სხვა ბინადრები მანქანით ან მატარებლით საჯარო დაწესებულებებსა და კერძო პირებთან გადაიყვანეს. მათ შორის იყო პითონიც და სხვა ცხოველებიც, რომლებიც ოჯახებს კრამატორსკის დატოვებისას აკვარიუმს შესანახად დაუტოვებიათ. „ცოტა ხნის წინ ხარკოვის ნემო ოკეანარიუმში ზოგიერთის სანახავად წავედით. გაგვიხარდა, რომ კარგად შეეგუენ ახალ გარემოს და გამრავლებაც დაიწყეს“, თქვა ირინა არტიომოვამ.

ქალაქის ცენტრალურ, თითქმის ცარიელ მოედანზე, კულტურისა და ტექნოლოგიების სასახლის წინ, 71 წლის ოლენა პლასტმასის პარკით მიდიოდა. ომი მას ვერ გააგდებს, ამბობს ქალი. „არ მეშინია. დავდივარ და ვფიქრობ კიდეც, რომ შეიძლება მომკლან, მაგრამ ჩემი ცხოვრება უკვე ვიცხოვრე. პრობლემა ისაა, როცა დაიჭრები. ასეთ დროს სჯობს მოგკლან“.

ცოტა ხნის შემდეგ ღრუბლები გაიფანტა და საღამო განათდა. რამდენიმე წუთში რუსულმა დრონებმა ზავი დაასრულეს. მათ სამიზნეებს შორის მოხვდა მანქანა, რომელშიც ორი სამხედრო იმყოფებოდა. ოფიციალურ წყაროებს მათი დაღუპვის შესახებ ინფორმაცია არ გაუვრცელებიათ. დრონებმა კულტურის სასახლის შენობასაც დაარტყეს, თუმცა გარედან სერიოზული დაზიანება არ მიუყენებიათ. ეს ის ადგილია, რომლის წინაც ოლენამ თქვა, რომ არ ეშინია. ღრუბლებისა და წვიმის გარეშე კრამატორსკი ისევ ჯოჯოხეთურ რიტმს დაუბრუნდა.

თემებივადიმ ფილაშკინივოლოდიმირ ზელენსკივოლოდიმირიიგორილუდმილასტივენ ბარტლეტიდონეცკიკრამატორსკირუსეთისლოვიანსკი

გამოქვეყნდა 24 ოქტომბერი, 2026