საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა 2026 წლის ზრდის პროგნოზი გაზარდა

მდგრადობას ინარჩუნებენ ან ზრდას აჩქარებენ ქვეყნები, რომლებიც ომით გამოწვეულ მიწოდების შოკს ნაკლებად განიცდიან და ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებულ მოთხოვნას აკმაყოფილებენ. პროგნოზის მიხედვით, ტაივანის ეკონომიკა წელს 10,7%-ით გაიზრდება. ჩიპებზე მოთხოვნის გამო სამხრეთ კორეის ზრდა 3,3%-ს მიაღწევს, 2025 წლის 1,1%-ის შემდეგ. კერძო მოხმარების, ფისკალური პოლიტიკისა და ტექნოლოგიური ინვესტიციების მხარდაჭერით, აშშ-ის ეკონომიკა 2026 და 2027 წლებში 2,3%-ით გაიზრდება.

ენერგიის იმპორტიორებს, რომლებიც ამ ტექნოლოგიური მიწოდების ჯაჭვის მიღმა არიან, იმპორტის ხარჯები ეზრდებათ. მათ ასევე რეალური შემოსავლები და ფისკალური შესაძლებლობები უმცირდებათ. ენერგიის გაძვირებისა და მომხმარებელთა სუსტი ნდობის ფონზე, ევროზონაში წელს მხოლოდ 1,1%-იანი ზრდაა მოსალოდნელი. ახლო აღმოსავლეთისა და ცენტრალური აზიის ეკონომიკა წელს 0,3%-ით შემცირდება. ბაჰრეინში, ერაყში, ქუვეითსა და კატარში ორნიშნა შემცირებას 2027 წელს ორნიშნა ზრდა მოჰყვება.

პროგნოზის მიხედვით, ჩინეთის ეკონომიკა წელს 4,5%-ით, ხოლო 2027 წელს 4,0%-ით გაიზრდება. ეკონომიკურ აქტივობას ნავთობის მაღალი ფასები და სტრუქტურული დაბრკოლებები აფერხებს. მეორე კვარტალში 4,3%-იანი ზრდა მოსალოდნელზე სუსტი აღმოჩნდა. ძლიერი ექსპორტის დადებითი გავლენა დუნე მოხმარებამ და უძრავი ქონების სექტორის პრობლემებმა გადაწონა.

საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა განაცხადა: „გლობალური ეკონომიკა უბრალოდ არ ნელდება ან ჩქარდება. ზრდა ქვეყნებს შორის იმის მიხედვით ნაწილდება, რამდენად განიცდიან ისინი ომით გამოწვეულ მიწოდების შოკსა და ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებულ ძლიერ მოთხოვნას“.

ფონდის შეფასებით, ხელოვნურმა ინტელექტმა მდგრადობას ხელი შეუწყო, თუმცა საინვესტიციო ბუმი ინფლაციურ ზეწოლასა და ფინანსურ მოწყვლადობასაც ზრდის.

ფონდმა ანგარიშში აღნიშნა: „ეს მასშტაბური მოთხოვნის შოკია, რომლის ძირითადი გავლენაც ადრეულ ეტაპზე ვლინდება“. ფართო პროდუქტიულობის ზრდამდე უზარმაზარი ინვესტიციები ჩიპების, მონაცემთა ცენტრებისა და ელექტროენერგიის წარმოების სექტორებში მიედინება.

ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებული მომგებიანობისა და პროდუქტიულობის პერსპექტივების გადაფასებამ შესაძლოა ჭარბი ინვესტიციები შეამციროს. ამან აქციების ფასების მკვეთრი კორექცია შეიძლება გამოიწვიოს. საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა გააფრთხილა, რომ ხელოვნური ინტელექტით მოსალოდნელი პროდუქტიულობის ზრდის განუხორციელებლობის შემთხვევაში, აშშ-ის აქციები შესაძლოა 20%-ით გაიაფდეს. 2028 წლისთვის გლობალური ზრდა საბაზისო პროგნოზზე 1,1%-ით, ხოლო აზიაში 1,7%-ით დაბალი შეიძლება აღმოჩნდეს.

საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ცნობით, განვითარებულ ეკონომიკებში საორიენტაციო შემოსავლიანობა რამდენიმე ათწლეულის უმაღლეს დონემდე გაიზარდა. აღდგენილი ინფლაცია, პოლიტიკის განაკვეთების მოსალოდნელი ტრაექტორია და ფისკალური შეშფოთება სესხების ღირებულებას ზრდის. ზეწოლას ტექნოლოგიური კომპანიებიც აძლიერებენ, რომლებიც ხელოვნურ ინტელექტში ინვესტიციების დასაფინანსებლად სესხულობენ.

პროგნოზის მიხედვით, განვითარებულ ეკონომიკებში სახელმწიფო ვალი 2025 წლის მშპ-ის 108%-დან 2031 წლისთვის 115%-მდე გაიზრდება. განვითარებად ეკონომიკებში მაჩვენებელი 74%-დან 84%-მდე მოიმატებს. უმსხვილეს ეკონომიკებში პირველადი დეფიციტი პანდემიამდელ დონეზე მნიშვნელოვნად მაღალი რჩება. თავდაცვის ხარჯებზე ზეწოლის ზრდის პირობებში, მთავრობებს უფრო მაღალი რეალური საპროცენტო განაკვეთები და ვალის დაფარვის უფრო მოკლე ვადები აქვთ.

ფონდმა განაცხადა, რომ ფისკალური შესაძლებლობების აღდგენა „სულ უფრო გადაუდებელია“. მან მთავრობებს მოუწოდა, ენერგიისა და სურსათის გაძვირებით დაზარალებული ოჯახების მხარდაჭერა „დროებითი, მიზნობრივი და ბაზრისთვის ზიანის არმომტანი“ იყოს.

ფონდის მოდელებით, 2027 წელს გლობალური ინფლაციის 5%-ზე მაღლა ასვლის ალბათობა დაახლოებით 35%-ია, აპრილის 30%-თან შედარებით. საერთაშორისო სავალუტო ფონდის შეფასებით, რისკები კვლავ „უარყოფითი სცენარისკენაა გადახრილი“.

თემებიგაერომსოფლიო ბანკისაერთაშორისო სავალუტო ფონდიაშშახლო აღმოსავლეთიბანგკოკისამხრეთ კორეასპარსეთის ყურეტაივანიჰორმუზის სრუტე

გამოქვეყნდა 13 ოქტომბერი, 2026