საწვავის ხარჯი სალათის გადაზიდვის ფასს მის ღირებულებაზე მეტად ზრდის

კლივლენდის ფედერალური სარეზერვო ბანკის ოლქში სამომხმარებლო ხარჯები ზედიზედ ოთხი პერიოდის შემცირების შემდეგ უცვლელი დარჩა. სხვადასხვა სფეროს საცალო მოვაჭრეებმა სუსტი აქტივობა საწვავის მაღალ ფასებს დაუკავშირეს. ხარჯები ყველა ოლქში არ შემცირებულა. უმეტესმა მათგანმა საერთო სამომხმარებლო ხარჯებში მცირე ცვლილება ან უცვლელი მდგომარეობა აღწერა. რიჩმონდის ფედერალურმა სარეზერვო ბანკმა კი ზომიერი ზრდა დააფიქსირა.

სატვირთო კომპანიები გადასახადებს ზრდიან, თუმცა ხარჯების ნაწილსაც თავად ფარავენ. რიჩმონდის ფედერალურმა სარეზერვო ბანკმა განაცხადა, რომ გადამზიდავებს მოგების მიღება გაუჭირდათ. დიზელის ფასი მას შემდეგ გაიზარდა, რაც მათ ხელშეკრულებებში ტარიფები უკვე განსაზღვრული ჰქონდათ. დამატებითი ხარჯების დასაფარად კომპანიებმა დანაზოგები შეამცირეს და ტექნიკური მომსახურებისთვის გამოყოფილი თანხები სხვა მიზნებზე მიმართეს. ზოგმა მათგანმა საწვავის დამზოგავი სატვირთო მანქანების შეძენაც შეაჩერა.

რიჩმონდის ფედერალური სარეზერვო ბანკის მიერ გამოკითხულმა კიდევ ერთმა ბიზნესმა აღწერა, როგორ თავდაყირა დააყენა ხარჯები საწვავის გაძვირებამ.

„ბეჟ წიგნში“ ნათქვამია: „რეგიონული სასურსათო ქსელის ცნობით, დიზელის ფასი გასული წლის შემდეგ 30%-ით გაიზარდა. ამის გამო კალიფორნიიდან ერთი თავი სალათის გადაზიდვაში ახლა თავად სალათის ღირებულებაზე მეტს იხდის“. ანგარიშში ასევე ნათქვამია: „ამავდროულად, სასურსათო ქსელმა მომხმარებელთა უკიდურეს მგრძნობელობაზე მიუთითა. კომპანიას ტრანსპორტირების გაზრდილი ხარჯების მომხმარებლებზე გადატანა არ შეუძლია“.

პრობლემას საწვავის ხარჯების მერყეობაც ქმნიდა. მინეაპოლისის ფედერალურმა სარეზერვო ბანკმა განაცხადა, რომ მონტანის ხე-ტყის კომპანიის ერთ პროექტზე საწვავის ხარჯები ორჯერ მეტად გაიზარდა. ამ პროექტის ხელშეკრულებას კომპანიამ რამდენიმე თვის წინ მოაწერა ხელი.

კანზას-სიტის ფედერალურმა სარეზერვო ბანკმა აღნიშნა, რომ დიზელის გაძვირებამ მომწოდებლები, დისტრიბუტორები და მომხმარებლები ხელშეკრულებების პირობების ხელახლა შეთანხმებას აიძულა. ისინი ამ გზით მოგების დაცვას ცდილობენ. ბანკის ოლქში კომპანიების უმრავლესობა მოთხოვნის შემდგომ შესუსტებას ელოდება, თუ საწვავის ფასი მაღალი დარჩება.

ზოგიერთმა ოლქმა მიწოდების დაძაბვის ნიშნებიც გამოავლინა. კანზას-სიტის ფედერალურმა სარეზერვო ბანკმა განაცხადა: „კოლორადოს სოფლის რაიონებში რამდენიმე რეგიონულმა რესპონდენტმა ბოლო კვირებში ბენზინგასამართ სადგურებზე დიზელის პერიოდული დეფიციტი აღწერა. ხელმისაწვდომობის უზრუნველსაყოფად ზოგიერთმა მყიდველმა საწვავის მიწოდება ვადაზე ადრე მიიღო“.

საწვავის დამატებითი ხარჯები შრომის ბაზარზეც ვრცელდება, რადგან დასაქმებულები უფრო მაღალ ანაზღაურებას ითხოვენ. ამან ხელფასებისა და ფასების ურთიერთზრდის გზით ინფლაცია შესაძლოა კიდევ უფრო გააძლიეროს.

კლივლენდის ფედერალურმა სარეზერვო ბანკმა განაცხადა, რომ მისმა რამდენიმე ბიზნესრესპონდენტმა დასაქმებულებს ცხოვრების გაძვირების გამო ხელფასი მოუმატა. განსაკუთრებით გაიზარდა ბენზინისა და ელექტროენერგიის ხარჯები. სან-ფრანცისკოს ფედერალური სარეზერვო ბანკის რესპონდენტებმა თანამშრომლების მოთხოვნებიც ახსენეს. საწვავისა და სურსათის გაძვირების საკომპენსაციოდ ზოგიერთმა მათგანმა ცხოვრების ხარჯებთან დაკავშირებული სახელფასო მატება მიიღო.

დალასის ფედერალურმა სარეზერვო ბანკმა განაცხადა: „დიზელის მაღალი ფასი ხარჯების ზრდის ყველაზე ხშირად დასახელებულ ფაქტორებს შორის უპირობოდ ლიდერობდა. ის გადაზიდვების, სოფლის მეურნეობისა და ავიაკომპანიების ფასებზე მოქმედებდა და მრავალ დარგში მოგების მარჟების ფართოდ შემცირებას იწვევდა“.

პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის საბაჟო ტარიფებისა და ირანთან ომის მიუხედავად, მომხმარებლებმა მოულოდნელი გამძლეობა გამოავლინეს. თუმცა მათ მნიშვნელოვანი ფინანსური ბუფერი დაკარგეს.

როცა ირანთან ომის დაწყების შემდეგ გაზაფხულზე ბენზინის ფასი გაიზარდა, ამერიკელები გადასახადების დაბრუნებას იწყებდნენ. გასული წლის „ერთი დიდი მშვენიერი კანონით“ ეს თანხები გაზრდილი იყო. ახლა ომი მერვე თვეში შევიდა და მისი დასასრული არ ჩანს. ბენზინი კვლავ ძვირდება, მომხმარებლებს კი ეს ფინანსური საყრდენი აღარ აქვთ.

Oxford Economics-ის აშშ-ის მთავარმა ეკონომისტმა მაიკლ პირსმა ხუთშაბათს დაწერა: „ბენზინის მაღალი ფასი უკვე მტკივნეულად მოქმედებს, რადგან წლის დასაწყისისგან განსხვავებით, ამჯერად ფისკალური პოლიტიკა მას აღარ აბალანსებს. ჩვენი შეფასებით, წელს ბენზინზე გაწეული დამატებითი ხარჯების ჯამმა უკვე გადააჭარბა შარშანდელთან შედარებით გადასახადის დაბრუნებული თანხების ზრდას“.

თემებიდონალდ ტრამპიმაიკლ პირსიOxford Economicsფედერალური სარეზერვო სისტემაირანიკალიფორნიაკოლორადომონტანაინფლაციასაწვავის ფასები

გამოქვეყნდა 16 ოქტომბერი, 2026