სერბეთის პრეზიდენტმა ვუჩიჩმა ადრეული საპარლამენტო არჩევნები 25 ოქტომბერს დანიშნა

ვუჩიჩმა განაცხადა, რომ საჭიროა არჩევნების ისეთი შედეგები, რომლებიც მკაფიოდ აჩვენებს მოქალაქეთა ნებას იმის შესახებ, თუ სად, რომელი მიმართულებით და რომელი გზით მიდის სერბეთი. მან დასძინა, რომ სერბეთი უკვე წელიწადნახევარზე მეტია არეულ პერიოდს განიცდის.

სტუდენტების მიერ ორგანიზებული პროტესტები ქვეყანას 2024 წლის ნოემბრიდან მოიცავს. პროტესტი ნოვი სადში რკინიგზის სადგურის ტილოს ჩამონგრევამ გამოიწვია, რასაც 16 ადამიანი ემსხვერპლა. ამან მთელი ქვეყნის მასშტაბით აღშფოთება გამოიწვია ხელისუფლების კორუფციისა და უყურადღებობის გამო. პროტესტები ვუჩიჩის სერბეთის პროგრესულ პარტიას 2012 წლიდან ყველაზე ძლიერ გამოწვევას უქმნის.

ვუჩიჩმა აღნიშნა, რომ საზოგადოებაში არსებული არეულობა არა მხოლოდ პოლიტიკურ პარტიებსა და პოლიტიკურ მოთამაშეებს შორის კონფლიქტების შედეგია, არამედ უცხო სახელმწიფოების მნიშვნელოვანი ჩარევაც მოიცავს. მან და მისმა პარტიამ არაერთხელ განაცხადეს, რომ უცხო ქვეყნები, მათ შორის ევროპული სახელმწიფოები, სტუდენტების პროტესტებს უჭერენ მხარს ან უწყობენ ხელს.

ვუჩიჩმა სამშაბათს ასევე განაცხადა, რომ სერბეთი, როგორც ევროკავშირის კანდიდატი ქვეყანა, აირჩია კარგი ევროპული გზა და ამავე დროს ინარჩუნებს ტრადიციულ მეგობრობას, ეროვნულ სიამაყესა და ღირსებას. ამით მან ბელგრადის რუსეთთან მეგობრული ურთიერთობა მოიხსენია.

ვუჩიჩმა ადრეული არჩევნების ერთ-ერთ მიზეზად 2027 წლის მაისში ბელგრადში დაგეგმილი საერთაშორისო გამოფენა ექსპო 2027 დაასახელა.

ვუჩიჩმა თქვა, რომ თუ არ იქნებოდა ეს დაძაბულობა და პოლიტიკური უთანხმოებები, არჩევნები არ დაჭირდებოდა. თუმცა ნებისმიერი დაყოვნება საფრთხეს შეუქმნიდა როგორც ექსპოს, ისე დემოკრატიის გადარჩენას ქვეყანაში.

ორშაბათს პრემიერ-მინისტრმა ჯურო მაცუტმა პარლამენტის დათხოვნა შესთავაზა. მთავრობამ ეს მიიღო და პრეზიდენტს გადასცა.

ბევრი ექსპერტი მომავალ არჩევნებს ვუჩიჩისა და მისი პარტიისთვის 2012 წლის შემდეგ ყველაზე რთულად მიიჩნევს. მთავარი მოწინააღმდეგე ამჯერად სტუდენტური სიაა, რომელიც პროტესტში მონაწილე სტუდენტებმა შექმნეს. მათი ოფიციალური კანდიდატები სტუდენტურმა ჯგუფებმა აირჩიეს, თუმცა მათი სახელები ჯერ არ გამოუქვეყნებიათ.

სტუდენტური ორგანიზაცია სტუდენტთა ბლოკადა სამშაბათს X-ზე დაწერა, რომ არჩევნები 492 დღის შემდეგ გამოცხადდა და გამარჯვების დროა. ეს 2025 წლის მაისს მიუთითებს, როცა ორგანიზაციამ პირველად მოითხოვა ადრეული არჩევნები.

გასულ შაბათს პროგრესული პარტიის მთავარმა საბჭომ ვუჩიჩი პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატად დაასახელა და საარჩევნო სიის სათავეში დააყენა „ალექსანდარ ვუჩიჩი, ერთიანი სერბეთი“.

2023 წლის დეკემბრის არჩევნებზე პროგრესულმა პარტიამ ხმების 46,75 პროცენტი მიიღო, ხოლო უდიდესმა ოპოზიციურმა კოალიციამ სერბეთი ძალადობის წინააღმდეგ, 23,66 პროცენტი. პარტიის უმცროსმა პარტნიორმა სერბეთის სოციალისტურმა პარტიამ 6,55 პროცენტი დააგროვა.