ტრამპი და სი სავაჭრო ზავის გახანგრძლივებას განიხილავენ

კონგრესის კვლევითი სამსახურის შეფასება კიდევ უფრო მაღალია. მისი გათვლით, ივლისში აშშ-ის საშუალო ტარიფი ჩინურ საქონელზე დაახლოებით 36,5% იყო, ხოლო პეკინის ტარიფი ამერიკულ საქონელზე 31%-ს შეადგენდა.

აშშ-ის აღწერის ბიუროს მონაცემებით, 2025 წელს ქვეყნებს შორის საქონლით ვაჭრობა თითქმის 30%-ით შემცირდა. კლება 2026 წლის პირველ შვიდ თვეშიც გაგრძელდა. მიუხედავად ამისა, ჩინეთი ვაშინგტონის მთავარი ეკონომიკური პარტნიორია და მხოლოდ მექსიკასა და კანადას ჩამორჩება. ჯერ კიდევ 2019 წელს ჩინეთი აშშ-ის უდიდესი სავაჭრო პარტნიორი იყო.

ტრამპი დიდი ხანია ჩინეთთან და სხვა ქვეყნებთან აშშ-ის სავაჭრო დეფიციტს აკრიტიკებს. ის შიდა წარმოების აღორძინებასაც უჭერს მხარს. წელს ჩინეთთან საქონლით ვაჭრობის დეფიციტი 2025 წლის იმავე პერიოდთან შედარებით შემცირდა, თუმცა მსოფლიოში ერთ-ერთ უმაღლეს ნიშნულზე, დაახლოებით 91,2 მილიარდ დოლარზე რჩება.

მცირე მიღწევები და ზავის გაგრძელება

ტრამპი და სი ბოლოს მაისის შუა რიცხვებში პეკინში სახელმწიფო ვახშამზე შეხვდნენ. საზეიმო სამიტმა კონკრეტული შედეგები ვერ მოიტანა და ჩინეთის ბევრი მკვლევარი ახლაც მსგავს შედეგს ელის.

Bank of America Global Research-ის ანალიტიკოსებმა კლიენტებისთვის გაგზავნილ წერილში ზავის ერთი წლით გაგრძელებას საბაზო სცენარი უწოდეს. ამ შემთხვევაში საბაჟო ტარიფები უცვლელი დარჩება და ექსპორტზე ახალი კონტროლი არ დაწესდება. ბუსანის შეხვედრამდე ეს საკითხი მთავარი უთანხმოების საგანი იყო.

მათი თქმით, ჩინეთი შესაძლოა ამერიკული საქონლის დამატებით შეძენასაც დათანხმდეს, მათ შორის, Boeing-ის თვითმფრინავების. პეკინის შეხვედრის შემდეგ ქვეყნებმა დაადასტურეს, რომ ჩინეთი Boeing-ის 200 თვითმფრინავს შეიძენდა. ეს ზოგიერთი ინვესტორის მოლოდინზე ნაკლები იყო. ბანკის ანალიტიკოსები სხვა საკითხებზე, მათ შორის, მოწინავე ჩიპებზე წვდომისა და მოქმედი საექსპორტო კონტროლის შეცვლაზე, მცირე წინსვლას ელიან.

ბრუკინგსის ინსტიტუტის (Brookings Institution) ჯონ ლ. თორნტონის ჩინეთის ცენტრის დირექტორმა რაიან ჰასმა სი-ენ-ბი-სის განუცხადა, რომ ორივე ლიდერი მცირე მიღწევებსა და კონფლიქტის თავიდან აცილებას ცდილობს. მისი განმარტებით, ეს წონასწორობა ორივეს საშუალებას აძლევს, მოქალაქეებს აჩვენონ, რომ მთავარ გეოპოლიტიკურ მეტოქესთან ვითარებას აკონტროლებენ. ამასთან, ისინი ერთმანეთზე დამოკიდებულებისა და მოწყვლადობის შესამცირებლად დროს იგებენ.

ბესენტმა ორშაბათს განაცხადა, რომ საბაჟო ზავი, სავარაუდოდ, შენარჩუნდება. მისი თქმით, ეს საკითხი შაბათ-კვირას ჩინეთის ვიცე-პრემიერ ჰე ლიფენთან მოლაპარაკებების მთავარი თემა იყო. მან დასძინა, რომ გასული შემოდგომიდან ურთიერთობა მეტად სტაბილურია.

ბესენტმა ასევე აღნიშნა, რომ ურთიერთშეთანხმებული 30 მილიარდი დოლარის სატარიფო შემცირების წინადადებაზე წინსვლა დაფიქსირდა. პეკინმა ეს წინადადება თვის დასაწყისში წამოაყენა. ბესენტის თქმით, აშშ-ის სავაჭრო წარმომადგენელმა ჯეიმისონ გრირმა გეგმა პრაქტიკულ ფორმაში გადაიყვანა. მან მას „არაკრიტიკული საქონლის 30-ზე 30 სავაჭრო შეთანხმება“ უწოდა.

ამ შეთანხმებით, აშშ სოფლის მეურნეობისა და ენერგეტიკულ პროდუქტებს, ასევე სამედიცინო მოწყობილობებს გაყიდის. ჩინეთი კი უფრო მეტ ყოველდღიური მოხმარების საქონელს შეიტანს.

რიდის თქმით, აშშ-ს შესაძლოა ზავის მხოლოდ შეზღუდული ვადით გაგრძელება სურდეს. ზავი ვაშინგტონისთვის ზეწოლის მნიშვნელოვანი ბერკეტია და მისი ძალიან დიდი ხნით გაგრძელებით ამ ბერკეტის დაკარგვა არ სურს.

ხელოვნური ინტელექტი და ირანი

ბესენტის თქმით, ტრამპისა და სის დღის წესრიგში ხელოვნური ინტელექტი ერთ-ერთი მთავარი თემა იქნება. აშშ და ჩინეთი ამ ახალ დარგში ლიდერობისთვის იბრძვიან, რომელიც მსოფლიო ეკონომიკისთვის სულ უფრო მნიშვნელოვანი ხდება. ტრამპი ხელოვნურ ინტელექტში უპირატესობას აშშ-ის ეკონომიკურ ძლიერებას უკავშირებს. ის მინიმალური რეგულირების პირობებში შესაბამისი ინფრასტრუქტურის განვითარებას მხარს უჭერს.

ტრამპმა გასულ კვირას Truth Social-ზე დაწერა: „ხელოვნური ინტელექტისა და მონაცემთა ცენტრების წინააღმდეგ ავადმყოფური შეთქმულება მიმდინარეობს და ამით მხოლოდ ჩინეთია ბედნიერი. ვინც ხელოვნურ ინტელექტში გაიმარჯვებს, ის გაიმარჯვებს! ჩვენ ჩინეთსა და ყველა სხვას ვუსწრებთ და ასე გავაგრძელებთ“.

აშშ-ში ხელოვნური ინტელექტის ზოგიერთი კომპანიის ხელმძღვანელი სწრაფად განვითარებული მოწინავე მოდელების შესაძლო კატასტროფულ საფრთხეებზე აფრთხილებს. ტრამპმა ეს გაფრთხილებები გააკრიტიკა. თუმცა, ორშაბათს მან დაწერა, რომ მთავრობა „საჭიროების შემთხვევაში პროცესს შეზღუდავს“. ეს მის ადრინდელ, ნაკლებად მარეგულირებელ მიდგომაში მცირე ცვლილებაზე მიუთითებს.

ბესენტის თქმით, მან ჩინელ კოლეგებთან ისეთი დიალოგის შექმნა განიხილა, რომელიც ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებული ინციდენტების შესახებ ორმხრივ შეტყობინებას უზრუნველყოფს.

სის ვიზიტზე შესაძლოა ირანის წინააღმდეგ ომში ტრამპის ბოლო ნაბიჯებმაც იმოქმედოს. გასულ თვეში აშშ-მა ირანზე ეკონომიკური ზეწოლის გასაძლიერებლად მისი ფინანსური მხარდამჭერების წინააღმდეგ მოქმედება დაიწყო. ამან ყურადღება მაშინვე ჩინეთზე გადაიტანა, რომელიც თეირანის უმსხვილესი სავაჭრო პარტნიორია.

ტრამპის ადმინისტრაციამ განაცხადა, რომ პოტენციური სანქციებისგან არცერთი ქვეყანა გათავისუფლებული არ არის, თუმცა პეკინი პირდაპირ ჯერ არ დაუმიზნებია. ბესენტის თქმით, მან სანქციები შაბათ-კვირას ჩინელ ოფიციალურ პირებთან განიხილა. მან აღნიშნა: „კულისებს მიღმა მშვიდი მოლაპარაკებები საჯარო დაპირისპირებაზე უკეთესია“. მისი თქმით, ჩინეთის ფინანსური უწყებები პროცესში აქტიურად მონაწილეობენ.

სახელმწიფო ვახშამს კვლავ მრავალი მსხვილი კომპანიის ხელმძღვანელი დაესწრება. აშშ-ის მაღალი რანგის ოფიციალური პირის თქმით, სტუმრებს შორის იქნებიან Amazon-ის ჯეფ ბეზოსი, Tesla-სა და SpaceX-ის ილონ მასკი, Google-ის სუნდარ პიჩაი, Dell-ის მაიკლ დელი და Apple-ის აღმასრულებელი საბჭოს თავმჯდომარე ტიმ კუკი. სი-ენ-ბი-სის ცნობით, დასწრებას ასევე გეგმავენ JPMorgan Chase-ის აღმასრულებელი დირექტორი ჯეიმი დაიმონი, Citigroup-ის ხელმძღვანელი ჯეინ ფრეიზერი, Nvidia-ს აღმასრულებელი დირექტორი ჯენსენ ჰუანგი და OpenAI-ის სემ ალტმანი.

პირველი ლედის, მელანია ტრამპის ოფისის ცნობით, სის დახვედრის ცერემონიაზე თეთრი სახლის სამხრეთ გაზონზე საზღვაო ქვეითები საპრეზიდენტო მისალმებას შეასრულებენ. ვარდების ბაღში სამხედრო დათვალიერება გაიმართება და ცერემონია რამდენიმე თვითმფრინავის გადაფრენით დასრულდება. პრეზიდენტი სის მერილენდში, ენდრიუსის გაერთიანებულ სამხედრო ბაზაზე ჩასვლისას ასაფრენ ზოლთან დახვდება.

თემებიდონალდ ტრამპიკლერ რიდირაიან ჰასისი ძინპინისკოტ ბესენტიჯეიმისონ გრირიჰე ლიფენისტრატეგიული და საერთაშორისო კვლევების ცენტრიაშშჩინეთი

გამოქვეყნდა 22 სექტემბერი, 2026