ტრამპის Nvidia-ს შეთანხმება სომხეთს ხელოვნური ინტელექტის ცენტრად აქცევს

სომხეთში ჩიპების ექსპორტის ნებართვები აზერბაიჯანთან სამშვიდობო შეთანხმების შესახებ მოლაპარაკებების ნაწილი გახდა. ჯერ ხელმოუწერელი შეთანხმება სომხეთის გავლით მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო დერეფნის შექმნას უზრუნველყოფს. დერეფანი აზერბაიჯანს თურქეთის საზღვართან მდებარე მის ექსკლავ ნახიჩევანთან დააკავშირებს. „ტრამპის მარშრუტს საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის“, შემოკლებით Tripp-ს, აშშ და ერევანი ერთობლივად მართავენ.

სომხეთის კავშირები Nvidia-სთან 2019 წლიდან იწყება. მაშინ ფაშინიანი ჩიპების მწარმოებელს სანტა-კლარაში ეწვია, ChatGPT-ის მიერ გამოწვეულ ხელოვნური ინტელექტის აღმავლობამდე რამდენიმე წლით ადრე. ვიზიტის ორგანიზებაში სომხეთის ყოფილმა მაღალტექნოლოგიურმა მინისტრმა ჰაკობ არშაკიანმა ითამაშა როლი. ახლა ის სომხური ინოვაციების მხარდამჭერ ფონდს ხელმძღვანელობს.

Nvidia-მ 2022 წელს ერევანში წარმომადგენლობა შექმნა. უკრაინაზე რუსეთის მასშტაბური თავდასხმის შემდეგ კომპანიამ მოსკოვიდან იქ ინჟინრები გადაიყვანა. 2023 წელს Nvidia-ს ხელმძღვანელი ჯენსენ ჰუანგი ქვეყანას ეწვია. Firebird-ის ხელმძღვანელ რაზმიგ ჰოვაგიმიანის თქმით, ამან მოგვიანებით სტარტაპის დაარსებას მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი.

იმავე წელს სომხეთი რუსეთს დაშორდა, რომელიც მანამდე მისი უდიდესი სავაჭრო პარტნიორი და იარაღის მთავარი მიმწოდებელი იყო. ერევანმა მოსკოვი თავდაცვის შეთანხმების შეუსრულებლობაში დაადანაშაულა. მისი შეფასებით, რუსეთმა სომხეთის ტერიტორიაზე აზერბაიჯანის წინსვლა არ შეაჩერა.

ეს მას შემდეგ მოხდა, რაც ბაქომ ხანმოკლე სამხედრო ოპერაციით სადავო მთიან ყარაბაღზე სრული კონტროლი დაამყარა. შედეგად, სომეხი მოსახლეობა მასობრივად გაიქცა.

ამის შემდეგ ერევანმა დასავლეთთან, მათ შორის ტექნოლოგიურ სფეროში, უფრო მჭიდრო კავშირების დამყარება დაიწყო. სომხეთს ამ სფეროში ტრადიციულად კარგად მომზადებული სპეციალისტები ჰყავს. თუმცა ვაშინგტონმა თავდაპირველად ეს გეგმები შეაფერხა. აშშ შიშობდა, რომ სომხეთი ამერიკული ტექნიკის გადანაწილების ცენტრად გადაიქცეოდა და ის საბოლოოდ უკრაინაში ვლადიმერ პუტინის სამხედრო მანქანას მოხმარდებოდა.

კომპანიის წარმომადგენლის თქმით, Firebird-მა და მისმა პარტნიორებმა Nvidia-ს ჩიპების შესაძენად პირველი ნებართვები ჯერ კიდევ 2025 წლის დასაწყისში მოითხოვეს. მაშინ კომპანიას საქმიანობა ოფიციალურად დაწყებული არ ჰქონდა. წარმომადგენელმა აღნიშნა, რომ ლიცენზიების პირველი პაკეტი კომპანიამ იმავე წლის აგვისტოში, თეთრ სახლში სამშვიდობო სამიტამდე მიიღო. მისი თქმით, იმდროინდელ დიპლომატიურ მოლაპარაკებებში Firebird-ი ჩართული არ ყოფილა.

Firebird-ის ხელმძღვანელმა ჰოვაგიმიანმა თქვა: „როგორც სომხეთის, ისე ამერიკის მთავრობებმა სომხეთში ჩვენს ხედვასა და ზრდის გეგმებს განსაკუთრებული მხარდაჭერა გაუწიეს“. მან დასძინა: „მშვიდობა და რეგიონული სტაბილურობა ქმნის პირობებს, რომ ინვესტიციები, ინოვაციები, ზრდა და გლობალური პარტნიორობა განვითარდეს“.

Nvidia-ს წარმომადგენელმა განაცხადა: „სომხეთს განსაკუთრებული ტექნიკური ნიჭი და ცოცხალი, მზარდი ინოვაციური ეკოსისტემა აქვს. ამიტომ მის მომავალში ინვესტიცია ადრეულ ეტაპზევე ჩავდეთ“. მან დასძინა: „ვიცით, რომ სომხეთს ეკონომიკური შესაძლებლობების შექმნა შეუძლია. ეს კი რეგიონში ურთიერთობებს აძლიერებს და ხანგრძლივი სტაბილურობის საფუძველს ქმნის“.

თემებიდონალდ ტრამპინიკოლ ფაშინიანირაზმიგ ჰოვაგიმიანიჯენსენ ჰუანგიFirebirdNvidiaPerplexity AISynopsysაზერბაიჯანისომხეთი

გამოქვეყნდა 22 სექტემბერი, 2026