ტრამპისა და პუტინის კავშირი უკრაინაზე ევროკავშირის ერთობას ემუქრება

გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა განაცხადა: „ყველა ღონე უნდა ვიხმაროთ, რათა უკრაინას ზამთრის გადატანაში დავეხმაროთ და მომავალ წელსაც განვაგრძოთ მისი მხარდაჭერა“.

მერცმა დასძინა: „უკრაინისთვის ნამდვილად გრძელვადიანი დახმარების გასაწევად დაფინანსების კვლავ გაზრდა მოგვიწევს. მტკიცედ მჯერა, რომ მხოლოდ უკრაინის ტერიტორიულ მთლიანობას კი არა, ევროპის პოლიტიკურ წესრიგსაც ვიცავთ, რომელზეც რუსეთი ყველა მიმართულებით ზეწოლას ახდენს“.

გერმანიის ოფიციალური პირის თქმით, გაყინული აქტივების გამოყენება ყველაზე სიცოცხლისუნარიანი გზაა და ის უნდა განიხილონ. სხვა ვარიანტებს შორის სესხი და ეროვნული მთავრობების პირდაპირი გრანტებიცაა.

მკაცრი კრიტიკა გამოიწვია აშშ-ის წინადადებამაც. გეგმა რუსული აქტივების ნაწილის განბლოკვასა და აშშ-ის მიერ კონტროლირებადი ორგანიზაციისთვის გადაცემას ითვალისწინებს. ვაშინგტონი მათ მოსკოვთან სამშვიდობო მოლაპარაკებებში ზეწოლის ბერკეტად გამოიყენებდა.

მერცმა ჟურნალისტებს უთხრა: „აქტივები ევროპაში გაიყინა და ევროპაშივე გაყინული უნდა დარჩეს. ეს ჩვენი საქმეა და გადაწყვეტილებას ჩვენ მივიღებთ“.

ფინეთის პრემიერ-მინისტრმა პეტერი ორპომ პოლიტიკოს (POLITICO) უთხრა: „საუკეთესო გამოსავალი გაყინული აქტივების გამოყენების გზის პოვნა იქნებოდა. კიდევ ერთხელ უნდა ვცადოთ“.

შვედეთიც აქტივების გამოყენების ვარიანტების ხელახალ განხილვას უჭერს მხარს. ევროკავშირის საკითხებში შვედეთის მინისტრმა იესიკა როზენკრანცმა პოლიტიკოს განუცხადა: „უმოქმედობა გამოსავალი არ არის“. მისი თქმით, ევროკომისია სხვადასხვა ფინანსურ ვარიანტს სწავლობს და ისინი მალე უნდა განიხილონ. როზენკრანცმა დასძინა, რომ ლიდერებმა გულწრფელად უნდა აღიარონ უკრაინის გაზრდილი ფინანსური საჭიროება და ევროკავშირმა მეტი ძალისხმევა უნდა გასწიოს.

ზელენსკი ხუთშაბათს ბელგიის პრემიერ-მინისტრ ბარტ დე ვევერს შეხვდა და მხარდაჭერისთვის მადლობა გადაუხადა. დე ვევერი აქტივებზე შეთანხმების მთავარი მოწინააღმდეგეა.

დე ვევერმა სამიტის პირველი დღის შემდეგ განაცხადა, რომ აქტივები სამომავლო სამშვიდობო შეთანხმების ფარგლებში უნდა განიხილონ. მან თქვა: „არიან ადამიანები, რომლებიც შესაძლოა ოცნებობენ, რომ ამჯერად სხვაგვარად მოიქცნენ და აქტივები გარკვეული მიზნებისთვის უფრო ადრე გამოიყენონ? პასუხი დადებითია. არიან ისინი ამ შენობაში? არიან. არიან შენობის გარეთაც? არიან. მსურს ამაზე საუბარი? არა“.

ორპოსთვის რთული გასაგებია პუტინთან დიზელზე ტრამპის „საშინელი შეთანხმება“. მისთვის ასევე გაუგებარია აშშ-ის მიერ დაწესებული სავარაუდო შეზღუდვები Starlink-ის ტექნოლოგიაზე, რომელიც უკრაინას რუსეთის თავდასხმების მოგერიებაში ეხმარება.

ორპომ ინტერვიუში თქვა: „ტრამპისთვის ჩემი გზავნილია, რომ ჩვენ მოკავშირეები ვართ. ნატოში ვართ. ნატოსთვის ყველაზე დიდი საფრთხე რუსეთია. ამიტომ ამას ლოგიკა არ აქვს. პასუხები არ მაქვს, ბევრი კითხვა მაქვს“. მისი თქმით, ტრამპი შესაძლოა მომავალ თვეში აშშ-ში დაგეგმილი შუალედური არჩევნებისთვის ხმების მოპოვებაზე იყოს ორიენტირებული. თუმცა მას უნდა ახსოვდეს, რომ ნამდვილი მოკავშირეები ევროპაში ჰყავს და პუტინს არ უნდა ენდოს.

ფინეთში არჩევნები მომავალ წელს გაიმართება. იმავე პერიოდში საფრანგეთში შესაძლოა გარდამტეხი არჩევნები ჩატარდეს. ულტრამემარჯვენე ლიდერი მარინ ლე პენი საპრეზიდენტო გამოკითხვებში ლიდერობს. მას უკრაინის დახმარებისა და ევროკავშირის ბიუჯეტის მკვეთრად შემცირება სურს.

საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა ევროკავშირის ლიდერები გააფრთხილა, რომ ბლოკის მომავალ ბიუჯეტზე შეთანხმება დეკემბრამდე უნდა შედგეს. კონსტიტუცია მას მომავალ წელს კენჭისყრას უკრძალავს.

27 ლიდერი კვლავ ვერ თანხმდება. გერმანიას, შვედეთსა და ნიდერლანდებს დანახარჯების შეზღუდვა სურთ. იტალია და რუმინეთი რეგიონული განვითარებისა და სოფლის მეურნეობისთვის უფრო დიდ თანხებს ითხოვენ.

ევროპული საბჭოს პრეზიდენტი ანტონიო კოშტაც საკითხს გადაუდებლად მიიჩნევს. ევროკავშირის ორი ოფიციალური პირის ცნობით, კოშტას წლის ბოლომდე შეთანხმება საჭიროდ და შესაძლებლად მიაჩნია.

კოშტა მოლაპარაკებების ხელმძღვანელობას ირლანდიისგან გადაიბარებს, რომელიც ევროკავშირის საბჭოს მორიგე თავმჯდომარეა. მისი აზრით, დეკემბრამდე შეთანხმების მიუღწევლობა პროცესს საარჩევნო ციკლის მიღმა გადაიტანს. შედეგად, შეთანხმება შესაძლოა მომავალ ოქტომბრამდე გადაიდოს, რაც 2028 წლის იანვარში ახალი ბიუჯეტის ამოქმედებას სახიფათოდ მიუახლოვდება.

ბიუჯეტზე მოლაპარაკებების დასაჩქარებლად ევროკავშირის ლიდერები მომავალ თვეში ბრიუსელში დამატებით სამიტს გამართავენ.

თემებიანტონიო კოშტაბარტ დე ვევერიდონალდ ტრამპიემანუელ მაკრონივლადიმერ პუტინივოლოდიმირ ზელენსკიიესიკა როზენკრანციმარინ ლე პენიპეტერი ორპოფრიდრიხ მერცი

გამოქვეყნდა 16 ოქტომბერი, 2026