Waymo-ს რობოტაქსიმ მგზავრებთან იარაღი შენიშნა და პოლიცია გამოიძახა

ავტონომიური ავტომობილების უსაფრთხოების მკვლევარმა და კარნეგი-მელონის უნივერსიტეტის ემერიტუსმა პროფესორმა ფილ კუპმანმა განაცხადა, რომ კომპიუტერული ხედვის სისტემების გაწვრთნა საგნებისა და შესაძლო საფრთხეების ამოსაცნობად შეიძლება. კუპმანმა თქვა: „თუ კომპიუტერს გზის ყურებასა და მართვის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებას ასწავლი, იმასაც ასწავლი, განსაზღვროს, უჭირავს თუ არა ვინმეს იარაღი“. თუმცა მან დასძინა, რომ ასეთი სისტემები „არასდროსაა 100%-ით ზუსტი“.

ამიტომ ადამიანის მიერ შემოწმების საკითხი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. მძღოლს, რომელიც მგზავრის ხელში ნივთს ხედავს, მთელი მგზავრობის კონტექსტი აქვს. მას საუბრის მოსმენა, კითხვების დასმა და ნამდვილი იარაღის სათამაშოსგან გარჩევა შეუძლია. ივლისში Waymo-მ პოლიციას ორი მოზარდის შესახებ შეატყობინა, რომლებიც ალკოჰოლს არასრულწლოვან ასაკში სვამდნენ და ავტომობილიდან წყლის ბურთულებით დატენილი სათამაშო იარაღით ისროდნენ. წაუყენეს თუ არა მათ ბრალი, უცნობია.

მონიშნული მომენტის დისტანციურად შემმოწმებელს ასეთი კონტექსტი შეიძლება არ ჰქონდეს. Waymo-ს განცხადებით, სალონის მიკროფონები, ჩვეულებრივ, მხოლოდ მგზავრთა მხარდაჭერის სამსახურთან ზარისას ან მგზავრების ნებართვით ირთვება. შესაბამისად, შემმოწმებელმა შეიძლება ვერ მოისმინოს, რა უძღოდა მონიშნულ მომენტს. წლის დასაწყისის მონაცემებით, აშშ-სა და ფილიპინებში Waymo-ს ერთდროულად დაახლოებით 70 „დისტანციური დამხმარე აგენტი“ მორიგეობდა. ისინი Waymo Driver-ს რჩევებსა და მხარდაჭერას აწვდიან, თუმცა ავტომობილს უშუალოდ არ მართავენ. კომპანიას არ უთქვამს, სალონში შესაძლო დარღვევების შემმოწმებლები ამ აგენტებს შორის არიან თუ არა.

კუპმანმა აღნიშნა, რომ Waymo-მ პოლიციასთან სახიფათო შემთხვევის შეტყობინებისას სწორი გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს. ცრუ განგაშმა შესაძლოა რობოტაქსისადმი ნდობა შეარყიოს და პოლიციასთან შეხვედრისას მგზავრები საფრთხეში ჩააგდოს.

უმძღოლო რობოტაქსი მგზავრს შეიძლება სინამდვილეზე მეტად პირად სივრცედ მოეჩვენოს. 2023 წელს San Francisco Standard-ს ოთხმა ადამიანმა უთხრა, რომ სალონის კამერების მიუხედავად, Cruise-ის რობოტაქსიში ინტიმური ურთიერთობა ან სექსი ჰქონდათ. გამოცემამ ვერავინ იპოვა, ვინც იმავეს Waymo-ში გააკეთებდა. თუმცა შემთხვევები აჩვენებს, რომ მგზავრებს ადამიანის არყოფნა მოწმის არყოფნაში ადვილად ერევათ.

Waymo-ს პირობები მგზავრებს მოქმედი კანონების დაცვას ავალდებულებს. წესები კრძალავს საფრთხის შექმნას, იარაღის ან მისი მსგავსი ნივთის, მაგალითად, სათამაშო იარაღის ტარებასა და ნარკოტიკების გამოყენებას. სან-ფრანცისკოში მარტო მგზავრობისთვის პირი სულ მცირე 18 წლის უნდა იყოს. ამ თვეში დაკავებულმა ორმა მგზავრმა, სავარაუდოდ, ასაკისა და იარაღის ორივე შეზღუდვა დაარღვია.

პირობების თანახმად, Waymo-ს წესების დარღვევის შემთხვევაში მგზავრის წვდომის შეჩერება ან გაუქმება შეუძლია. წლის დასაწყისში კომპანიამ მგზავრობის დასაჯავშნად გამოყენებული ანგარიში შეაჩერა, რადგან სამი ბიჭი ავტომობილის ფანჯრებიდან გადმოყოფილი სელფებს იღებდა. თუმცა წესები პირდაპირ არ აფრთხილებს მგზავრებს, რომ კომპანიამ სალონში ნანახის გამო შეიძლება პოლიცია გამოიძახოს.

Waymo-ს საჯარო პოლიტიკის თანახმად, კომპანია შიდა კამერებს სალონის წესების დაცვის შესამოწმებლად და უსაფრთხოებისთვის იყენებს. პრობლემის შეტყობინების შემდეგ Waymo-ს მხარდაჭერის სამსახურს ჩაწერილი ვიდეოს ნახვა შეუძლია. გადაუდებელ ვითარებაში სამსახურს მგზავრობისას პირდაპირი ვიდეოს ნახვაც შეუძლია.

პოლიტიკა Waymo-ს სამართალდამცავებისთვის გარკვეული მონაცემების გაზიარების უფლებასაც აძლევს, როცა ამას სამართლებრივი მოთხოვნების დაცვა, შეთანხმებების აღსრულება ან ადამიანების უსაფრთხოება მოითხოვს. თუმცა დოკუმენტში მითითებული არ არის, რომ სალონში ავტომატურმა მონიტორინგმა შეიძლება კომპანიას პოლიციასთან დაკავშირებისკენ უბიძგოს.

Electronic Frontier Foundation-ის შტატებთან ურთიერთობის დირექტორმა ჰეილი ცუკაიამამ Waymo-ს საჯარო წესებს „ძალიან ფართო“ უწოდა. მისი თქმით, მგზავრებს სიტყვებიდან „უსაფრთხოება და დაცვა“ არ უნდა უწევდეთ დასკვნის გამოტანა, რომ მათ ქცევას პოლიციის ჩარევა შეიძლება მოჰყვეს. Waymo-მ ეს შესაძლებლობა მგზავრებს ავტომობილში ჩაჯდომამდე მკაფიოდ უნდა აცნობოს. ცუკაიამამ თქვა: „ერთობლივი მგზავრობის სერვისებში უკანონო ქცევას არ ვამართლებ“. თუმცა მან დასძინა: „თუ მონაცემებს ხელისუფლებას გაუზიარებენ, ეს პოლიტიკაში მკაფიოდ უნდა ეწეროს“. მისი შეფასებით, არსებული მიდგომა მომხმარებელთა მოლოდინებს სცდება.

რობოტაქსებიც ჯერჯერობით ჩვეულებრივი მოვლენა არ არის. მათი გავრცელებისას მგზავრებს სალონში მიმდინარე მოვლენების მიმართ ახალი მოლოდინების ჩამოყალიბება მოუწევთ. მძღოლს შეუძლია თავად გადაწყვიტოს, როგორ უპასუხოს ვითარებას. რობოტაქსიში მომხდარს კამერები და პროგრამული უზრუნველყოფა მონიშნავს, დისტანციური თანამშრომელი შეიძლება ჩაერთოს, ავტომობილი კი პოლიციის გამოძახებისას გაჩერდეს.

ამ შემთხვევაში Waymo-ს სისტემა შესაძლოა პოლიციას უკანონო ცეცხლსასროლი იარაღის ამოღებაში დაეხმარა. თუმცა ინციდენტმა უფრო ძირეული კითხვაც წამოჭრა: რობოტაქსი უსაფრთხოებისთვის კამერებით აღჭურვილი ტრანსპორტია, მუდმივად კონტროლირებადი სივრცე თუ სისტემა, რომელსაც საკუთარი მგზავრებისთვის პოლიციის გამოძახვა შეუძლია?

ეს კითხვა მხატვრულ ნაწარმოებშიც გამოჩნდა. რობოტაქსი ბოროტმოქმედის როლში პირველად გამოჩნდება მომავალ მოკლემეტრაჟიან ფილმში Road Rage, რომელშიც უმძღოლო ავტომობილი ადამიანებს უპირისპირდება. ფილმის ერთ-ერთი შემაშფოთებელი იდეის თანახმად, რობოტაქსი შეიძლება ტრანსპორტზე მეტად სამართალდამცავს დაემსგავსოს. ამ თვეში საზოგადოებამ ნახა, როგორი შეიძლება იყოს ეს.

თემებიჯულია ილინაბობ სომერსიფილ კუპმანიჰეილი ცუკაიამაWaymoZooxSAVE-USElectronic Frontier Foundationლოს-ანჯელესისან-ფრანცისკო

გამოქვეყნდა 17 სექტემბერი, 2026