აღმოსავლეთ აფრიკაში 16 მილიარდი დოლარის ნავთობქარხანა აშენდება

აფრიკის ხუთმა სახელმწიფოს მეთაურმა ოთხშაბათს აღმოსავლეთ აფრიკაში 16 მილიარდი დოლარის ღირებულების ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის პროექტი გახსნა. მანამდე კონტინენტს მოუწოდეს, ნედლეულის მზა პროდუქტად გადამუშავებაში თვითკმარობა გაეზარდა.

სანაპირო ქალაქ ლამუში მშენებლობის დასრულება 40 თვეში იგეგმება. ქარხანა, სავარაუდოდ, დღეში 700 000 ბარელ ნავთობს გადაამუშავებს.

კენიის პრეზიდენტი უილიამ რუტო, უგანდის, ეთიოპიის, ტოგოსა და ბენინის პრეზიდენტები და ნიგერიის ყოფილი პრეზიდენტი ოლუსეგუნ ობასანჯო სამშენებლო სამუშაოების დაწყების ცერემონიას გაუძღვნენ. მათ მიწა ნიჩბებით ამოთხარეს, რათა ეჩვენებინათ, რომ ქარხნის მშენებლობა დაიწყო.

ნიგერიელმა მილიარდერმა ალიკო დანგოტემ ოთხშაბათს განაცხადა: „აფრიკამ აფრიკის ინდუსტრიალიზაცია უნდა მოახდინოს“. მისი თქმით, კონტინენტი ვერ გააგრძელებს „იმის ექსპორტს, რაც აქვს, და იმის იმპორტს, რაც სჭირდება“. დანგოტეს კომპანია, დანგოტე ჯგუფი (Dangote Group), ქარხანას ააშენებს და პროექტში წილებს ფლობს.

ქარხანა მეზობელი ქვეყნების ნავთობს გამოიყენებს. თუმცა, უგანდის პრეზიდენტმა იოვერი მუსევენიმ განაცხადა, რომ მის ქვეყანას საკუთარი „მცირე ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის“ აშენება ჰქონდა დაგეგმილი და ამ გეგმას გააგრძელებს. მისი თქმით, რეგიონს „ერთ ან ორ ქარხანაზე მეტი“ სჭირდება.

მუსევენიმ თქვა: „უგანდურ ნედლ ნავთობს რაც შეეხება, მისი ექსპორტი არ მინდოდა, ადგილზე გადამუშავება მსურდა“.

დანგოტეს თქმით, აღმოსავლეთ აფრიკის ქვეყნებში ადგილზე გადამუშავებული ნავთობისთვის საკმარისი ბაზარია. მან აღნიშნა, რომ რეგიონის ქვეყნები დღეში გადასამუშავებელ 700 000 ბარელზე გაცილებით მეტ ნავთობს მოიხმარენ.

თავდაპირველად ქარხნის აშენება ტანზანიის სანაპირო ქალაქ ტანგაში იგეგმებოდა. თუმცა, დანგოტეს თქმით, მოგვიანებით დაადგინეს, რომ ლამუს უფრო ღრმა წყლები, მძიმე მოწყობილობისთვის შესაფერისი მყარი გრუნტი და ღრმა ზღვაზე გასასვლელი ჰქონდა.

აღმოსავლეთ აფრიკის სხვა ქვეყნებმა, რუანდამ, ბურუნდიმ, სამხრეთ სუდანმა და ტანზანიამ, ცერემონიაზე თავიანთი სახელმწიფოების მეთაურების წარმომადგენლად დელეგაციის ხელმძღვანელები გაგზავნეს.

ქარხანას ადგილობრივი დაბრკოლებები უკვე შეექმნა. ოფიციალური პირები ელოდებიან სასამართლო დავის დასრულებას, რომელიც მიწაზე საკუთრების პრეტენზიის მქონე მცხოვრებლებმა წამოიწყეს. სამშაბათს ათობით მომიტინგე ლამუს ქუჩებში გავიდა და მეტი კომპენსაცია მოითხოვა.

გარემოსდამცველები ასევე აცხადებენ, რომ პროექტი სანაპიროს საზღვაო ეკოსისტემას საფრთხეს უქმნის.