აშშ-ის იმპორტიორები 166 მილიარდი დოლარის ტარიფების დაბრუნებასთან ახლოს არიან

საქმე, „ფრისტაილ უორლდ ინკი შეერთებული შტატების წინააღმდეგ“, ამ იმპორტიორებს თანხის დასაბრუნებლად ინდივიდუალური სარჩელების აღძვრის გარეშე გზის გახსნას ისახავს მიზნად. ათასობით კომპანიამ უკვე შეიტანა ასეთი სარჩელი. საქმეს აშშ-ის საერთაშორისო ვაჭრობის სასამართლო განიხილავს. 8 ოქტომბერს ის ჯგუფურ სარჩელად დამოწმდა.

მთავრობის წარმომადგენელ იუსტიციის სამინისტროს 13 ნოემბრამდე აქვს ვადა, რომ საწყის სარჩელს უპასუხოს, ხოლო დახმარების შესახებ შუამდგომლობაზე პასუხის გასაცემად ვადა 9 დეკემბრამდე აქვს.

იუსტიციის სამინისტროს „ფორჩუნის“ კომენტარის თხოვნაზე დაუყოვნებლივ არ უპასუხია.

აშშ-ის საერთაშორისო ვაჭრობის სასამართლოს მოსამართლე რიჩარდ იტონი ყველა საქმეს განიხილავს, რომელიც საბაჟო ტარიფების თანხის დაბრუნებას ეხება. მას არაერთხელ დაუჭირა მხარი თანხის ყველა იმპორტიორისთვის დაბრუნებას. მარტში მან დაადგინა, რომ IEEPA-ს ტარიფების გადამხდელ ყველა იმპორტიორს თანხის დაბრუნება ეკუთვნოდა, მომდევნო თვეში კი ყველასთვის თანხის დაბრუნების განკარგულება გამოსცა. რადგან ამ საქმეებს მხოლოდ იტონი განიხილავს, მან მიანიშნა, რომ ყველა საქმეზე იმავე გადაწყვეტილებას მიიღებდა.

ტრამპის ადმინისტრაციამ ყველასთვის თანხის დაბრუნების განკარგულება გაასაჩივრა. ივნისში ის ამტკიცებდა, რომ იტონმა უფლებამოსილებას გადააჭარბა და მთავრობას იმპორტიორებისთვის თანხის დაბრუნება არ შეუძლია, თუ მათ დაკარგული თანხის დასაბრუნებლად სარჩელი არ აღუძრავთ.

იუსტიციის სამინისტრომ სასამართლოში შეტანილ დოკუმენტში განაცხადა: „საბაჟო და სასაზღვრო დაცვის სამსახურს სასამართლოს განკარგულების გარეშე თანხის ხელახლა დარიცხვის ან დაბრუნების უფლებამოსილება არ აქვს“.

პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი წარსულშიც სამართლებრივად ეწინააღმდეგებოდა ყველასთვის მოქმედ სასამართლო აკრძალვებს. გასული წლის ივნისში ტრამპის ადმინისტრაციამ მოიგო დავა ასეთი განკარგულების შეზღუდვაზე. თავდაპირველი განკარგულება ტრამპის აღმასრულებელი ბრძანების მოქმედებას აჩერებდა, რომელიც დაბადებით მოქალაქეობის შეზღუდვას ითვალისწინებდა. უზენაესმა სასამართლომ დაადგინა, რომ მომავალში დაბადებით მოქალაქეობასთან დაკავშირებული განკარგულებები მხოლოდ კონკრეტული სარჩელის მოსარჩელეზე უნდა გავრცელდეს.

იტონი ადრეც ამტკიცებდა, რომ ყველასთვის მოქმედი სასამართლო აკრძალვების შესახებ უზენაესი სასამართლოს შეზღუდვები საერთაშორისო ვაჭრობის სასამართლოზე არ ვრცელდებოდა. მისი თქმით, ამ სასამართლოს სავაჭრო საკითხებზე ექსკლუზიური იურისდიქცია აქვს და ის ჩვეულებრივი საოლქო სასამართლოს მსგავსად არ მუშაობს.

სანამ ტრამპის ადმინისტრაციის მიერ თანხის დაბრუნების შეზღუდვებს სასამართლოში ედავებიან, ახლახან გაძლიერებულ დემოკრატ კანონმდებლებს შესაძლოა, მეტი ბერკეტი ჰქონდეთ საბაჟო და სასაზღვრო დაცვის სამსახურზე ზეწოლისთვის. სენატორმა ელიზაბეთ უორენმა ივნისში სამსახურს წერილი მისწერა და თანხის დაბრუნების დამუშავების დაჩქარება სთხოვა. შუალედურ არჩევნებში დემოკრატების ბოლოდროინდელმა გამარჯვებებმა შესაძლოა, უწყებაზე ზეწოლა გაზარდოს.

უორენმა წერილში დაწერა: „მას შემდეგ, რაც უზენაესმა სასამართლომ პრეზიდენტ ტრამპის ტარიფები უკანონოდ ცნო, ადმინისტრაციას ყველაფერი უნდა გაეკეთებინა, რათა ეს თანხა სწრაფად დაებრუნებინა ამერიკელებისთვის, რომლებმაც ის გადაიხადეს. ამის ნაცვლად, მან თანხის დაბრუნების პროცესი შეაფერხა და თან ახალი გზების ძებნა დაიწყო, რათა დაეტოვებინა ფული, რომელიც თავიდანვე მთავრობას არ ეკუთვნოდა“.

დემოკრატებმა ასევე მიანიშნეს, რომ კონკრეტული საბაჟო ტარიფების საკანონმდებლო გაუქმებით ახალი ტარიფების დაწესებას ხელს შეუშლიან. ამის დაწყებას კანადიდან აპირებენ. სენატორი რონ უაიდენი, რომელიც, სავარაუდოდ, სენატის საფინანსო კომიტეტის ხელმძღვანელი გახდება, ამ კამპანიას უძღვება.

არჩევნების შემდეგ უაიდენმა სი-ენ-ბი-სის უთხრა: „ყოველ დღე, როცა ტრამპი ამდენ საჭირო პროდუქტზე თავის განურჩეველ გადასახადებს ამტკიცებს, რესპუბლიკელებს, რომლებიც მის საბაჟო ტარიფების თავაშვებულ პოლიტიკას მხარს უჭერენ, უფრო ღრმა ორმოში ძირავს“.

თემებიელიზაბეთ კაბრასერილოურენს ფრიდმანინიკოლას დაიამონდიაშშ-ის საერთაშორისო ვაჭრობის სასამართლობარნს, რიჩარდსონ ენდ კოლბერნილიფ კაბრასერ ჰაიმან ენდ ბერნსტაინიუზენაესი სასამართლოფორჩუნისაგანგებო ეკონომიკური უფლებამოსილებების შესახებ საერთაშორისო კანონიფრისტაილ უორლდ ინკი შეერთებული შტატების წინააღმდეგ

გამოქვეყნდა 12 ნოემბერი, 2026