როგორ გაატარა მეგასპიდმა 7,5 მილიარდი დოლარის ღირებულების Nvidia-ს ჩიპები ჩინეთში

უოლ სტრიტ ჯორნალის ცნობით, მას შემდეგ, რაც გავრცელდა ინფორმაცია ჰუანგის მეორე სასიყვარულო ურთიერთობის შესახებ, ამჯერად Nvidia-ს ხელმძღვანელთან, ჩიპების მწარმოებლის დირექტორთა საბჭო ჰუანგის აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობიდან გადაყენებას განიხილავს.

მეგასპიდი სინგაპურში დაფუძნებული ნეოღრუბლოვანი კომპანიაა, რომელიც ხელოვნური ინტელექტისთვის გამოთვლით სიმძლავრეს აწვდის მომხმარებლებს. კომპანია 2015 წელს ჩინურმა სათამაშო ფირმა 7Road International-მა დააფუძნა. ამ ფირმას სახელმწიფოს მხარდაჭერილ ინვესტორებთან კავშირები ჰქონდა. 2023 წლის დასაწყისში კომპანიას მეგასპიდი ეწოდა, იმავე წელს კი მას ალის ჰუანგი შეუერთდა.

სინგაპურში რეგისტრირებულმა სხვა კომპანიამ, სვიფტდატამ (Swiftdata), მეგასპიდი 2023 წლის ნოემბერში შეიძინა. ალის ჰუანგი მეგასპიდის მმართველი დირექტორის თანამდებობიდან გადადგა. მის ნაცვლად ერთადერთ დირექტორად სინგაპურელი ბიზნესმენი ტან იონ პონგი დაინიშნა, რომელიც სვიფტდატას ფლობს. ტანი სინგაპურში რეგისტრირებულ კიდევ ერთ კომპანიას, მონსტერ ინვესტმენტს (Monster Investment), ფლობს.

2024 წელს ტანმა მალაიზიაში მეგასპიდის შვილობილი კომპანია სპიდმატრიქსი დააფუძნა. გავრცელებული ინფორმაციით, ამ კომპანიას Nvidia-ს ჩიპების პარტიების მისაღებად იყენებდნენ. ნიუ-იორკ ტაიმსის ცნობით, 2024 წლის ივნისიდან 2025 წლის ივნისამდე სპიდმატრიქსმა Nvidia-ს შეზღუდული ტექნოლოგიის 200-ზე მეტი პარტია მიიღო.

ეს ჩიპები, რომელთა ჩინეთში გაყიდვასაც აშშ ზღუდავს, საბოლოოდ შანხაი სენჩური ლიტონგის მიერ აშენებული მონაცემთა ცენტრების გასამართად გამოიყენეს, The Information-ის ცნობით. ჩინურ კომპანიაში, რომელიც შანხაისა და შენჟენში მონაცემთა ცენტრებს აშენებს, ალის ჰუანგის უმცროსი და, ჰუანგ იუ, ერთ-ერთი დამფუძნებელი აქციონერია. შემდეგ კომპანია ჩინურ ტექნოლოგიურ გიგანტებს, მათ შორის Alibaba-სა და Tencent-ს, ხელოვნური ინტელექტისთვის მაღალი წარმადობის გამოთვლით სიმძლავრეს აწვდის.

აშშ-ის არაპარტიული კვლევითი ცენტრის, ხელოვნური ინტელექტის პოლიტიკისა და სტრატეგიის ინსტიტუტის (IAPS) უფროსი მკვლევრის, ერიხ გრუნევალდის თქმით, „ხელოვნური ინტელექტის ჩიპების დისტრიბუტორები და გადამყიდველები ხშირად ძალიან მცირე ძალისხმევას ხარჯავენ მომხმარებლების შემოწმებაზე და, როგორც წესი, მათ მიერ მოწოდებულ დოკუმენტებს ეყრდნობიან“.

მალაიზია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში ხელოვნური ინტელექტის ბუმის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ბენეფიციარია. 2021 წლიდან 2026 წლის შუა პერიოდამდე მან მონაცემთა ცენტრებში 94 მილიარდი დოლარის ინვესტიცია მოიზიდა, მათ შორის Google-ის, AWS-ისა და Microsoft-ისგან. ჩონგის თქმით, „მალაიზიას ამჟამად საკმაო მიწა და შედარებით იაფი ელექტროენერგია და წყალი აქვს“. მისი თქმით, მონაცემთა ცენტრებისთვის მალაიზიას მიმზიდველს წყალქვეშა საკაბელო ხაზებთან სიახლოვეც ხდის.

მეორე მხრივ, მრავალეროვნული კომპანიები სინგაპურს ღია ეკონომიკის, სტაბილური პოლიტიკური გარემოსა და ბიზნესისთვის ხელსაყრელი პოლიტიკის გამო ირჩევენ. აშშ-ის კომპანიებმა Anthropic-მა და OpenAI-მ, მათ შორის, აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონის შტაბბინები სინგაპურში განათავსეს.

მეგასპიდის მსგავსი კომპანიები, როგორც წესი, შეზღუდულ ჩიპებზე წვდომის ორ გზას სთავაზობენ მომხმარებლებს. პირველი გზა სინგაპურსა და მალაიზიაში მდებარე მონაცემთა ცენტრებში უკვე განთავსებული ჩიპების გაქირავებაა, რაც მოქმედი წესებით კანონიერია. მეორე გზა კი ჩიპების ფასადური კომპანიების მეშვეობით შეძენა და ჩინეთში გაგზავნაა, რაც შესაძლოა აშშ-ის საექსპორტო კონტროლს არღვევდეს.

გავრცელებული ცნობებით, მეგასპიდი ორივე გზას იყენებდა. მან მალაიზიის ჯოჰორის შტატში, სედენაკის ტექნოლოგიურ პარკში, მონაცემთა ცენტრის ოპერაციები აამოქმედა. ცნობების თანახმად, კომპანიას ჩიპები ჩინეთში, შანხაი სენჩური ლიტონგის ობიექტებშიც გადაჰქონდა.

აშშ-ის მოქმედი საექსპორტო წესებით, ჩინურ კომპანიებს ჩინეთის ფარგლებს გარეთ განთავსებულ ხელოვნური ინტელექტის პროცესორებზე წვდომის მიცემა კანონიერია. თუმცა, წარსულში მსგავსმა გარიგებებმა მარეგულირებლების ყურადღება მიიპყრო. Financial Times-მა 3 ნოემბერს დაწერა, რომ Oracle-მა 7 მილიარდი დოლარის ღირებულების გარიგება გააუქმა. გარიგება Tencent-ისთვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის მონაცემთა ცენტრებში განთავსებულ 100 000 ხელოვნური ინტელექტის ჩიპზე წვდომის მიცემას ითვალისწინებდა. გამოცემის ცნობით, აშშ-ის ოფიციალურმა პირებმა შეშფოთება გამოთქვეს. Financial Times-მა ისიც დაწერა, რომ Nvidia ღრუბლოვანი გამოთვლების კლიენტებს ეუბნება, მომსახურების სულ მცირე 51% ჩინეთის კომპანიებზე არ უნდა გაყიდონ.

აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატამ კანონი, სახელწოდებით „დისტანციური წვდომის უსაფრთხოების აქტი“ (Remote Access Security Act), მიიღო. ის დახურავდა იმ სამართლებრივ ხარვეზს, რომელიც ჩინურ კომპანიებს სხვა ქვეყნებში განთავსებული ხელოვნური ინტელექტის პროცესორების გამოყენების საშუალებას აძლევს. კანონპროექტი ახლა აშშ-ის სენატშია.

სინგაპურიც და მალაიზიაც ჩიპების კონტრაბანდასთან ბრძოლას ამკაცრებენ. მეგასპიდის გამოძიების გარდა, სინგაპურის მთავრობამ გასულ წელს თაღლითობაში ბრალი სამ ადამიანს წაუყენა. მათ სინგაპურისთვის განკუთვნილი ხელოვნური ინტელექტის სერვერები მალაიზიაში გადაამისამართეს.

ოქტომბერში მალაიზიის საბაჟო მოხელეებმა კუალა-ლუმპურის საერთაშორისო აეროპორტში 12,1 მილიონი დოლარის ღირებულების მოწინავე ხელოვნური ინტელექტის ჩიპები ამოიღეს. წინასწარმა გამოძიებამ აჩვენა, რომ 30 სერვერი, რომლებიც ელექტრონულ კომპონენტებად იყო არასწორად დეკლარირებული, ერთი აზიური ქვეყნიდან მეორეში გადაჰქონდათ. თუმცა, მოხელეებმა არ დააკონკრეტეს, რომელ ქვეყნებზე იყო საუბარი.

მეგასპიდი ბრალდებებს უარყოფს. კომპანიამ გასული წლის დეკემბერში განცხადებაში დაწერა: „ჩიპების უკანონო გადაცემასა თუ სხვა უკანონო საქმიანობასთან დაკავშირებული დარღვევების მტკიცებულება არ არსებობს. ეს ადასტურებს, რომ კანონმორჩილი და კანონიერი კომპანია ვართ“. კომპანიამ დაამატა: „ჩვენ სრულად ვიცავთ ექსპორტის კონტროლის ყველა მოქმედ წესს და სამართლებრივი თუ ეთიკური ქცევის უმაღლეს სტანდარტებს ვინარჩუნებთ“.

ჩონგის თქმით, აშშ-სა და ჩინეთს შორის ხელოვნური ინტელექტის შეიარაღების რბოლის გამწვავების გამო, პეკინი და ვაშინგტონი უფრო ყურადღებით შეამოწმებენ ისეთ მესამე მხარეებს, როგორებიც სინგაპური და მალაიზიაა, რათა საკუთარი ტექნოლოგიების გაჟონვა თავიდან აიცილონ.

„სინგაპურსაც და მალაიზიასაც სურთ, რაც შეიძლება დიდხანს შეინარჩუნონ პეკინისა და ვაშინგტონის ნდობით სარგებლობის შესაძლებლობა“, დაასკვნა ჩონგმა. „თუმცა, მომავალში მათ შეიძლება ორივე დიდმა ძალამ, ან ერთ-ერთმა მათგანმა, უფრო მეტი ეჭვითა და ყურადღებით შეხედოს, შეზღუდვები დაუწესოს ან დასაჯოს. თუ მათ არასანდო ან ორპირ პარტნიორებად აღიქვამენ, ზეწოლა მხოლოდ გაიზრდება“.

თემებიალის ჰუანგიტან იონ პონგიჯა იან ჩონგიჯენსენ ჰუანგიNvidiaმეგასპიდისპიდმატრიქსიშანხაი სენჩური ლიტონგიმალაიზიასინგაპური

გამოქვეყნდა 12 ნოემბერი, 2026