ასტრონომებმა Pa 30-ის ნისლეულის ყველაზე დეტალური სურათი მიიღეს

აფეთქების ნარჩენების წინა სურათებზეც ჩანდა მატერიის გრძელი, ძაფის მსგავსი ზოლებისგან შემდგარი სფერო. ერთობლიობაში ისინი ფოიერვერკს ან ბაბუაწვერას ჰგავს. ჰავაიზე მდებარე ჯემინი ნორთის (Gemini North) ტელესკოპით ჩატარებულმა ახალმა დაკვირვებებმა დაახლოებით 10-ჯერ მეტი სტრუქტურა გამოავლინა, ვიდრე ნარჩენის ნებისმიერ წინა გამოსახულებაზე ჩანდა. ამ გარჩევადობით მკვლევრები უკვე ხედავენ, რომ ძაფები უწყვეტი არ არის, როგორც მანამდე ჩანდა. ისინი უფრო ძაფზე ასხმულ მძივებს ჰგავს და შედარებით ერთგვაროვანი ზომის, მარგალიტის მსგავსი აირის კვანძებისგან შედგება.

ეს „კოსმოსური მარგალიტები“ სინამდვილეში უზარმაზარია. ჟურნალ ასტროფიზიკალ ჯორნალში (The Astrophysical Journal) გამოქვეყნებული კვლევის თანახმად, თითოეული მძივის დიამეტრი დაახლოებით ოთხი სინათლის დღეა. კვლევის თანაავტორმა ილარია კაიაცომ (Ilaria Caiazzo) პრესრელიზში განაცხადა: „ჩვენი მზის სისტემის პლანეტური რეგიონი თითოეულ კვანძში დაახლოებით 10-ჯერ მოთავსდებოდა და ადგილიც დარჩებოდა“. მან დასძინა: „კვანძები საოცრად ერთგვაროვანია. მათი მოდელირების მცდელობა გვახარებს“.

ჯერ ბოლომდე ნათელი არ არის, ზუსტად როგორ წარმოიქმნა ეს მარგალიტები. ვარაუდობენ, რომ ისინი აფეთქებისას გამოტყორცნილი მატერიის კონცენტრაციებია. თუმცა უცნაური მათი რეგულარულობაა. ასტრონომები ზეახლის შემდეგ ბევრად უფრო უსწორმასწორო ფორმის გროვებს ელოდნენ. კვანძები კი მსგავსი ზომისაა და ძაფების გასწვრივ განლაგებული ჩანს. ეს უჩვეულო წესრიგი ახალი მახასიათებელია, რომელიც მკვლევრებს ვარსკვლავების სიკვდილის უკეთ გაგებაში შეიძლება დაეხმაროს.

Pa 30-ის ნისლეული განსაკუთრებით უჩვეულოა იმითაც, რომ მისი ცენტრალური ვარსკვლავი მთლად მკვდარი არ არის. მას „ზომბ ვარსკვლავად“ მიიჩნევენ. ჩვეულებრივ, თერმობირთვული ზეახალი ვარსკვლავის ძალადობრივი სიკვდილია და აფეთქება მას მთლიანად ანადგურებს. თუმცა იშვიათ შემთხვევებში ვარსკვლავის ნაწილი შეიძლება გადარჩეს. მეცნიერებს ჯერ ბოლომდე არ ესმით, ეს როგორ ან რატომ ხდება. Pa 30-ის უჩვეულო სტრუქტურები ასტრონომებს ასეთი აფეთქებების მიმდინარეობის უფრო ზუსტად აღდგენაში შეიძლება დაეხმაროს. მათ ასევე შეიძლება გაარკვიონ, როგორ აგრძელებენ არსებობას ზომბი ვარსკვლავები.

ეს ყველაფერი მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რადგან Pa 30 მათ განსაკუთრებულად იზიდავთ. ცოტა ასტრონომიული სტრუქტურა აკავშირებს თანამედროვე დაკვირვებებს ასე უშუალოდ რვა საუკუნეზე მეტი ხნის წინანდელ ადამიანურ ჩანაწერებთან. ნისლეული ემთხვევა 1181 წელს ჩინელი და იაპონელი ასტრონომების მიერ დატოვებულ ჩანაწერებს. მათ ცაზე ახალი ვარსკვლავის გამოჩენა აღწერეს, რომელიც რამდენიმე თვის განმავლობაში ჩანდა. მაშინ შეუძლებელი იყო იმის ცოდნა, რომ ისინი ვარსკვლავის მასშტაბური აფეთქების შედეგს აკვირდებოდნენ. საუკუნეების შემდეგ მეცნიერებმა ეს მოვლენა იმ ზეახალს დაუკავშირეს, რომელმაც Pa 30 წარმოქმნა.