დიდი შვიდეული ბაზარზე 100 მილიონ ბარელ ნავთობსა და საწვავს გამოუშვებს

პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა თქვა, რომ დიზელის გამოშვება „დაუყოვნებლივ“ დაიწყება. დიდი შვიდეულის პირობის თანახმად, დიზელის მნიშვნელოვანი მოცულობა ბაზარზე მომდევნო 20 დღეში გამოვა, დანარჩენი კი ოთხ თვეში.

3 ნოემბრის შუალედური არჩევნების წინ ფასების ზრდა ტრამპსა და რესპუბლიკურ პარტიაზე ზეწოლას აძლიერებს. AP-NORC-ის გამოკითხვით, ეკონომიკის მართვის მხრივ პრეზიდენტის მოწონების მაჩვენებელი ახალ მინიმუმამდე დაეცა. ირანის ომმა და ტრამპის სავაჭრო დაპირისპირებებმა აშშ-ში ნავთობისა და სხვა საქონლის ფასები გაზარდა.

რვათვიანი ომის განმავლობაში აშშ-სა და სხვა ქვეყნებში საწვავის ფასები მკვეთრად გაიზარდა. ტრამპმა არაერთხელ განაცხადა, რომ ირანის მიერ ბირთვული იარაღის მოპოვების აღსაკვეთად ეს ფასი გამართლებულია. AAA-ის მონაცემებით, აშშ-ში ერთი გალონი დიზელის საშუალო ფასი პარასკევს 6,37 დოლარი იყო. 22 სექტემბერს ფასმა რეკორდულ 6,52 დოლარს მიაღწია. რეკორდული ფასები ევროპაშიც დაფიქსირდა.

ენერგეტიკული პოლიტიკის კვლევის ფონდის (Energy Policy Research Foundation) მკვლევარმა მაიკლ ლინჩმა თქვა, რომ ევროპაში მარაგების გამოშვებამ შესაძლოა აშშ-დან დიზელის ექსპორტი შეამციროს. მისი თქმით, რამდენიმე კვირის შემდეგ ფასი ერთ გალონზე 25-50 ცენტით შეიძლება შემცირდეს.

დიდი შვიდეულის მორიგე თავმჯდომარე საფრანგეთმა განცხადება ემანუელ მაკრონის ხელმძღვანელობით გამართული ვიდეოკონფერენციის შემდეგ გაავრცელა. ჯგუფში კანადა, საფრანგეთი, გერმანია, იტალია, იაპონია, გაერთიანებული სამეფო და აშშ შედიან, ევროკავშირის წარმომადგენლობასთან ერთად.

მარტში ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტოს (International Energy Agency) წევრი ქვეყნები ნავთობის ბაზრის დასტაბილურებლად 426 მილიონი ბარელის გამოშვებაზე შეთანხმდნენ. ევროკავშირის ქვეყნებმა დაახლოებით 92 მილიონი ბარელის გამოშვების პირობა დადეს, უმეტესად ნედლი ნავთობისგან წარმოებული პროდუქტების, მათ შორის დიზელის სახით.

მაკრონმა განაცხადა: „ამ საერთო გადაწყვეტილებამ და ერთიანობამ ფასები უნდა შეამციროს. მოცულობებმა, რომლებსაც გამოვუშვებთ, ბაზარზე ლიკვიდობაც უნდა გაზარდოს და ფასებიც შეამციროს“.

დიზელის გაძვირებას ნედლი ნავთობის ფასის ზრდაც განაპირობებს. კიდევ ერთი მიზეზი რუსეთის გადაწყვეტილებაა, რომელმაც უკრაინული დრონების მიერ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმების გამო ექსპორტი აკრძალა. ევროპა რუსულ დიზელს არ ყიდულობს. თუმცა თურქეთსა და ლათინური ამერიკის ქვეყნებს ხელმისაწვდომი მარაგებისთვის ევროპასთან კონკურენცია უწევთ. ამავდროულად, ომით გამოწვეული ზიანისა და ჩაკეტილი საექსპორტო გზების გამო სპარსეთის ყურის მწარმოებლების მიწოდება შემცირდა.

განცხადების შემდეგ აშშ-ში ნავთობის ფასი 2%-ით დაეცა. Raymond James-ის საინვესტიციო სტრატეგიის ანალიტიკოსმა პაველ მოლჩანოვმა აღნიშნა, რომ გაურკვევლობამ გავლენა შეასუსტა. უცნობია, 100 მილიონი ბარელი მარტში შეთანხმებულ რაოდენობას ემატება თუ არსებული პირობის საბოლოო ნაწილია.