დრონების შეტევამ საუდის არაბეთის მნიშვნელოვანი ნავთობსადენი გააჩერა

აღმოსავლეთ-დასავლეთის ნავთობსადენს დიდი მოცულობის ნავთობი სპარსეთის ყურიდან წითელ ზღვამდე, ფაქტობრივად დაბლოკილი ჰორმუზის სრუტის გვერდის ავლით გადააქვს. რიადისა და მედინის რეგიონებში შეტევების შემდეგ ის სიფრთხილის მიზნით გააჩერეს. საუდის არაბეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ ღამით X-ზე განაცხადა, რომ ერაყიდან გაშვებულმა დრონებმა ზიანი გამოიწვიეს და რამდენიმე ადამიანი დაშავდა.

სამინისტროს არ დაუკონკრეტებია, ვინ იდგა შეტევის უკან. ერაყში ირანის მხარდაჭერილი რამდენიმე შეიარაღებული დაჯგუფება მოქმედებს. საუდის არაბეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განმარტა, რომ მეზობელი ქვეყნის თხოვნით ერაყში თავდამსხმელთა წინააღმდეგ ამჟამად ნაბიჯებს არ გადადგამს. ერაყის ხელისუფლებას ჯერ მომავალი შეტევების აღსაკვეთად ზომების მიღების შესაძლებლობა მიეცემა.

1 200 კილომეტრზე მეტი სიგრძის მილებით სპარსეთის ყურის რეგიონიდან წითელ ზღვამდე ყოველდღიურად შვიდ მილიონ ბარელამდე ნავთობის გადატუმბვაა შესაძლებელი. ერთი ბარელი 159 ლიტრია. თებერვლის ბოლოს ირანის ომის დაწყების შემდეგ საუდის არაბეთი ნავთობსადენით ექსპორტის კიდევ უფრო მკვეთრი ვარდნის თავიდან აცილებას ცდილობს.

სი-ენ-ენისა და „უოლ-სტრიტ ჯორნალის“ ცნობით, შეტევებმა სავარაუდოდ ნავთობსადენის სატუმბი სადგურები დააზიანა. გამოცემები სატელიტურ სურათებს ეყრდნობიან, რომლებიც იქ ხანძრებს სავარაუდოდ აჩვენებს. ზიანის მასშტაბი და აღდგენის ვადა გაურკვეველი დარჩა. ინფრასტრუქტურას აპრილშიც შეუტიეს, რის შემდეგაც მისი გამტარუნარიანობა დროებით შემცირდა.

ომამდე საუდის არაბეთი აშშ-ის შემდეგ ნავთობის სიდიდით მეორე მწარმოებელი და მსოფლიოში უმნიშვნელოვანესი ექსპორტიორი იყო.

ჰორმუზის სრუტის მთავარი ალტერნატივაც სულ უფრო სახიფათო ხდება. ეს მარშრუტი წითელი ზღვითა და ბაბ-ელ-მანდებით აზიისკენ გადის. იემენის სამთავრობო წყაროების ცნობით, ირანის მოკავშირე ჰუთებმა იემენში წითელი ზღვის მთელი სანაპირო და სტრატეგიული კუნძულები დაიკავეს. ამის შედეგად მათ სრუტეზე გაცილებით მეტი წვდომა აქვთ. ჰუთების წარმომადგენელმა პარასკევს განაცხადა, რომ უსაფრთხო ნაოსნობა გარანტირებული იქნება, თუმცა ეს საუდის არაბეთის გემებს არ ეხება.

ბაბ-ელ-მანდები წითელ ზღვას ადენის ყურესთან აკავშირებს. ეს მარშრუტი ხმელთაშუა ზღვიდან სუეცის არხით ინდოეთის ოკეანემდე მიდის და ევროპასა და აზიას შორის უმოკლესი საზღვაო გზაა. ჰუთები იქ გემებს წარსულშიც არაერთხელ დაესხნენ თავს.

Capital Economics-ის ანალიტიკოსმა ჰამად ჰუსეინმა „უოლ-სტრიტ ჯორნალს“ უთხრა, რომ ჰუთების წინსვლამ და ნავთობსადენის დაზიანებამ ფასი შესაძლოა ბარელზე 120 დოლარამდე გაზარდოს. მისი თქმით, ეს ზიანის მასშტაბზეცაა დამოკიდებული. ხანგრძლივი კონფლიქტის შემთხვევაში ზოგი ანალიტიკოსი კიდევ უფრო მაღალ ფასს ვარაუდობს. ამჟამინდელი ფასი აპრილის ბოლოს დაფიქსირებულ წლიურ მაქსიმუმზე, დაახლოებით 126 დოლარზე, მნიშვნელოვნად დაბალია.