ენცელადუსის ოკეანეში სიცოცხლე შესაძლოა შესაძლებელი და აღმოჩენადი იყოს

სატურნის თანამგზავრ ენცელადუსის ყინულოვანი ქერქის ქვეშ მდებარე ოკეანეში დედამიწაზე ცნობილი მიკროორგანიზმები, პრინციპში, შეიძლება გადარჩნენ. თუ იქ მართლაცაა სიცოცხლე, მისი აღმოჩენა შესაძლოა იმაზე მარტივი იყოს, ვიდრე აქამდე მიიჩნეოდა. ეს ბერლინის თავისუფალი უნივერსიტეტის პლანეტოლოგ ფრანკ პოსტბერგის ხელმძღვანელობითა და მონაწილეობით ჩატარებული ორი კვლევის მთავარი შედეგებია. კვლევები კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ეს ყინულოვანი თანამგზავრი მზის სისტემაში არამიწიერი სიცოცხლის საძიებლად ერთ-ერთი ყველაზე პერსპექტიული ადგილია. ნაშრომები შესაძლოა მნიშვნელოვანი იყოს ამ ციური სხეულისკენ ამჟამად დაგეგმილი მისიებისთვისაც.

უნივერსიტეტის განმარტებით, ერთმა ჯგუფმა შეისწავლა, როგორ გამოიტყორცნება ენცელადუსის დაფარული ოკეანიდან წყალი ყინულოვან ქერქში არსებული ნაპრალების გავლით. წარმოქმნილი შადრევნები ასობით კილომეტრის სიმაღლეს აღწევს. მკვლევრებმა სატურნის ზონდ „კასინის“ მონაცემები გააანალიზეს, ლაბორატორიული ექსპერიმენტები ჩაატარეს და თეორიული მოდელირება გამოიყენეს. შედეგების მიხედვით, ნაწილაკები იმდენად ნელა იყინება, რომ მათი შემადგენელი ნივთიერებები ერთმანეთისგან გამოიყოფა და გროვდება. შესაბამისად, კოსმოსში ერთგვარად წინასწარ დახარისხებული წვეთები აღწევს. ბევრი მათგანი მხოლოდ ერთ გამოყოფილ ნივთიერებას შეიცავს, თუმცა მისი კონცენტრაცია მკვეთრად მომატებულია. იგივე შეიძლება ეხებოდეს შესაძლო ბიოლოგიურ მასალასაც, რომლის აღმოჩენაც ამგვარად გამარტივდება.

მეორე კვლევაში სხვა ჯგუფმა შეისწავლა, როგორ გაძლებდა Methanothermococcus okinawensis-ის სახელით ცნობილი მიკროორგანიზმი ენცელადუსის ოკეანის პირობებში. ოკეანეში ჟანგბადი თითქმის არ არის, მისი pH 10-დან 11-მდეა, გარემო კი ძლიერ ტუტე და კარბონატებით მდიდარია. მიკროორგანიზმები ზედმეტად მაღალი pH-ის მიუხედავად გამრავლდნენ. მათ არსებული წყალბადი ენერგიის წყაროდ გამოიყენეს და მეთანი წარმოქმნეს. უნივერსიტეტი კოსმოსის მკვლევარ ნოზაირ ხავაჯას სიტყვებს ციტირებს: „ამას ნამდვილად არ ველოდით“. პოსტბერგმა დასძინა: „ყინულოვანი თანამგზავრის განსაკუთრებულმა გეოქიმიურმა თვისებებმა მაღალი pH-ის პირობებშიც შეიძლება სიცოცხლისთვის ცნობილი ერთ-ერთი უძველესი მიწიერი მეტაბოლური გზა შესაძლებელი გახადოს“. თუმცა, მისი თქმით, ეს არ ნიშნავს, რომ იქ სიცოცხლეა.

ორი კვლევა არ პასუხობს მთავარ კითხვას, არის თუ არა მზის სისტემაში არამიწიერი სიცოცხლე. თუმცა, ისინი ერთად აჩვენებს, რომ სიცოცხლე შესაძლოა სულ მცირე ერთ ადგილას არსებობდეს და მისი აღმოჩენა არსებული ტექნიკით პოტენციურად შესაძლებელი იყოს. თუ იქ სიცოცხლეა, მომავალ კოსმოსურ ზონდებს გამოტყორცნილ ყინულის ნაწილაკებში მისი კვალის პოვნის კარგი შესაძლებლობა ექნებათ. კვლევითი ჯგუფის წინადადებით, შესაბამისი ხელსაწყო შეიძლება ევროპის კოსმოსური სააგენტოს დაგეგმილ მისიაში შეიტანონ. საუბარია ზონდ L4-ზე, რომელიც შესაძლოა 2042 წელს გაუშვან. ორივე კვლევა სამეცნიერო ჟურნალ Science Advances-ში გამოქვეყნდა.