ევროკავშირი თურქეთს ნარჩენების გამო სავაჭრო აკრძალებით აფრთხილებს

გაფრთხილება ევროკომისიის შეფასებას მოჰყვა. დოკუმენტში აღმოჩნდა გარემოსთვის მიყენებული ზიანის მტკიცებულებები, რომლებიც თურქეთში პლასტმასის ნარჩენების დამუშავებას უკავშირდება და შესაძლოა ევროკავშირის წესებს არღვევდეს.

ევროკომისიის ოფიციალურმა პირმა განაცხადა: „თუ ხელისუფლება სათანადო პასუხს არ გასცემს ან ზომებს არ მიიღებს, ევროკომისიამ შესაძლოა თურქეთში პლასტმასის ნარჩენების ექსპორტის შეჩერების პროცედურა დაიწყოს“. თავად შეფასებაში, ამ დასკვნების მიუხედავად, თურქეთში ნარჩენების გაგზავნის გაგრძელების რეკომენდაციაა მოცემული.

ექსპორტის შეჩერება ნარჩენების გადაზიდვის შესახებ ევროკავშირის წესებს შეესაბამება, თუმცა ის ბლოკის ნარჩენებისთვის ყველაზე მნიშვნელოვან ბაზარსაც საფრთხეს შეუქმნის. გასულ წელს თურქეთმა ევროკავშირიდან ექსპორტირებული პლასტმასის ნარჩენების მესამედი მიიღო.

პოლიტიკოს მიერ მოპოვებული, 1 სექტემბრით დათარიღებული შეფასება თურქეთში ევროკავშირის ნარჩენების დამუშავებასთან დაკავშირებულ პრობლემათა გრძელ სიას მოიცავს. დოკუმენტის თანახმად, ქვეყანაში პლასტმასის ნარჩენების მხოლოდ დაახლოებით 10% გადამუშავდება. უმეტესობა ნაგავსაყრელებზე ხვდება, არასათანადოდ იმართება ან გარემოში იფანტება.

ევროკომისიის ოფიციალური პირის თქმით, ანგარიშში პლასტმასის ნარჩენების არასათანადო მართვის „რამდენიმე შემთხვევაა“ აღწერილი, რომლებიც „დაბინძურების სერიოზულ პრობლემებს“ იწვევს.

ანგარიშის თანახმად, ევროკომისია ექსპორტს ჯერჯერობით არ შეაჩერებს, მიუხედავად იმისა, რომ ზოგი პრაქტიკა შესაძლოა ევროკავშირის წესებს არღვევდეს. ამის ნაცვლად, უწყება ამ საკითხებზე თურქეთის ხელისუფლებასთან იმუშავებს.

ბლოკის ნარჩენების გადაზიდვის რეგულაცია დაბინძურების შესამცირებლად ევროკავშირის გარკვეული სახის ნარჩენების მესამე ქვეყნებში ექსპორტს ზღუდავს. რეგულაციის თანახმად, ევროკავშირს შეუძლია ნარჩენების ექსპორტი შეუჩეროს ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის (OECD) ქვეყნებს, რომლებიც ვერ აჩვენებენ, რომ ნარჩენებს „გარემოსთვის უსაფრთხო გზით“ მართავენ.

კანონი ევროკომისიას კონკრეტულად ავალდებულებს შეაფასოს, მართავენ თუ არა პლასტმასის ნარჩენების დიდი მოცულობის იმპორტიორი OECD-ის ქვეყნები მათ გარემოსთვის ან ჯანმრთელობისთვის მნიშვნელოვანი ზიანის მიყენების გარეშე.

შეფასება თურქეთზე გამახვილდა, რადგან ის ევროპული ნარჩენების უდიდესი იმპორტიორია. გასულ წელს ქვეყანამ ევროკავშირიდან 510 000 ტონა პლასტმასის ნარჩენი შეიტანა, რაც დაახლოებით 25 მილიარდ 500-მილილიტრიან გამაგრილებელი სასმლის ბოთლს უდრის. ეს OECD-ის ქვეყნებში ექსპორტირებული პლასტმასის ნარჩენების 70%-ს და მთლიანად ექსპორტირებული პლასტმასის ნარჩენების 36%-ს შეადგენდა.