ევროპა რუსულ ენერგიაზე დამოკიდებულებას ამცირებს, თუმცა კვლავაც ბევრს იღებს

უკრაინაზე რუსეთის სრულმასშტაბიანი თავდასხმის შემდეგ ევროპას სურდა, სწრაფად გამხდარიყო დამოუკიდებელი რუსული ენერგიისგან. ეს ნაწილობრივ მოხერხდა. თუმცა ნავთობსა და ურანზე ძველი დამოკიდებულება კვლავ რჩება.

ბრიუსელის კვლევითი ცენტრის, Bruegel-ის ენერგეტიკის ექსპერტის, ბენ მაკვილამსის თქმით, რუსეთზე დამოკიდებულება მკვეთრად შემცირდა. ეს განსაკუთრებით ერთ ენერგორესურსზე, გაზზე, ჩანს. რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყების შემდეგ ევროკავშირმა რუსეთიდან გაზის იმპორტი სამი მეოთხედით შეამცირა. მომავალი წლის დასაწყისიდან თხევადი ბუნებრივი აირის (LNG) იმპორტი სრულად აიკრძალება, შემოდგომიდან კი აკრძალვა მილსადენით მოწოდებულ გაზსაც შეეხება.

თუმცა საერთო სურათი გაცილებით უფრო შერეულია. ფინური კვლევითი ცენტრის, ენერგეტიკისა და სუფთა ჰაერის კვლევის ცენტრის (CREA) „რუსეთის წიაღისეული საწვავის მონიტორინგის“ მონაცემებით, ევროკავშირის 27 წევრმა ქვეყანამ რუსული ქვანახშირის, ნავთობისა და გაზისთვის დაახლოებით 238 მილიარდი ევრო გადაიხადა. შვედეთის სოციალისტური პარტიის, მემარცხენე პარტიის, ევროპარლამენტარ ჰანა გედინის თქმით, ამ ფულით რუსეთი უკრაინის მოსახლეობას რაკეტებითა და დრონებით ატერორებს.

ტრამპისა და პუტინის დიზელის შეთანხმების შემდეგაც გერმანიის მთავრობა რუსულ ნავთობზე უარის თქმას აპირებს.

ევროკომისიამ წლის დასაწყისში რუსულ ნავთობზე უარის თქმის გეგმა დააანონსა, თუმცა ის ჯერაც არ წარმოუდგენია. გედინმა სტრასბურგის პარლამენტში იკითხა: „სად არის დაპირებული კანონმდებლობა? სად არის თქვენი გამბედაობა, სხვებს მაგალითი მისცეთ?“

ევროკავშირის ზოგიერთი ქვეყანა კვლავ დამოკიდებულია რუსულ ნავთობზე, უნგრეთი და სლოვაკეთი კი მას „დრუჟბას“ მილსადენით იღებენ. ამგვარი დამოკიდებულების გაქრობა ერთ დღეში შეუძლებელია. თუმცა მთელ ევროკავშირში რუსული ნავთობის წილი მკვეთრად შემცირდა.

ზოგიერთი ქვეყანა, მათ შორის უნგრეთი და სლოვაკეთი, კვლავ რუსულ ნავთობზეა დამოკიდებული.

ახალი დაძაბულობის წყარო აშშ-ის მთავრობის მოქმედებებია. ვაშინგტონმა ჯერ რუსეთთან დიზელის შეთანხმება დადო, მოგვიანებით კი პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა პუტინის რეჟიმის წინააღმდეგ სანქციების ამოქმედება ბოლო მომენტში შეაჩერა. Bruegel-ის ენერგეტიკის ექსპერტმა ბენ მაკვილამსმა თქვა: „რუსეთიდან ენერგიის ხელახლა ყიდვა სიგიჟე იქნებოდა“.

ენერგეტიკის ექსპერტის აზრით, ტრამპის დიპლომატიამ რუსეთთან ევროპული კურსზე გავლენა არ უნდა მოახდინოს. ამ აზრს ევროპარლამენტართა უმრავლესობაც იზიარებს. მათ შორისაა სოციალ-დემოკრატი იენს გეიერი, რომელმაც განაცხადა: „ჩვენ ომის გამჩაღებელზე ვართ დამოკიდებული და ეს დამოკიდებულება რაც შეიძლება სწრაფად უნდა დასრულდეს“.