ჰორმუზის სრუტეში გემების ეკიპაჟებს საფრთხის გამო დიდ თანხებს უხდიან

ეკიპაჟებისთვის საფრთხის დანამატის გარდა, გემთმფლობელები დაზღვევასაც იხდიან. ომის რისკის დაზღვევის ღირებულებამ შეიძლება გემის ღირებულების 6%-10% შეადგინოს. ყურეში მცურავი სუპერნავთობმზიდისთვის ეს თანხა 20 მილიონ დოლარს აღწევს.

ყველა დამატებითი ხარჯის გამო გადაზიდვაც გაძვირდა. ჰორმუზის სრუტის გავლით ტვირთის გადაზიდვის ტარიფმა დღეში რეკორდულ 1,3 მილიონ დოლარს მიაღწია. გასულ წელს დღიური ტარიფი 20 000-50 000 დოლარი იყო.

ყურიდან ნავთობის გასატანად საჭირო გემების დიდმა რაოდენობამ ნავთობმზიდების გლობალურ დეფიციტსაც შეუწყო ხელი. ამის გამო გადაზიდვის ტარიფები მთელ მსოფლიოში მკვეთრად გაიზარდა.

საზღვაო საბროკერო კომპანია გიბსონმა (Gibson) აღნიშნა, რომ აშშ-დან ჩინეთში გასამგზავრებლად ნავთობმზიდის დაქირავება დაახლოებით 80 მილიონი დოლარი ღირს. ეს SpaceX-ის Falcon 9-ის სტანდარტული გაშვების 74 მილიონი დოლარის ღირებულებაზე მეტია. საბროკერო კომპანია SSY-მ შეაფასა, რომ ინფლაციის გათვალისწინებითაც კი, ტარიფები ახლა ყველაზე მაღალია 1960-იან წლებში სუპერნავთობმზიდის გამოჩენის შემდეგ.

გადაზიდვის ხარჯები იმდენად გაიზარდა, რომ ნავთობმწარმოებლები და ნედლეულით მოვაჭრეებიც კი საკუთარი ნავთობმზიდების შეძენას განიხილავენ. ამ გზით ისინი ხარჯების გაკონტროლებას შეძლებენ.

თუმცა გადაზიდვის ზედმეტად გაძვირებამ შესაძლოა ნავთობისა და გადამუშავებული საწვავის გაყიდვიდან მიღებული მოგება გააქროს. RBC-ის ანალიტიკოსების მონაცემებით, ევროპული გადამამუშავებელი კომპანია რეპსოლის (Repsol) მარჟა მესამე კვარტალში ერთ ბარელზე 36 დოლარიდან ოქტომბერში 15 დოლარამდე შემცირდა. მარჟების შემდგომმა შემცირებამ შესაძლოა გადამამუშავებლებს ნედლი ნავთობის გადამუშავების მოცულობის შემცირება აიძულოს.

სპარსეთის ყურეში საფრთხის დანამატი შესაძლოა კიდევ გაიზარდოს. ანალიტიკოსებმა გააფრთხილეს, რომ ირანის რეჟიმმა შესაძლოა ომი კვლავ გაამწვავოს და ნავთობით ვაჭრობაზე გავლენა აღადგინოს. მათი შეფასებით, რეჟიმი საკუთარი მმართველობისთვის ეგზისტენციური საფრთხის წინაშეა.

კვლევითი ცენტრის ბურს ენდ ბაზარ ფაუნდეიშენის (Bourse & Bazaar Foundation) დამფუძნებელმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა ესფანდიარ ბათმანღელიჯმა ცოტა ხნის წინ აღნიშნა, რომ ირანს რეგიონული ნავთობის ინფრასტრუქტურის განადგურება კვლავ შეუძლია. მათ შორისაა მოპოვებისა და გადამუშავების სიმძლავრეები. მისი თქმით, ირანს ესკალაცია შეუძლია, თუ პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი დიპლომატიურ გამოსავალს უარყოფს.

ბათმანღელიჯმა გასული თვის ბოლოს X-ზე დაწერა: „ირანს გადამწვარი მიწის კამპანია არ უწარმოებია, თუმცა შესაძლოა ეს მაინც გააკეთოს, თუ არსებული ვითარება ზედმეტად დიდხანს გაგრძელდება. სწორედ ეს აშფოთებს ყველას, ვინც რეალურად აკვირდება ამ რეგიონსა და მის დინამიკას“.

თემებიRBCSpaceXSSYბურს ენდ ბაზარ ფაუნდეიშენიგიბსონირეპსოლისაერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციაფაინენშალ ტაიმსიირანიჰორმუზის სრუტე

გამოქვეყნდა 11 ოქტომბერი, 2026