ჰორმუზის სრუტეში გემებზე თავდასხმებმა რეკორდულ დონეს მიაღწია

ქუილიამმა აღნიშნა: „ნავთობის ნაკადის აღდგენა დროებით შვებად უნდა მივიჩნიოთ და არა მდგრად გამოსავლად. გემების უსაფრთხოებას მასშტაბური სამხედრო რესურსი სჭირდება, ჩართული ხომალდების რაოდენობა დიდია, ხოლო დაზღვევისა და საქმიანობის ხარჯები მაღალია“.

მან დასძინა: „ახლა მთავარი შეშფოთება ნაკლებად უკავშირდება ბაზრის განწყობას და მეტად ფიზიკურ მიწოდებას. ვიდრე ჰორმუზისა და ბაბ-ელ-მანდების გარშემო რისკები შენარჩუნდება, სპარსეთის ყურიდან ექსპორტს რეალური საფრთხე ემუქრება.

„ეს მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ რეგიონისთვის, არამედ გლობალური ეკონომიკისთვისაც. ის მსოფლიოს ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ენერგეტიკულ დერეფანში შეფერხებების მიმართ კვლავ მეტად მგრძნობიარეა“.

ფაინენშალ ტაიმსის ანალიზის თანახმად, 11 ოქტომბრამდე ორ კვირაში 24 გემი დაზიანდა. ეს მთელი ომის განმავლობაში თავდასხმების ყველაზე ინტენსიური პერიოდი იყო. მაჩვენებელი თითქმის ორჯერ აღემატება მეორე ყველაზე მძიმე პერიოდს, როდესაც მარტში, ომის პირველ ორ კვირაში, 13 გემი დაზიანდა.

ომის შესწავლის ინსტიტუტმა (Institute for the Study of War) განაცხადა: „ირანი შესაძლოა ხომალდსაწინააღმდეგო სარაკეტო შესაძლებლობებს ავითარებდეს, რათა გემებზე იერიშის მიტანის უნარი გააუმჯობესოს“.

ქუილიამის თქმით, წყლის ამ გზის გარშემო თავდასხმების ხასიათი „დროთა განმავლობაში შეიცვალა“.

მან განმარტა: „თავდასხმები გახშირდა, გეოგრაფიულად უფრო ფართოდ გავრცელდა და ტაქტიკურად უფრო მრავალფეროვანი გახდა. სარაკეტო და დრონებით დარტყმების გარდა, იზრდება შეშფოთება ნაღმების, სადაზვერვო და სამიზნის შერჩევისთვის განკუთვნილი მცირე ნავებისა და სხვა მეთოდების გამოყენების გამო. მათი მიზანი დაზიანებული სათვალთვალო და სარადარო შესაძლებლობების კომპენსირებაა.

„მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში უცვლელი ირანის მზადყოფნა იყო, რომ საკუთარი მუქარა შეესრულებინა. ამიტომ ბაზრები ესკალაციის რისკს მარტივად ვერ უგულებელყოფენ“.

ეს მარშრუტი იმდენად სახიფათო გახდა, რომ გავრცელებული ცნობით, გემების კაპიტნებს სრუტის გასავლელად თვეში 100 000 დოლარს უხდიან. ნიუ-იორკ ტაიმსის ცნობით, სრუტესთან სულ მცირე 25 მეზღვაური დაიღუპა. მათ ოჯახებს კომპენსაციის მისაღებად ბრძოლა უწევთ.

გეგმის ზედამხედველმა ოფიციალურმა პირმა ოთხშაბათს როიტერსს უთხრა, რომ აზიისა და აფრიკის ნაწილებში შესაძლოა სასურსათო უსაფრთხოების კრიზისი დაიწყოს. ამის მიზეზი შეიძლება გახდეს აშშ-ისა და ირანის შეუთანხმებლობა გაეროს მიერ მხარდაჭერილ გეგმაზე, რომელიც ჰორმუზის გავლით სასუქის გადაზიდვას ითვალისწინებს.

სოფლის მეურნეობის განვითარების საერთაშორისო ფონდის (International Fund for Agricultural Development) პრეზიდენტმა ალვარო ლარიომ როიტერსს უთხრა: „ჰორმუზის სრუტის თავდაპირველი ჩაკეტვის შედეგები ახლა უკვე თვალსაჩინო ხდება“.

ლარიოს თქმით, სასუქის გადაზიდვის შეფერხებასა და საწვავის ტრანსპორტირების გაზრდილ ხარჯებს ელ-ნინიო და შავი ზღვით ხორბლის მიწოდების შეფერხებები ემატება. ეს საკვების მიწოდების მთელ ჯაჭვში ხარჯებს ზრდის.

საერთაშორისო სავალუტო ფონდმაც გააძლიერა გაფრთხილებები. ფონდის შეფასებით, ახლო აღმოსავლეთში გაჭიანურებული ომი და ენერგიის წარმოების, საზღვაო მარშრუტების ან კრიტიკული ინფრასტრუქტურის შემდგომი შეფერხება ახლო აღმოსავლეთისა და ცენტრალური აზიის ეკონომიკებისთვის უდიდესი რისკია.

თემებიალვარო ლარიობენიამინ ნეთანიაჰუდონალდ ტრამპინილ ქუილიამიKplerომის შესწავლის ინსტიტუტიჩეთემ ჰაუსიაშშირანიჰორმუზის სრუტე

გამოქვეყნდა 18 ოქტომბერი, 2026