ღია კოდის მოდელს ლეპტოპზეც გაუშვებთ და მას დნმ-ის ცვლილებების შესახებ კითხვებს დაუსვამთ.
წყარო: Wired. ქართული თარგმანი — შიკრიკი.
Hugging Face’s New AI Biology Model Lets You Chat With DNA

ტექსტი ავტომატურად ითარგმნა. წყარო: Wired.
ხელოვნური ინტელექტის პლატფორმა Hugging Face-მა ხუთშაბათს დნმ-ის გასაგებად ახალი ღია კოდის მოდელი გამოუშვა, რომლის ლეპტოპზე ადგილობრივად გაშვებაც შეიძლება.
მოდელი ჩინეთის ჭუნგუანკუნის აკადემიისა და იტალიის ნეაპოლის ფედერიკო II-ის უნივერსიტეტის მკვლევრებთან თანამშრომლობით შეიმუშავეს. ის გენომურ მიმდევრობებსა და ბუნებრივ ენაზე გაწვრთნეს, რათა მომხმარებლებმა დნმ-ის ცვლილებების გავლენა გენის აქტივობასა და ჯანმრთელობაზე იკითხონ და პასუხები სასაუბრო ფორმით მიიღონ.
Hugging Face-ის უფროსი მკვლევარი ლუის ტანსტალი ამბობს, რომ ეს ინსტრუმენტი მკვლევრებს ახალი მედიკამენტებისა და გენეტიკური თერაპიების შექმნაში უნდა დაეხმაროს. მისი თქმით, ის პაციენტებს საკუთარი გენომის ინტერპრეტაციაშიც შეიძლება გამოადგეთ.
ტანსტალი ახალ მოდელზე, სახელად Carbon-X-ზე, ამბობს: „ჩვენ ენობრივი მოდელების ახალი შესაძლებლობა გავხსენით, რომლის არსიც დნმ-თან საუბრის შესაძლებლობაა“. მისი თქმით, ბუნებრივი ენის გამოყენება იმას ნიშნავს, რომ არატექნიკურ მომხმარებლებსაც „შეუძლიათ დნმ-ის შესახებ ისეთი კითხვების დასმა, რომლებზე პასუხსაც სხვა ინსტრუმენტით ვერ მიიღებდნენ“.
Hugging Face-ს ხშირად ხელოვნური ინტელექტის მოდელების GitHub-ს უწოდებენ. კომპანია მზა ხელოვნური ინტელექტის ინსტრუმენტების ბიბლიოთეკასა და პლატფორმას სთავაზობს დეველოპერებს, მკვლევრებს, ბიზნესებსა და მათ, ვისაც ხელოვნური ინტელექტის გამოცდა ყველაფრის ნულიდან შექმნის გარეშე სურს. პლატფორმაზე ძირითადად ღია წონისა და ღია კოდის პროგრამებს უშვებენ. სექტემბერში Nvidia დათანხმდა კომპანიის თითქმის 13 მილიარდ დოლარად შეძენას. Hugging Face ამ წლის დასაწყისში OpenAI-ის მოდელების მიერ განხორციელებული მასშტაბური ჰაკერული შეტევის ცენტრშიც მოექცა.
დნმ უფრო კომპიუტერულ კოდს ჰგავს, ვიდრე ბუნებრივ ენას. ინფორმაციის ჩასაწერად ის ნულებისა და ერთიანების ნაცვლად A, C, G და T ასოებს იყენებს. ადამიანის გენომში 6 მილიარდი ასეთი ასოა. ადამიანის გენომი თავიდან ბოლომდე გაშიფრულია, თუმცა მეცნიერებს ჯერ კიდევ არ ესმით, მისი დიდი ნაწილი როგორ მუშაობს.
ხელოვნური ინტელექტის მოდელები მკვლევრებს ამ საიდუმლოებების ამოხსნაში ეხმარება. გასულ წელს Google DeepMind-მა AlphaGenome გამოუშვა, რომელიც დნმ-ის მიმდევრობებისა და გენეტიკური მუტაციების შედეგებს პროგნოზირებს, თუმცა პასუხებს რიცხვების ფორმით იძლევა. მას უფრო დიდი გამოთვლითი სიმძლავრეც სჭირდება. Arc Institute-ისა და Nvidia-ს მიერ აკადემიურ პარტნიორებთან ერთად შექმნილ მოდელ Evo 2-ს კი დნმ-ის ენა ესმის და შეუძლია, მთელი გენომები ნულიდან შექმნას.
Carbon-X დნმ-სა და ბუნებრივ ენას სასაუბრო ინტერფეისში აერთიანებს. წარმოიდგინეთ ის, როგორც ChatGPT დნმ-ისთვის.

AI Guardrails Aren’t Stopping Criminal Hackers
გუნდმა უკვე არსებული ენობრივი მოდელით დაიწყო და მისი ლექსიკა გააფართოვა, რათა მას დნმ-ის ექვსასოიანი ჯგუფებით წაკითხვა შეძლებოდა. შემდეგ მოდელი 300 მილიარდ მონაცემთა მონაკვეთზე, ანუ ტოკენზე, დამატებით გაწვრთნეს. ეს მონაცემები დნმ-ის მიმდევრობებს, ინგლისურ ტექსტსა და დნმ-ის ბიოლოგიურ აღწერებთან დამაკავშირებელ მაგალითებს აერთიანებდა. დნმ-ის მიმდევრობები ძუძუმწოვრებისგან, მათ შორის ადამიანებისგან, სხვა ხერხემლიანებისგან, უხერხემლოებისგან, მცენარეებისგან, სოკოებისა და უმარტივესებისგან აიღეს. ტანსტალის თქმით, გუნდმა მოდელი ვირუსებზე არ გაწვრთნა, რადგან არ სურდა, ის პოტენციურად სახიფათო მიზნებისთვის გამოეყენებინათ.
მომხმარებლები ადამიანის სრულ გენომს ვერ ატვირთავენ. მოდელი დაახლოებით 50 000 ფუძეთა წყვილის სიგრძის დნმ-ის მიმდევრობების მისაღებად გაწვრთნეს, ამიტომ მომხმარებლებს გენომის მხოლოდ მცირე ნაწილების შესახებ შეეძლებათ კითხვების დასმა.
მეცნიერებს Carbon-X-ის გამოყენება შეუძლიათ იმის გასარკვევად, გენეტიკური მუტაცია უვნებელია თუ დაავადებას იწვევს. ეს მიზანმიმართული მედიკამენტის ან გენეტიკური თერაპიის შექმნისთვის მნიშვნელოვანი ნაბიჯია. თუ მკურნალობა არასწორ მუტაციაზე იქნება მიმართული, ის შეიძლება სრულიად არაეფექტიანი აღმოჩნდეს ან, უარეს შემთხვევაში, გაუთვალისწინებელი ზიანი გამოიწვიოს.
მკვლევრებს მოწინავე ხელოვნური ინტელექტის მოდელებში პაციენტების იდენტიფიცირებადი ან მგრძნობიარე მონაცემების ატვირთვა შეზღუდული აქვთ. ამიტომ, ტანსტალის თქმით, მისმა გუნდმა შეგნებულად შექმნა მცირე მოდელი, რომელსაც 14 მილიარდი პარამეტრი აქვს. ამის წყალობით, ის მომხმარებლის მოწყობილობაზე იმუშავებს და ღრუბლოვან მოდელებს არ დაეყრდნობა. ტანსტალის თქმით, Hugging Face-სა თუ სხვა კომპანიას მონაცემები არ გადაეცემა.
Carbon-X-ის შემქმნელები აცხადებენ, რომ მოდელი ჯერ რეალურ ლაბორატორიულ ექსპერიმენტებში არ შეუმოწმებიათ, ამიტომ მისი პროგნოზების სიზუსტეზე დასკვნის გამოტანა არ შეუძლიათ.
თემებილუის ტანსტალიArc InstituteGoogle DeepMindHugging FaceNvidiaOpenAIნეაპოლის ფედერიკო II-ის უნივერსიტეტიჭუნგუანკუნის აკადემიაAlphaGenomeCarbon-X
შეადარე თარგმანი გამოცემის ორიგინალურ ტექსტს.
გამოქვეყნდა 22 ოქტომბერი, 2026

Hackers Exploited the PHP Vulnerabilities Days Before They Were Patched

Jensen Huang’s Vision for Europe Runs on Plug-In Data Centers

WhatsApp-Fake von 500.000 Usern heruntergeladen: Was Betroffene jetzt tun können

HPE says it will run the first supercomputer benchmarks on the Moon

IBM CEO says open weight models are now irresistibly good and cheap on-prem
კომენტარი (0)
გაგვიზიარე შენი აზრი.
კომენტარები ავტომატურად მოწმდება.
აზრის გასაზიარებლად შექმენი ანგარიში ან შედი.
კომენტარები ჯერ არ არის. დაწერე პირველი.