იაპონია უშვებს ზონდს მარსის მთვარიდან პირველი ნიმუშების შესაგროვებლად

თუმცა ისინი სწრაფად არ მივლენ. MMX ზონდს მარსამდე დაახლოებით ერთი წელი დასჭირდება. შემდეგ ის შეაგროვებს ნიმუშებს წითელი პლანეტის ორბიტაზე სამი წლის ოპერაციების განმავლობაში, სანამ დედამიწაზე დაბრუნებას კიდევ ერთი წელი დასჭირდება. თუ ყველაფერი კარგად წავა, მეცნიერები ელიან მთვარის ქვების მიღებას 2031 წელს.

ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო კითხვა, რომელზეც ზონდს შეუძლია პასუხის გაცემა, არის ის, თუ როგორ ჩამოყალიბდა მარსის მთვარეები, ფობოსი და დეიმოსი. არსებობს ორი ძირითადი შესაძლებლობა. ერთი ისაა, რომ მთვარეები კონდენსირდნენ მარსთან მასიური შეჯახების დროს გამოფრქვეული მასალისგან. მეორე ჰიპოთეზა ისაა, რომ მთვარეები გარე მზის სისტემის ასტეროიდები იყვნენ, რომლებიც მარსის გრავიტაციამ დაიჭირა.

მთვარეები მუქი ფერისაა და მათი სინათლის ამრეკლავი თვისებები მჭიდროდ წააგავს წყლითა და ნახშირბადით მდიდარ ასტეროიდებს. თუმცა მათი ორბიტები — რომლებიც თითქმის წრიულია მარსის ეკვატორულ სიბრტყეზე პლანეტის ბრუნვის იმავე მიმართულებით — უკეთ აიხსნება გიგანტური შეჯახების ჰიპოთეზით. მარსის მთვარეებიდან ნიმუშების შედარება მარსის ზედაპირიდან ადრე შეგროვებულებთან შეიძლება დაეხმაროს ამ დებატის მოგვარებას.

თუმცა მარსის მთვარის ქვების მიღება და მათი დედამიწაზე ტრანსპორტირება ნიშნავს კოსმოსური ფრენისა და კომუნიკაციის ზოგიერთი მნიშვნელოვანი ტექნიკური გამოწვევის გადალახვას. გაშვებისას კოსმოსური ხომალდის მასა იქნება 4,480 კილოგრამი (9,900 ფუნტი). ამ წონის ნახევარზე მეტი იქნება საწვავი, დაყოფილი სამ რეზერვში: ერთი გასასვლელი მონაკვეთისთვის, ერთი კვლევისთვის და ერთი დაბრუნების მონაკვეთისთვის. მარსის მახლობლობაში მოხვედრის შემდეგ MMX გამოაგდებს გასასვლელ მოდულს მისი საწვავის ამოწურვის შემდეგ; დეიმოსის გავლის შემდეგ კვლევის მოდულიც გამოაგდება.

ზონდი, რომელიც Mitsubishi Electric-მა დააპროექტა, შემდეგ დაეშვება ფობოსის ზედაპირზე, დელიკატური პროცედურა მთვარის ზომის გათვალისწინებით, რომლის რადიუსიც დაახლოებით 11 კილომეტრია. (შედარებისთვის, დედამიწის მთვარის რადიუსი 1,700 კილომეტრზე მეტია.) დედამიწის მთვარეზე გამოყენებული დაშვების მეთოდები ეყრდნობა მის სპეციფიკურ გრავიტაციას, რომელიც დაახლოებით 300-ჯერ უფრო ძლიერია, ვიდრე ფობოსის. თუმცა ფობოსის გრავიტაცია დაახლოებით 50-ჯერ აღემატება ასტეროიდ Ryugu-ს, სადაც JAXA-მ ადრე ზონდები დასვა. Ryugu-ზე დაშვება მოიცავდა ხანგრძლივ ჰოვერირებას, ტიპურ მეთოდს უფრო მცირე ციურ ობიექტებზე დასაშვებად, მაგრამ ეს შეუძლებელია MMX-ისთვის, რადგან ის ძალიან ბევრ საწვავს მოიხმარს ფობოსის უფრო დიდი მიზიდულობის გამო.

ამ გამოწვევის დასაძლევად ზონდი აღჭურვილია მაღალი სიზუსტის ავტონომიური ნავიგაციით, რომელიც მას დასჭირდება, იმის გათვალისწინებით, რომ რადიოსიგნალების მოგზაურობას დედამიწასა და MMX-ს შორის 20 წუთამდე დაყოვნება ექნება. ამიტომ ზონდმა ავტონომიურად უნდა გადაწყვიტოს და შეასრულოს დაშვების, დაჯდომის და მოგვიანებით აფრენის თანმიმდევრობები.