კლიმატის ანგარიშში 2026 წლის რეკორდული მაჩვენებლებია

ეს წელი დაკვირვებების დაწყების შემდეგ ყველაზე თბილ წლებს შორისაა. WMO-ს ცნობით, ამით გრძელდება „გლობალური ტემპერატურის უჩვეულოდ მაღალი მაჩვენებლების, ყინულის მასების დნობისა და ზღვის დონის მატების უწყვეტი სერია“. ანგარიში ჯერ წინასწარია და სექტემბრამდე მონაცემებს მოიცავს. საბოლოო ვერსია მომავალი წლის მარტში გამოქვეყნდება.

გაეროს გენერალურმა მდივანმა ანტონიო გუტერეშმა განაცხადა: „კლიმატური ექსტრემალური მოვლენების ახალ ეპოქაში შევედით. განსაკუთრებით ძლიერი ელ ნინიო ემთხვევა პლანეტას, რომელიც ადამიანის მიერ გამოწვეული კლიმატის ცვლილების გამო უკვე გადახურებულია. სულ უფრო მეტი კლიმატური რეკორდი იხსნება. ადამიანური დანაკარგები კი იზრდება“. მისი თქმით, შედეგებს პირველ რიგში და ყველაზე მძაფრად ისინი იმკიან, ვისაც ამაში ყველაზე ნაკლები პასუხისმგებლობა მიუძღვის.

ამიტომ გუტერეშმა პასუხისმგებლობა პოლიტიკურ ლიდერებს დააკისრა. მისი თქმით, სწორედ მათ უნდა იმოქმედონ და უზრუნველყონ ემისიების უფრო სწრაფი შემცირება, წიაღისეულ საწვავზე უარის თქმის დაჩქარება და მოწყვლადი ქვეყნებისთვის საჭირო ფინანსური რესურსებისა და დაცვის უზრუნველყოფა.

WMO-ს მონაცემებით, წლის პირველ ცხრა თვეში გლობალური ზედაპირული ტემპერატურა 1850-1900 წლების, ინდუსტრიამდელი პერიოდის საშუალო მაჩვენებელს 1,47 გრადუსი ცელსიუსით აღემატებოდა. თუმცა, სავარაუდოდ, წლის ბოლომდე ეს მაჩვენებელი კიდევ გაიზრდება. ამის მიზეზია ელ ნინიო, რომელიც წელს განსაკუთრებით ძლიერია. მოსალოდნელია, რომ ის დაკვირვებების დაწყების შემდეგ უმაღლეს ინტენსივობას მიაღწევს და 2027 წლის დასაწყისამდე გაგრძელდება.

ამ მაჩვენებლით 2026 წელი მეორე ყველაზე თბილი წელი გამოდის. მას მხოლოდ 2025 წელი უსწრებს, როცა ტემპერატურა 1,5 გრადუსი ცელსიუსით გაიზარდა. შემდეგ მოდის 2023 წელი, 1,46 გრადუსი ცელსიუსით, და 2025 წელი, 1,43 გრადუსი ცელსიუსით. 2023 წლიდან მოყოლებული წლები დაკვირვებების დაწყების შემდეგ ყველაზე თბილია.

ზღვის ტემპერატურაც გაიზარდა. 2025 წელს ოკეანის ზედა 2 000 მეტრის წყლის სითბოს შემცველობა რეკორდულად მაღალი იყო. წინასწარი მონაცემებით, ივლისის მდგომარეობით, მაჩვენებელი წელსაც გაიზარდა. ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში დათბობის ტემპი მკვეთრად დაჩქარდა. ამას გავლენა აქვს ზღვის ეკოსისტემებზე, ბიომრავალფეროვნებასა და ოკეანის, როგორც ნახშირბადის შთანმთქმელი სისტემის, როლზე.

ოკეანის დათბობა ტროპიკულ და სუბტროპიკულ შტორმებსაც აძლიერებს და ზღვის ყინულის დნობას აჩქარებს. 2026 წელს არქტიკისა და ანტარქტიკის ზღვის ყინულის ფართობი 1979 წელს სატელიტური დაკვირვებების დაწყების შემდეგ ერთ-ერთი ყველაზე მცირე იყო. 2025 წელს მსოფლიოს მყინვარებმა 400 გიგატონაზე მეტი ყინული დაკარგეს.