მობილური ქსელების მდგრადობა ელექტროენერგიის გათიშვისას მილიარდები ჯდება

ბერლინის შტეგლიც-ცელენდორფის რაიონში იანვარში ელექტროენერგია რამდენიმე დღით გაითიშა. მიზეზი საკაბელო ხიდზე გაჩენილი ხანძარი გახდა. ამის შემდეგ ბერლინის სენატის ექსპერტთა კომისიამ მოითხოვა, რომ მობილური კავშირის ობიექტებს ყველგან 72 საათის სარეზერვო კვება ჰქონდეთ. ოპერატორი 450connect-ის დაკვეთით WIK-Consult-ის მიერ მომზადებული კვლევა ამ მიდგომის მნიშვნელოვან ეკონომიკურ და ტექნიკურ სირთულეებზე მიუთითებს. კვლევის თანახმად, სამი მსხვილი ოპერატორის რადიოწვდომის ქსელებისთვის სამდღიანი სარეზერვო ბატარეების მოწყობა წელიწადში რამდენიმე მილიარდი ევრო დაჯდებოდა.

ანალიზი აჩვენებს, რომ საზოგადოებრივი მობილური ქსელები კრიტიკული ინფრასტრუქტურისთვის განკუთვნილი ქსელებისგან ძირეულად განსხვავდება. ისინი არც არქიტექტურულად და არც ეკონომიკურად არ არის გათვლილი მსგავსი კრიზისული ვითარებისთვის.

დღევანდელი მდგომარეობაც ცხადყოფს, რომ გავრცელებული ქსელები მასშტაბური ელექტროენერგიის გათიშვისას მნიშვნელოვნად მოწყვლადია. მკვლევრების მიერ ბერლინის შემთხვევისა და 2025 წლის აპრილში ესპანეთსა და პორტუგალიაში მომხდარი გათიშვის მაგალითები აჩვენებს, რომ გარე ენერგიის მიწოდების გარეშე საზოგადოებრივი მობილური კავშირი სწრაფად წყდება.

2026 წლის იანვარში ბერლინში მობილური კავშირის დაახლოებით 100 ობიექტი დაზიანდა და მუშაობა მაშინვე ან მოკლე ხანში შეწყვიტა. მხოლოდ 24 საათის შემდეგ შეძლეს მობილური სარეზერვო გენერატორების მეშვეობით ამ ობიექტების დაახლოებით ორ მესამედზე ძლიერ შეზღუდული საბაზისო კავშირის აღდგენა, 800-მეგაჰერციან სიხშირეებზე. ესპანეთშიც მსგავსი ვითარება იყო: 30 წუთში მიუწვდომელი მომხმარებლების წილი მკვეთრად გაიზარდა და პიკზე 50 პროცენტს გადააჭარბა. ელექტროენერგიის აღდგენის შემდეგაც იბერიის ნახევარკუნძულზე ქსელების სრულად ამუშავებას დღენახევრამდე დასჭირდა.

უზარმაზარი ხარჯები, უპირველესად, ქსელის რთული სტრუქტურით აიხსნება. ანალიზის თანახმად, მობილური ქსელის ელექტროენერგიის მთლიანი მოხმარების დაახლოებით 73 პროცენტი რადიოწვდომის ქსელზე მოდის, ანუ სხვადასხვა ადგილას განთავსებულ ანტენებსა და საბაზო სადგურებზე. საჭირო ინვესტიციები დიდწილად დამოკიდებულია კონკრეტული ობიექტის დატვირთვასა და სარეზერვო კვების სასურველ ხანგრძლივობაზე. საშუალო ხარჯის სცენარით, სადაც ერთი კილოვატსაათი 1000 ევრო ღირს, 5 კილოვატიანი ზომიერი დატვირთვისას 72-საათიანი სარეზერვო კვების წლიური ჯამური ხარჯი 2,79 მილიარდ ევროს მიაღწევდა. 20 კილოვატიანი უფრო მაღალი დატვირთვისას ხარჯი წელიწადში 11,15 მილიარდ ევრომდე გაიზრდებოდა. ამას სამშენებლო სირთულეებიც დაემატებოდა, რადგან ქალაქებში, განსაკუთრებით სახურავებზე განთავსებულ ობიექტებზე, დიდი ბატარეების დასამონტაჟებლად ადგილი არ არის.