მონტენეგრომ ირანელ-თურქი ჰაკერი აშშ-ს გადასცა

ბარათისა და კიდევ 16 ირანელის წინააღმდეგ აგვისტოში ელექტრონული კომუნიკაციებითა და კომპიუტერებით თაღლითობის ბრალდებები წარადგინეს. ისინი ნიუ-იორკის სამხრეთ ოლქის ფედერალურ სასამართლოში უნდა წარდგნენ. საბრალდებო დასკვნის თანახმად, 17 ბრალდებული მაბნას ინსტიტუტის (Mabna Institute) წევრია. ირანში დაფუძნებული კომპანია სახელმწიფოს მხარდაჭერით მსოფლიოში განხორციელებული ჰაკერული საქმიანობითაა ცნობილი.

ბრალდებულებმა, სავარაუდოდ, 2013 წელს დაწყებული და რამდენიმე წლის განმავლობაში მიმდინარე კამპანიისას 31 ტერაბაიტზე მეტი აკადემიური მონაცემი და ინტელექტუალური საკუთრება მოიპარეს. მათ აშშ-სა და მსოფლიოს სხვა ქვეყნებში პროფესორების კუთვნილი 8 000 ელექტრონული ფოსტის ანგარიში გატეხეს. თავდასხმა 144 უნივერსიტეტს, 42 კერძო კომპანიასა და ხუთ სახელმწიფო უწყებას შეეხო. მათ შორის იყვნენ შრომის დეპარტამენტი და ენერგეტიკის ფედერალური მარეგულირებელი კომისია (Federal Energy Regulatory Commission). თავდასხმა საზღვარგარეთ 178 უნივერსიტეტს, 11 კომპანიასა და სულ მცირე ორ არასამთავრობო ორგანიზაციასაც შეეხო. ზარალმა და დანაკარგებმა 3,4 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა.

თავდამსხმელებმა მოპარული მონაცემები და უკანონო წვდომა, გავრცელებული ინფორმაციით, ირანის მთავრობას გადასცეს. ამის შემდეგ ისინი ირანის ისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსისა და სხვა ირანული ორგანიზაციებისა და უნივერსიტეტების სასარგებლოდ გამოიყენეს. აშშ-ის სასამართლო დოკუმენტების თანახმად, ბარათი კონკრეტულად „უნივერსიტეტებზე ჰაკერული თავდასხმების მიმდინარეობის მონიტორინგში მონაწილეობდა და კერძო სექტორისთვის სამიზნეების სიების შედგენას ხელს უწყობდა“.

ეჭვმიტანილის ექსტრადიცია იშვიათი შემთხვევაა, რადგან ბრალდებული ირანელი ჰაკერები აშშ-ის სასამართლოს წინაშე თითქმის არასდროს წარდგებიან. ეს სამართალდამცავი უწყებების გამარჯვებად ფართოდ მიიჩნევა. ირანის მასშტაბურმა ჰაკერულმა შესაძლებლობებმა მსოფლიოში მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია. აგვისტოში ქვეყანას 45 მუნიციპალიტეტში აშშ-ის წყლის მომწოდებლებზე კიბერშეტევების განხორციელებაში ეჭვობდნენ. მარტში კი ირანთან დაკავშირებულმა ჰაკერულმა ჯგუფმა თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა აიღო. თავდასხმამ 200 000-ზე მეტი მოწყობილობიდან ყველა მონაცემი წაშალა და 50 ტერაბაიტზე მეტი მონაცემი მოიპოვა.