NASA მთვარის ზედაპირის ქვეშ შესაძლო მღვიმეს შეისწავლის

შედეგები მთვარის ბაზის მომზადებას უნდა დაეხმაროს, რადგან ასეთი მღვიმე ასტრონავტებისთვის ბუნებრივი თავშესაფარი შეიძლება გახდეს. კვლევას პლანეტარული მეცნიერების ინსტიტუტი (Planetary Science Institute, PSI) უხელმძღვანელებს. გაშვების თარიღი ჯერ განსაზღვრული არ არის. ამასთან, NASA შესაძლო მთვარის კიდევ ერთ მისიას განიხილავს როვერ Promise-ით. ის თავდაპირველად მხოლოდ Curiosity-სა და Perseverance-ის საცდელ პლატფორმად გამოიყენებოდა.

მარიუს ჰილსის ღრმული (Marius Hills Pit) მთვარის ზედაპირზე არსებული ვერტიკალური ღრმულია. ის იაპონურმა ზონდმა Kaguya-მ აღმოაჩინა. ღრმული მრავალფეროვანი ვულკანური წარსულის მქონე რეგიონში მდებარეობს. მთვარის სხვა ღრმულების მსგავსად, ის შესაძლოა ლავის გვირაბში შესასვლელი იყოს. ეს გრძელი სიცარიელე მაშინ წარმოიქმნება, როცა ლავა უკვე გამაგრებული ქერქის ქვეშ მიედინება. Kaguya-ს რადარის მონაცემებმა 2017 წელს ამის ნიშნები აჩვენა. ღრმულთან დაფიქსირებული ექოს სურათი კვლევის ავტორებმა ჟურნალ Geophysical Research Letters-ში შესაძლო ლავის გვირაბად განმარტეს.

ასეთი გვირაბი ასტრონავტებს რადიაციისგან, მიკრომეტეორიტებისა და ტემპერატურის უკიდურესი რყევებისგან დაიცავდა. ის მზა ბუნებრივი ბუნკერის ფუნქციას შეასრულებდა და მშენებლობის გარეშე დაიცავდა ადამიანებსა და აღჭურვილობას. მეცნიერები მთვარის ისტორიის შესახებ ახალი ცნობების მიღებასაც ელიან. ღრმულის კედლებზე სხვაგვარად დაფარული ქანების ფენები ჩანს. მათი მეშვეობით შეიძლება დადგინდეს, როგორ მიედინებოდა წარსულში ლავა და რამდენად ხშირად ხდებოდა ამოფრქვევები. მღვიმის აღმოჩენის გარეშეც გაზომვები ღრმულის წარმოქმნის შესახებ გარკვეულ მინიშნებებს მაინც მოგვცემს.

NASA-ს ცნობით, მკვლევრები შესაძლო მღვიმეს ზედაპირიდან სამი მეთოდით შეისწავლიან. ნორვეგიის კოსმოსური სააგენტოს მიერ მიწოდებული გრუნტის რადარი მიწისქვეშ რადიოტალღებს გაგზავნის. არეკლილი სიგნალები მიწისქვეშა სტრუქტურის შესახებ დასკვნების გამოტანის საშუალებას იძლევა. მეორე მეთოდით მკვლევრები ხელოვნურად რყევებს შექმნიან და ქანებში მათ გავრცელებას გაზომავენ. სიცარიელეები სიგნალს ცვლის. პროექტის ხელმძღვანელის, ნათანიელ პუციგის თქმით, აპოლოს მთვარეზე დაშვების მისიების შემდეგ ასეთი აქტიური სეისმური მეთოდი თითქმის აღარ გამოუყენებიათ. გრავიმეტრი მიზიდულობის უმცირეს სხვაობებს გაზომავს, რომლებიც სიცარიელეზე შეიძლება მიუთითებდეს. კვლევა კამერებსაც მოიცავს. მიზანი სიცარიელის არსებობისა და მისი ზომის დადგენაა.

NASA-ს პროგრამა CLPS-ის (Commercial Lunar Payload Services) ფარგლებში ტექნოლოგიას მთვარეზე კომერციული მომწოდებლის სადესანტო აპარატითა და როვერით ჩაიტანენ. NASA-მ მსგავსი აპარატები და როვერები უკვე შეუკვეთა მუდმივი მთვარის კოლონიის ასაშენებლად. NASA და PSI არ ასახელებენ კომპანიას, რომელიც სადესანტო აპარატსა და როვერს დაამზადებს. PSI-ის ცნობით, Blue Origin-ის კომპანია Honeybee Robotics-ი სეისმურ სისტემას, გრავიმეტრსა და კამერებს ქმნის. კომპანია მთვარეზე ხელსაწყოების მუშაობაშიც მიიღებს მონაწილეობას.