რუბიო საბერძნეთის გაზის კვანძით დაინტერესდა

აშშ-ის საგარეო საქმეთა მინისტრმა მარკო რუბიომ ათენში ვიზიტისას მასობრივ მიგრაციაზე, ტერორიზმსა და თავდაცვაზე ისაუბრა. აკროპოლისის წინ მან დასავლური ცივილიზაციის ფესვებს გაუსვა ხაზი. თუმცა ათენის ანალიტიკური ცენტრის, ელიამეპის (Eliamep), საგარეო პოლიტიკის ექსპერტმა ინო აფენტულიმ მთავარ საკითხად ენერგეტიკა მიიჩნია. აფენტულიმ თქვა: „ჩემი აზრით, ვიზიტმა განსაკუთრებით ენერგეტიკის სფეროსადმი აშშ-ის მთავრობის ინტერესი დაადასტურა. საკითხი ეხება იმას, თუ როგორ სურს აშშ-ს საკუთარი თხევადი გაზის ევროპაში ტრანსპორტირებისა და განაწილების გაფართოება ეგრეთ წოდებული ვერტიკალური დერეფნის გავლით“.

ვერტიკალური დერეფანი ნავთობსადენების ქსელია, რომელმაც გაზი საბერძნეთიდან ბულგარეთისა და რუმინეთის გავლით უკრაინამდე უნდა მიიტანოს. ევროკავშირს რუსული გაზის იმპორტის სრულად შეწყვეტა არაუგვიანეს 2027 წლის ნოემბრისა სურს.

რუსული გაზის მოსალოდნელმა გაქრობამ სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში გაზის მეწარმეების, გადამზიდავი კომპანიებისა და პოლიტიკოსების აქტიურობა გაზარდა. კრიტიკოსები აფრთხილებენ, რომ ამან შესაძლოა წიაღისეული ენერგიისთვის ახალი და შესაძლოა უსარგებლო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა გამოიწვიოს. საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრი კირიაკოს მიცოტაკისი კი ხაზს უსვამს, რომ ქვეყანამ სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში „ცენტრალური მოთამაშის“ სტატუსს მიაღწია. მისი თქმით, საბერძნეთი მანამდე „ენერგეტიკული სისტემის განაპირას“ იდგა.

ვერტიკალურმა დერეფანმა საბერძნეთი თხევადი ბუნებრივი გაზის, განსაკუთრებით ამერიკული LNG-ის, მნიშვნელოვან შესასვლელ კარიბჭედ უნდა აქციოს. ქვეყანას უკვე ორი LNG-ტერმინალი აქვს. კიდევ ოთხი ტერმინალი გამოცხადდა ან იგეგმება, თუმცა უცნობია, მათგან რეალურად რამდენი აშენდება.

ამ დინამიკას რეგიონში აშშ-ის ენერგეტიკული კამპანია აძლიერებს. საბერძნეთი ათწლეულების შემდეგ პირველად აპირებს, დასავლეთ სანაპიროსთან ბუნებრივი გაზის საძიებო ბურღვა განაახლოს. პროცესში ამერიკული ნავთობკომპანია ExxonMobil მონაწილეობს. ამერიკული კომპანია Chevron-იც დაგეგმილ პროექტებში, მათ შორის კრეტის სამხრეთით ბურღვაში, მონაწილეობს.

საბერძნეთში აშშ-ის ელჩმა კიმბერლი გილფოილმა ბოლო თვეებში რეგიონი მოიარა და ამერიკულ კომპანიებთან გარიგებების დადებას შეუწყო ხელი. გილფოილმა თქვა, რომ აშშ საბერძნეთში ინვესტირებით ძალიან დაინტერესებულია.

ელიამეპის ენერგეტიკის ექსპერტმა მიხალის მათიულაკისმა განმარტა, რომ საუბარი მხოლოდ ერთ ნავთობსადენს არ ეხება. მან თქვა: „ეს ნავთობსადენების მთელი სისტემაა. ამჟამინდელი მშენებლობების დიდი ნაწილი, უპირველესად, აღდგენით სამუშაოებს, ნავთობსადენების ახალ მონაკვეთებსა და ქვეყნებს შორის დამაკავშირებელ ხაზებს მოიცავს“.

მათიულაკისი ვითარებას ორივე მხარისთვის მომგებიანად მიიჩნევს. მისი თქმით, ამ საკითხში ევროპისა და აშშ-ის ინტერესები ამჟამად ემთხვევა. ბუნებრივი გაზი კიდევ დიდხანს იქნება საჭირო, რადგან ენერგეტიკული გარდაქმნა საკმარისად წინ არ წასულა. ევროპას ენერგეტიკული უსაფრთხოება სჭირდება.