საბაჟო ტარიფები, საწვავი და განაკვეთები აშშ-ის კომპანიებს აწვება

Ernst & Young-ის გლობალური საკონსულტაციო დანაყოფის, EY-Parthenon-ის, მთავარმა ეკონომისტმა გრეგორი დაკომ განაცხადა: „მაღალი განაკვეთებისა და საწვავის გაძვირების ერთობლიობა ორივე ფაქტორზე ძლიერ დამოკიდებულ დარგებს პირველ სამიზნედ აქცევს“.

დაკომ დასძინა: „ნებისმიერი სახის წარმოება საწვავის გაძვირების მიმართ არაპროპორციულად დაუცველი იქნება“.

სამრეწველო გიგანტ Eastman Chemical-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა მარკ კოსტამ მაისში განაცხადა, რომ საპროცენტო განაკვეთებმა და ინფლაციამ მისი დარგი კუთხეში მოაქცია. კომპანია სამედიცინო მოწყობილობებში, ცხოველთა საკვებსა და ავტომობილის საქარე მინებში გამოყენებულ პლასტმასას, დანამატებსა და სხვა მასალებს აწარმოებს.

კოსტამ თქვა: „ყველა კედელთან იყო მიყენებული და ამ ზრდის ასათვისებლად სივრცე აღარავის ჰქონდა. ყველა ფასებს ძალიან სწრაფად ზრდის, უფრო სწრაფად, ვიდრე ბოლო 20 წლის განმავლობაში მინახავს“.

Home Depot-ის ფინანსურმა დირექტორმა რიჩარდ მაკფეილმა გასულ თვეში განაცხადა, რომ ენერგიისა და ნედლეულის მოულოდნელი ხარჯები საბაჟო ტარიფებიდან დაბრუნებული 730 მილიონი დოლარის სარგებელს სრულად გააქარწყლებს.

მაკფეილმა გასულ კვირას კონფერენციაზე თქვა: „ახლა ძალიან დიდი გაურკვევლობაა. იფიქრეთ ინფლაციაზე, საპროცენტო განაკვეთებსა და საწვავის ფასებზე“.

ყველაზე მძიმედ შიდა საავტომობილო მიწოდების ჯაჭვის მწარმოებლები დაზარალდნენ. დეტროიტის გარეუბანში დაფუძნებულმა კერძო ავტონაწილების მწარმოებელმა Lucerne International-მა აშშ-ში წარმოება შეწყვიტა. მან შარშან მიჩიგანში 50 მილიონი დოლარის ღირებულების ალუმინის ჭედვის ქარხნის გეგმაზეც უარი თქვა.

Lucerne-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა მერი ბუკცაიგერმა განაცხადა: „ტრამპის საბაჟო ტარიფების მეორე ტალღამ ჩვენს გლობალურ მიწოდების ჯაჭვებში მართლაც დიდი ხარვეზები შექმნა და ხარჯები მნიშვნელოვნად გაზარდა“. მან ალუმინისა და მზა ნაწილების გაძვირებაც დაასახელა.

კომპანია წარმოებას საზღვარგარეთ აგრძელებს. ბუკცაიგერმა აშშ-ში საქმიანობა საწყობების, განაწილებისა და სხვა კომპანიებისთვის საბაჟო ტარიფების ზემოქმედების შემსუბუქების მომსახურებაზე გადაიტანა, რადგან მათ „ბევრად უკეთესი მარჟები“ აქვთ.

ავტომომწოდებელთა სავაჭრო ასოციაცია MEMA-ს აღმასრულებელმა დირექტორმა პოლ მაკკარტიმ განაცხადა: „ეჭვგარეშეა, რომ მომწოდებლების მარჟებზე ზეწოლაა. ხარჯების ნაწილის ათვისებას ვცდილობთ, ნაწილის გადატანა კი გვიწევს“.

Berylls by AlixPartners-ის მონაცემებით, 100 უმსხვილესი ავტომომწოდებლის პროცენტებისა და გადასახადების გადახდამდე მოგებით გაზომილი ზრდა შარშან 4,2%-მდე შემცირდა. 2021 წელს მაჩვენებელი 6%-ზე მეტი იყო. ათ უმსხვილეს ავტომწარმოებელში მაჩვენებელი 5,2%-ია, 2022 წლის თითქმის 8%-თან შედარებით.

ესპანურმა ავტონაწილების მწარმოებელმა Grupo Antolin-მა, რომელიც Ford-ს, GM-ს, ფოლკსვაგენსა და Stellantis-ს ამარაგებს, ივლისში აშშ-ში გაკოტრების კოდექსის მე-15 თავის შესაბამისად დაცვა მოითხოვა. რესტრუქტურიზაციის მიზეზებად კომპანიამ საბაჟო ტარიფები, ნედლეულისა და ენერგიის გაძვირება და მიწოდების ჯაჭვის შეფერხებები დაასახელა.

უკეთეს მდგომარეობაში S&P 500-ში შემავალი ტექნოლოგიური და ფინანსური გიგანტები არიან. მათ ჩვეულებრივ მეტი ფულადი რეზერვი და გრძელვადიანი ვალი აქვთ, რაც მაღალი განაკვეთების ზემოქმედებას ნაწილობრივ ამცირებს.

ლაკოს-ბუიასმა 80 წლის მონაცემებზე დაყრდნობით აღნიშნა, რომ მსხვილი კომპანიების უმეტესობა საქმიანობას წარმატებით გააგრძელებს, ვიდრე სესხის ხარჯები ბევრად არ გაიზრდება. ძლიერი დარტყმა მაშინ დადგება, როცა აშშ-ის ათწლიანი სახაზინო ობლიგაციის შემოსავლიანობა ახლანდელი დაახლოებით 5%-დან 6%-ს მიაღწევს.

მუდმივმა ინფლაციამ ვორშს ტრამპის სურვილის საწინააღმდეგოდ ფედერალური სარეზერვო სისტემის საბაზისო განაკვეთის გაზრდა აიძულა. აშშ-ის მთავრობის დიდი მოცულობის სესხებთან ერთად ეს განაკვეთებზე აღმავალ ზეწოლას ინარჩუნებს.

კომპანიებს შორის მთავარი განსხვავება ფასების დაწესების ძალას უკავშირდება. ზოგი დარგი გაზრდილ ხარჯებს მომხმარებელზე ადვილად გადააქვს. სხვები ჩიხში არიან: ფასების ზედმეტად გაზრდით მოთხოვნის განადგურების საფრთხეს ქმნიან.

ავიაკომპანიების ხელმძღვანელებმა გასულ კვირას გაზრდილ ტარიფებზე ისაუბრეს. მომხმარებლები, განსაკუთრებით საერთაშორისო მიმართულებებზე, მგზავრობას კვლავ ჯავშნიან, რაც კომპანიებს საწვავის ხარჯების მგზავრებზე გადატანის საშუალებას აძლევს. Spirit Airlines-ის წელს დაშლის შემდეგაც ავიაკომპანიებმა ზრდის გეგმები შეამცირეს და ნაკლებად მომგებიანი რეისები გააუქმეს.

რეისების შემცირებამ ბილეთები შეიძლება გააძვიროს. ინფლაციის უახლესი მონაცემებით, აგვისტოში ავიაბილეთები წინა წელთან შედარებით 23%-ზე მეტად გაძვირდა.

United-ის ფინანსურმა დირექტორმა მაიკ ლესკინენმა ოთხშაბათს კალიფორნიის ქალაქ ლაგუნა-ბიჩში Morgan Stanley-ის კონფერენციაზე თქვა: „მომხმარებელი წარმოუდგენლად, წარმოუდგენლად გამძლე იყო“.

ლესკინენმა დასძინა: „თუმცა, საწვავის მაღალი ფასების პირობებში ზოგი მეორეხარისხოვანი მარშრუტი გამართლებული აღარ არის. ამიტომ ისინი გავაუქმეთ. ასეთ ქცევას გავაგრძელებთ“.

მსხვილი კომპანიების მოგების მარჟები ისტორიულ მაქსიმუმებთან ახლოს რჩება. ამას პროდუქტიულობის ძლიერი ზრდა, კონტროლქვეშ დარჩენილი შრომის ხარჯები და ეკონომიკური ზრდის მამოძრავებელი ხელოვნური ინტელექტის ინვესტიციები უწყობს ხელს.

თუმცა მაღალი განაკვეთები ინფლაციის ძირეულ მიზეზებს პირდაპირ ვერ აგვარებს. მათ შორისაა ირანის ომი, ტრამპის ადმინისტრაციის საბაჟო ტარიფები და ხელოვნური ინტელექტის აღმავლობა. ამ უკანასკნელმა მონაცემთა ცენტრების ასაშენებლად და სამუშაოდ საჭირო ელექტროენერგია, მეხსიერების ჩიპები, სპილენძი და მიწა გააძვირა.

EY-Parthenon-ის წარმომადგენელმა დაკომ განაცხადა, რომ ეკონომიკის შესანელებლად განაკვეთების გაზრდამ შესაძლოა ის ზედმეტად შეაფერხოს ან აქციების მკვეთრი ვარდნა გამოიწვიოს.

დაკომ თქვა: „ეკონომიკა გამძლეა, თუმცა რისკის მზარდი კერების ზემოქმედებას განიცდის. შოკი შეიძლება იმაზე სწრაფად დადგეს, ვიდრე ყველას გვგონია“.

თემებიდონალდ ტრამპიEastman ChemicalEY-ParthenonGrupo AntolinHome DepotJPMorgan ChaseLucerne InternationalOriginal Saw Co.Unitedფედერალური სარეზერვო სისტემა

გამოქვეყნდა 20 სექტემბერი, 2026