Starship-ის ძრავების გათიშვამ NASA-ს მთვარის მისიები შეიძლება შეაფერხოს

ამ კვირის დასაწყისში გამართული ბოლო გამოცდა თავდაპირველად დაახლოებით ათსაათიან მისიად იყო დაგეგმილი. რაკეტა დედამიწის ორბიტაზე უნდა გასულიყო და პლანეტისთვის დაახლოებით ექვსჯერ შემოევლო. დედამიწიდან დაახლოებით 275 კილომეტრის სიმაღლეზე ორბიტაზე წარმატებით გასვლის შემდეგ SpaceX-მა გეგმა შეცვალა. კომპანიამ განაცხადა, რომ Starship დედამიწაზე დაახლოებით სამ საათში დაბრუნდებოდა. მოგვიანებით ნაადრევად დასრულების მიზეზიც დასახელდა.

SpaceX-ის განმარტებით, Super Heavy-ის ამაჩქარებელმა გაშვებისას 33-ვე ძრავა აამუშავა. თუმცა აღმასვლისას ერთი Raptor-3 ძრავა გაითიშა. ზედა საფეხურის განცალკევების შემდეგ ამაჩქარებლის დაბრუნებისას დაგეგმილი 33 ძრავიდან მხოლოდ 31-ის გამოყენება მოხერხდა. ამაჩქარებლის წყალში დაშვებამდე ცოტა ხნით ადრე გათვალისწინებული 13 ძრავიდან მხოლოდ 11 გამოიყენეს.

თავად Starship-იც ახალ Raptor-3 ძრავებს იყენებს, თუმცა მხოლოდ ექვსს. ამაჩქარებლის განცალკევების შემდეგ, შემდგომი აღმასვლისას, ერთ-ერთი მათგანიც გაითიშა. ამიტომ SpaceX-ის ფრენის მართვის გუნდმა ორბიტაზე გასვლამდე მისიის შეწყვეტა მცირე ხნით განიხილა. კონტროლირებადი დაბრუნებისთვის გამართული ძრავებია საჭირო, რათა რაკეტა დასახლებულ ტერიტორიაზე არ ჩამოვარდეს. საბოლოოდ, SpaceX-მა მისიის გაგრძელება გადაწყვიტა და Starship ორბიტაზე გავიდა. თუმცა უსაფრთხოების გამო მისი ნაადრევი დაბრუნება დაიწყეს.

როიტერსის ცნობით, ძრავები გიგანტური რაკეტის ყველაზე რთულ და ძვირ კომპონენტებს შორისაა. მათ პრობლემები ადრეც შეუქმნიათ. Starship-ის მე-13 საცდელი ფრენა მხოლოდ გაშვების მეორე მცდელობისას შედგა. პირველი მცდელობისას რამდენიმე ძრავა არ ამუშავდა, რის გამოც გაშვება შეწყდა. მაისში Starship V3-ის წარმატებული გამოცდის დროსაც ძრავები სრულად გამართულად არ მუშაობდა. გაშვებისას მზიდი რაკეტის გარე რგოლში ერთი Raptor-ის ძრავა მაშინაც გაითიშა.

ეს ძრავების საიმედოობასთან დაკავშირებით კითხვებს აჩენს. Accu Components-ის საჰაერო და კოსმოსური ინჟინრის, დინ სლეიდენის თქმით, გადამწყვეტია, საქმე „ერთი ნაწილის ერთჯერად მწყობრიდან გამოსვლას“ ეხება თუ კონსტრუქციულ პრობლემას. მეორე შემთხვევაში განახლება „მთელ ფლოტს“ დასჭირდება. Accu Components ტექნიკური და ზუსტი მექანიკის კომპონენტების მომწოდებელია. სლეიდენმა განმარტა: „ძრავის ნებისმიერი შეკეთება, რომელიც მომდევნო ფრენებს შეაფერხებს, ამ განრიგზეც იმოქმედებს. მათ შორისაა დაგეგმილი მცდელობა, რომლის დროსაც კოსმოსური ხომალდი ატმოსფეროში დაბრუნების შემდეგ გასაშვები კოშკის მკლავებმა უნდა დაიჭიროს“.

Starship-ის მომდევნო საცდელი ფრენისას ზედა საფეხური პირველად უნდა დაეშვას დედამიწაზე კონტროლირებულად. SpaceX-მა ეს აქამდე მხოლოდ მზიდი რაკეტით შეძლო. 2024 წლის ოქტომბერში, Starship-ის მეხუთე საცდელი ფრენისას, ამაჩქარებელი გასაშვებ მოედანზე წარმატებით დაბრუნდა. მომდევნო გამოცდა კრიტიკული იქნება როგორც თავად Starship-ისთვის, ისე კონტროლირებადი დაშვებისთვის საჭირო ძრავებისთვის.