უკრაინულმა დრონებმა რუსეთის მონაცემთა ცენტრები დააზიანეს

Yandex, როგორც Google-ის რუსული ანალოგი, მრავალ ციფრულ სფეროში მუშაობს. კომპანია საძიებო სისტემას, რუკებს, ონლაინვაჭრობას, ღრუბლოვან საცავს, მგზავრობის გაზიარებასა და საკვების შეკვეთას უზრუნველყოფს. მისი სისტემების შეფერხებისას თანამედროვე ციფრული ეკონომიკისთვის აუცილებელი სერვისები ითიშება, ალტერნატივები კი გაცილებით ნაკლებია.

ჩრდილოეთ კორეა, ბელარუსი და ირანი რუსეთს ციფრული ინფრასტრუქტურით მნიშვნელოვან დახმარებას ვერ გაუწევენ. კონფლიქტის განმავლობაში რუსეთის მხარდამჭერ ჩინეთსაც შეზღუდული შესაძლებლობები აქვს. ქვეყანა ხელოვნური ინტელექტისთვის საჭირო გამოთვლით ქსელს აფართოებს, თუმცა მისი ინტერნეტი შედარებით ჩაკეტილია. მასთან რუსული აპების ინტეგრირება რთული და ხანგრძლივი იქნება.

თუ უკრაინა რუსულ მონაცემთა ცენტრებზე თავდასხმებს გააგრძელებს, რუსეთის მოქალაქეებმა და სამხედროებმა შეიძლება XXI საუკუნეში საყოველთაოდ გავრცელებულ ციფრულ სერვისებზე წვდომა დაკარგონ. რუსეთის საზოგადოებასა და სამხედრო მიზნებზე შესაძლო შედეგების მასშტაბი გაურკვეველია, თუმცა გავლენა გარდაუვალი იქნება.

ყველაზე მძლავრი მონაცემთა ცენტრების დაკარგვამ რუსეთის ეკონომიკის მოდერნიზაცია შეიძლება მნიშვნელოვნად შეაფერხოს. ამას ემატება სანქციები, რომლებიც რუსეთს სხვა ეკონომიკების ხელშემწყობი ხელოვნური ინტელექტის აღმავლობით სარგებლობაში უშლის ხელს.

აშშ, ევროკავშირი და ჩინეთი ახალი თაობის ხელოვნური ინტელექტის მოდელებისთვის ასობით მილიარდი დოლარის მონაცემთა ცენტრებს აშენებენ. რუსეთი კი არსებული შესაძლებლობების შენარჩუნებას ცდილობს. უკრაინის სამიზნეებს შორის გაფართოებისთვის გამზადებული დიდი ცენტრებიც მოხვდა. ამიტომ რუსეთმა ციფრული მომავალი რამდენიმე თვეში შეიძლება დაკარგოს. საშუალო დონის მონაცემთა ცენტრების აშენებასაც ხშირად წლები სჭირდება, თუნდაც საჭირო აპარატურაზე წვდომა თავისუფალი იყოს. შესაბამისად, რუსეთი სხვა ქვეყნებს შეიძლება ათწლეულებით ჩამორჩეს.

Yandex-ის ცენტრებზე თავდასხმების ერთ-ერთი გახმაურებული შედეგი რუსეთის ავტომატიზებული ონლაინაქტივობის შემცირება იყო. ბოტების ტრაფიკი ოდნავ შემცირდა, განსაკუთრებით ულტრამემარჯვენე პარტიების მხარდაჭერის გარშემო. თუმცა Cloudflare-ის ანგარიშის თანახმად, ბევრი ბოტი სხვა ჰოსტზე გადავიდა. შედეგად, ბოტების აქტივობა შემცირდა, მაგრამ არ გამქრალა.

ჟურნალისტმა ილია ლოზოვსკიმ Twitter/X-ზე ვრცლად განმარტა, რატომ არ შეფერხდა რუსული ბოტები ნავარაუდევი მასშტაბით. მისი თქმით, ბოტების აქტივობა Yandex-ის ლეგიტიმურ ვებ-რობოტებსა და საძიებო ფუნქციებზე ნაკლებად შემცირდა.

რამდენიმე ანგარიში ულტრამემარჯვენე ჯგუფების ონლაინაქტივობის შემცირებაზე მიუთითებს. განსაკუთრებით შემცირდა ცნობილი ულტრამემარჯვენე პოლიტიკოსების მხარდამჭერი აქტივობა. გერმანიაში AfD-ის მხარდამჭერ პოსტებზე გავლენა თავდაპირველ ცნობებზე ნაკლები აღმოჩნდა. გავრცელებული გრაფიკი აშკარა შეცდომებს შეიცავს. გერმანული ტექნოლოგიური გამოცემა Rohtext-ის ცნობით, კონკრეტული პარტიების ნაცვლად, ზოგადად ონლაინდისკუსია შემცირდა.

ამ თავდასხმებმა რუსეთის თანამედროვე საზოგადოების, სამხედრო სისტემისა და ეკონომიკის აშკარა სისუსტე წარმოაჩინა. თუ უკრაინა რუსულ მონაცემთა ცენტრებზე დარტყმებს გააგრძელებს, მან შესაძლოა მნიშვნელოვანი საჯარო სერვისები გააჩეროს. ამასთან, ომის შემდეგ თანამედროვე ციფრულ სფეროში რუსეთის კონკურენტუნარიანობაც შეიძლება მნიშვნელოვნად შეასუსტოს და ქვეყნის ეკონომიკა კიდევ უფრო შეზღუდოს.

თემებიილია ლოზოვსკიAmazonAWSCloudflareGoogleMaxMetaYandexრუსეთიუკრაინა

გამოქვეყნდა 16 ოქტომბერი, 2026