3D-პრინტერით დამზადებული იარაღის წყაროს დადგენა შესაძლოა შესაძლებელი გახდეს

22 ოქტომბერს ჟურნალში Forensic Science International გამოქვეყნებულ კვლევაში ნათქვამია, რომ პერთის კურტინის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა PLA-ით 3D-პრინტერით დამზადებული ნაწილების ექსპერტიზის მეთოდი შეიმუშავეს. მეთოდი მათ საშუალებას აძლევს, ნაბეჭდი ნაწილები შესაბამის საბეჭდ ძაფს დაუკავშირონ. მკვლევრებმა 28 PLA-ნიმუშიდან 26-ის წყარო სწორად დაადგინეს. ამ მეთოდით შესაძლოა ამოღებული, 3D-პრინტერით დამზადებული „უჩინარი იარაღის“ სხვა ამოღებულ საბეჭდ ძაფთან დაკავშირება გახდეს შესაძლებელი. ეს პოლიციას ასეთი ცეცხლსასროლი იარაღის წარმოებისა და გავრცელების ქსელის უკეთ დადგენაში დაეხმარება.

3D-პრინტერით დამზადებული ცეცხლსასროლი იარაღი მთელ მსოფლიოში დიდ პრობლემად იქცა. მისი მიკვლევა შეუძლებელია, ხოლო PLA-სგან დამზადებული იარაღი კომპოსტირებადიც კი შეიძლება იყოს. ხელოვნური ინტელექტის ისეთი ხელსაწყოები, როგორიცაა 3D-პრინტერით იარაღის გენერატორი, მის დამზადებას შემაშფოთებლად ხელმისაწვდომს ხდის. ცეცხლსასროლ იარაღთან დაკავშირებული დანაშაულის გამოძიებისას სერიული ნომრები, რეგისტრაცია და ლიცენზირებული დისტრიბუტორების ქსელი, ჩვეულებრივ, გამოძიების პირველი საყრდენია. ადვილად დასამზადებელი, მიუკვლეველი და ერთჯერადი პლასტმასის იარაღი კი ახალი საფრთხეა, რომლის წინააღმდეგ ბრძოლის მკაფიო გზა ჯერ არ არსებობს.

თუმცა, ამ კვლევაში დოქტორმა ჯორჯინა საუზიემ და კურტინის უნივერსიტეტის მოლეკულური და სიცოცხლის მეცნიერებათა სკოლის სხვა მკვლევრებმა, ChemCentre-ის ექსპერტებთან ერთად, შეიმუშავეს ნაბეჭდი საგნის კონკრეტულ საბეჭდ ძაფთან დაკავშირების მეთოდი. მისი საშუალებით შესაძლებელია ძაფის ბრენდისა და ტიპის დადგენაც.

3D-ბეჭდვის პროცესი ძაფის ფიზიკურ თვისებებს ცვლის და ამ ცვლილების გაზომვა შესაძლებელია. კვლევაში გამოიყენეს დიფერენციალური სკანირებადი კალორიმეტრია (DSC), თერმოანალიტიკური მეთოდი. მოწყობილობა ნიმუშს ტემპერატურის სხვადასხვა მაჩვენებელზე ამოწმებს და მასში სითბოს ნაკადს ზომავს. ის ადგენს, რამდენი ენერგია ან სიმძლავრეა საჭირო ნიმუშის გარკვეულ ტემპერატურაზე შესანარჩუნებლად ან მისი ტემპერატურის შესაცვლელად. შედეგად მიიღება ნიმუშის თერმული თვისებების გრაფიკი.

შემდეგ ნიმუშის თერმული თვისებების შედარება შესაძლებელია დაუბეჭდავი ძაფის თვისებებთან, რაც მათ შორის კავშირის დადგენას უწყობს ხელს. ამ დროისთვის წარმატებით მხოლოდ PLA-ის შემოწმებული პროდუქტების იდენტიფიცირება მოხერხდა. PETG-მა და ABS-მა საკმარისი ინფორმაცია ვერ მოგვცა, რომ ისინი შესაბამის საბეჭდ ძაფთან დაგვეკავშირებინა. საუზიეს თქმით, ამის მიზეზი ამ ძაფების ამორფული ბუნებაა: მათი შედეგები ერთმანეთს ძალიან ჰგავს და შესაბამის პროდუქტთან დამაკავშირებელი მკაფიო ნიშნები არ ჩანს. PLA-ს ნახევრადკრისტალური მოლეკულური სტრუქტურა აქვს. ტემპერატურული ტესტებისას კრისტალური სტრუქტურების დაშლისა და გარდაქმნის შედეგად ტემპერატურის ცვლილების უფრო მკაფიო წერტილები ვლინდება.