C4ADS-მა ჩინეთში Nvidia-ს ჩიპების შეტანის გზები გამოავლინა

ამერიკულმა არაკომერციულმა სადამკვირვებლო ორგანიზაცია C4ADS-მა (Center for Advanced Defense Studies) აღწერა, როგორ აღწევს ამერიკული ხელოვნური ინტელექტის ამაჩქარებლები ჩინეთში. ორგანიზაციას უმეტესად აშშ-ის მთავრობა აფინანსებს. აშშ ჩინეთს მოწინავე ჩიპებს არ აწვდის, ჩინეთის კომუნისტური პარტია კი მათ შეძენას კრძალავს. მიუხედავად ამისა, პროდუქცია ქვეყანაში მაინც ხვდება.

C4ADS-მა ჩიპების შეტანის სამი მთავარი გზა დაასახელა: კვლევითი დაწესებულებების მიერ პირდაპირი შეძენა, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის სხვა ქვეყნებიდან პირდაპირი გადაზიდვა და ფიქტიური კომპანიების მრავალშრიანი ქსელით შესყიდვა. ანგარიშში მხოლოდ პირდაპირ მოხსენიებული ჩიპებია დათვლილი, ამიტომ რეალური მოცულობა შესაძლოა ბევრად მეტი იყოს. Epoch AI-ის ადრინდელი შეფასებით, კონტრაბანდული გრაფიკული პროცესორები ჩინეთის ხელოვნური ინტელექტის გამოთვლითი სიმძლავრის დაახლოებით მესამედს, შესაძლოა უმეტეს ნაწილსაც შეადგენს.

Nvidia ჩიპების უმეტესობას ტაივანში, TSMC-ის საწარმოებში ამზადებინებს და აფუთვინებს. ცალკეულმა ჩიპმა ან მთლიანმა ამაჩქარებელმა მონაცემთა ცენტრამდე რამდენიმე შემოწმება და ერთზე მეტი მგზავრობა შეიძლება გაიაროს.

აშშ ჩინეთში H100, A100 და Blackwell-ის ოჯახის ჩიპების გაყიდვას კრძალავს. შედარებით სუსტი H20-ის, მძლავრი H200-ისა და AMD MI325X-ის გაყიდვა ცალკეული ნებართვით შეიძლება. H200-სა და AMD MI325X-ზე 25%-იანი საბაჟო ტარიფი მოქმედებს. ჩინეთი ამერიკული ჩიპების შეძენას ზღუდავს და Huawei-ს ხელმძღვანელობით ადგილობრივ წარმოებას უწყობს ხელს. თუმცა ანგარიშების თანახმად, ხელისუფლება ხშირად არაოფიციალურ იმპორტზე თვალს ხუჭავს. 2026 წელს ByteDance-მა, Alibaba-მ და Tencent-მა ოფიციალური გამონაკლისები მიიღეს.

პირველი გზა ჩინური უნივერსიტეტის ან კვლევითი დაწესებულების მიერ ჩიპის შეძენაა. Nvidia-ს გრაფიკული პროცესორები მრავალ მომწოდებელთან გაფორმებულ ფართო ხელშეკრულებებში შედის, ხოლო შესყიდვები მცირე რეგიონული შუამავლების გავლით ხორციელდება. C4ADS-ის ცნობით, ზოგ მყიდველ დაწესებულებას ჩინეთის კომუნისტურ პარტიასთან, თავდაცვისა და დაზვერვის სექტორებთან კავშირები აქვს.

ორგანიზაციამ 2025 წლის ივლისიდან 2026 წლის იანვრამდე ამ გზით გაყიდული 1,7 მილიონი დოლარის ღირებულების 56 ჩიპი აღრიცხა. 2024 წლის გამოძიებამ რამდენიმე წლის სამთავრობო ჩანაწერებში ჩინეთისკენ იმავე გზით გაგზავნილი 6,48 მილიონი დოლარის ჩიპები გამოავლინა.

მეორე გზა ტექნიკურად კანონიერი გადაზიდვაა ვიეტნამის, ინდოეთისა და მალაიზიის გავლით. C4ADS-მა 2022-2025 წლების ოპერაციებში Nvidia A100, H100/GH100 და AD102 სერიის 13,4 მილიონი დოლარის გრაფიკული პროცესორები აღმოაჩინა. ზოგი ჩიპი ტაივანიდან ვიეტნამში ჩავიდა, სადაც შემოწმების ობიექტები მგზავრობის დამაჯერებელ მიზეზს ქმნიდა. მრავალი ტვირთის დრო, მოცულობა და დანიშნულება მის ნამდვილ მიზანს ფარავდა.