„დიდებული შვიდეულის“ მთავარი უპირატესობა საფრთხედ იქცა

2023 წლის მაისში Bank of America-ს (BofA) მაიკლ ჰარტნეტმა ველური დასავლეთით შთაგონებული სახელწოდება, „დიდებული შვიდეული“, მოიგონა. ასე მან ამერიკული კომპანიების ჯგუფი მოიხსენია, რომელიც ხელოვნური ინტელექტის აღმავლობისას საფონდო ბირჟის მთავარი მამოძრავებელი ძალა აღმოჩნდა. Apple, Amazon, Alphabet, Meta, Microsoft, Nvidia და Tesla ამ ბაზარზე კვლავ დომინირებენ. თუმცა ჰარტნეტი ახლა ამბობს, რომ ის, რაც მათ ოდესღაც საინვესტიციო პორტფელისთვის აუცილებელს ხდიდა, დღეს სისუსტედ იქცა. BofA-ს მთავარმა საინვესტიციო სტრატეგმა Master Investor-ის პოდკასტის ბოლო ეპიზოდში აღნიშნა, რომ გადაჭარბებულმა საბიუჯეტო ხარჯებმა ინვესტორებს ფულის უფრო მდგრად აქტივებში განთავსებისკენ უბიძგა. მან თქვა: „გარკვეულწილად, დიდებული შვიდეულის აღმავლობა იმან გამოიწვია, რომ სახელმწიფო ობლიგაციების ფლობა არავის სურდა. ვფიქრობდი: ‘მთავრობის საბალანსო უწყისი არ მინდა. ისინი მთვრალი მეზღვაურებივით ხარჯავენ. რატომ უნდა ვასესხო მათ ფული? მირჩევნია, ფული კომპანიებში დავაბანდო, რომლებსაც უამრავი ნაღდი ფული აქვთ და მისგან არაფერს ხარჯავენ’.“

ჰარტნეტმა დასძინა: „ეს იყო დიდებული შვიდეული“. თუმცა ხელოვნური ინტელექტის ჰიპერმასშტაბური ინფრასტრუქტურის კომპანიებმა ახლა ფულის განსაცვიფრებელი ტემპით ხარჯვა დაიწყეს. Goldman Sachs-ის (Goldman Sachs) ბოლო გათვლების თანახმად, 2026 წელს ხელოვნურ ინტელექტში გლობალური ინვესტიციები 1 ტრილიონ დოლარს გადააჭარბებს. JPMorgan Chase-ის (JPMorgan Chase) აღმასრულებელი დირექტორი ჯეიმი დაიმონი ვარაუდობს, რომ მომავალ წელს ამ კომპანიების ხარჯები ხელოვნურ ინტელექტზე 1 ტრილიონ დოლარს მიაღწევს.

ამასთან, გრძელვადიანი ობლიგაციების შემოსავლიანობა იზრდება. აშშ-ის 10-წლიანი სახაზინო ობლიგაციების შემოსავლიანობა თითქმის ორი ათწლეულის მაქსიმუმზეა. 30-წლიანი სახაზინო ობლიგაციების შემოსავლიანობა კი 2002 წლის შემდეგ პირველად აჭარბებს 5,5%-ს. შედეგად, მთელ ეკონომიკაში სესხის აღების ხარჯები გაიზარდა.

ტექნოლოგიურმა სექტორმა ნაღდი ფულის მარაგი შეამცირა და კორპორაციულ საკრედიტო ბაზრებზე დიდი მოცულობით სესხის აღება დაიწყო. შესაბამისად, „დიდებული შვიდეულის“ პერსპექტივა სულ უფრო მეტად უკავშირდება იმავე აქტივების კლასს, რომლისგანაც თავის დასაცავად მას ოდესღაც იყენებდნენ.

ჰარტნეტმა განმარტა: „ნუ დაგვავიწყდება, რომ დიდებული შვიდეული, ჰიპერმასშტაბური ინფრასტრუქტურის კომპანიები, ან რაც გინდათ უწოდეთ, დიდებულად ნაწილობრივ იმიტომ ითვლებოდნენ, რომ უზარმაზარ ფულს გამოიმუშავებდნენ და არაფერს ხარჯავდნენ. სწორედ ამიტომ იყვნენ ისინი დიდებული.

ახლა ისინი ხელოვნური ინტელექტის კაპიტალურ ხარჯებზე წელიწადში ტრილიონ დოლარზე მეტს ხარჯავენ, ხოლო მათი უარყოფითი ფულადი ნაკადი 200 მილიარდ დოლარს შეადგენს. ამიტომ ისინი გარკვეულწილად ობლიგაციების ბაზარს უნდა დაემორჩილონ. თუ ბაზარი შემოსავლიანობას ან სპრედებს მეტისმეტად გაზრდის, ეს ხარჯები აღარ განხორციელდება“.