ელექტრომობილების ტალღა ფოლკსვაგენს, BMW-სა და მერსედეს-ბენცს გადაუარა

ელექტრომობილების გაყიდვების ზრდა მოგებას რამდენად ამცირებს, ფოლკსვაგენის მაგალითზე ჩანს. ID.Cross-ის მარჟა მსგავსი შიგაწვის ძრავიანი მოდელის მარჟის 70-80%-ია. სხვა მოდელებში ეს მაჩვენებელი კიდევ უფრო დაბალია. ფოლკსვაგენი, ისევე როგორც მერსედეს-ბენცი, წარმოების ხარჯების გათანაბრებას მხოლოდ ათწლეულის ბოლოს ელოდება.

მესამე კვარტალში მერსედეს-ბენცმა რეკორდული რაოდენობის ელექტრომობილი გაყიდა. მათ შორის ბევრი იყო საწყისი კლასის მოდელი, მაგალითად CLA, რომლის მარჟაც შედარებით დაბალია. სექტემბერში მნიშვნელოვანი ელექტრო SUV-ის, GLC-ის გაყიდვებმა შიგაწვის ძრავიანი ვერსიებისას გადააჭარბა. თუმცა მერსედეს-ბენცის ერთ-ერთი გავლენიანი მენეჯერის თქმით, დიდი ბატარეების მქონე ავტომობილებში შიგაწვის ძრავიან და ელექტრო მოდელებს შორის მარჟის სხვაობა განსაკუთრებით დიდია.

კონკურენტების მსგავსად, BMW ახალ ელექტრომობილებზე წინა თაობის მოდელებთან შედარებით მეტს მაინც გამოიმუშავებს. BMW-ს ფინანსური დირექტორის, ვალტერ მერტლის თქმით, SUV iX3-ით, რომელიც ელექტრო პლატფორმა „ახალი კლასის“ პირველი მოდელია, კომპანია ევროპის რამდენიმე ძირითად ბაზარზე თითქმის გაუთანაბრდა შიგაწვის ძრავიანი ავტომობილების მომგებიანობას. ჩინეთში კი კონკურენციის გამო ვითარება განსხვავებულია. კომპანიის სხვა ახალი მოდელებიც კარგ შედეგს აჩვენებს, თუმცა შიგაწვის ძრავიან ანალოგებს ჯერ ვერ უტოლდება.

EY-ის საკონსულტაციო კომპანიის მონაცემებით, ოქტომბერში ევროპაში ახლად რეგისტრირებული ავტომობილების 37%-ს ელექტროძრავა ჰქონდა. ასეთი მაღალი მაჩვენებელი აქამდე არ დაფიქსირებულა. ელექტრომობილების გაყიდვები მკვეთრად გაიზარდა, რადგან ირანის ომის შედეგად ბენზინი და დიზელი გაძვირდა. ანალიტიკოსმა შნაიდერმა თქვა, რომ საწვავის ამჟამინდელი ფასების პირობებში ელექტრომობილის მძღოლს ექსპლუატაციის ხარჯის 50%-ის დაზოგვა შეუძლია. ბევრ ევროპულ ქვეყანაში სახელმწიფო სუბსიდიებიც დამატებით ზრდის მოთხოვნას.

შნაიდერის თქმით, ელექტრომობილების მყიდველები ახლა წინასწარ შექმნილ შეხედულებებს იშორებენ და ნავთობის ფასის კლების შემთხვევაშიც ელექტრომობილების გაყიდვები გრძელვადიანად გაიზრდება. ეს ავტომწარმოებლებს რთულ მდგომარეობაში აყენებს. თუ ისინი ელექტრომობილებზე მზარდ მოთხოვნას ვერ დააკმაყოფილებენ, ჩინელი მწარმოებლები ევროპაში ბაზრის წილს უფრო სწრაფად გაზრდიან. თუ მეტ ელექტრომობილს გაყიდიან, დარგის ფინანსური ვარდნა კიდევ უფრო გამწვავდება.

ფოლკსვაგენის შეკვეთების 40% ელექტრომოდელებზე მოდის, ამიტომ ფინანსური დირექტორი ანტლიცი მოგების მარჟაზე კიდევ უფრო მეტ ზეწოლას ელოდება. ID.Polo-ს გარშემო შექმნილ მცირე ავტომობილების ოჯახზე 150 000 შეკვეთაა გაფორმებული. თუმცა ეს მოდელები ფოლკსვაგენს დიდ მოგებას არ მოუტანს. მერსედეს-ბენცის ერთ-ერთი დილერიც ამბობს, რომ წინასწარი შეკვეთების 60-70% ელექტრომობილებზე მოდის.

მოგების შემცირების მიუხედავად, ფოლკსვაგენს ფულადი სახსრების დიდი შემოდინება აქვს. ინვესტიციების შემცირებისა და შვილობილი Everllence-ის წილის მსგავსი აქტივების გაყიდვის შედეგად, ცხრა თვეში წმინდა ფულადი ნაკადი 4,4 მილიარდ ევროს გაუტოლდა, წინა წლის იმავე პერიოდში კი 1,8 მილიარდი ევრო იყო. BMW-სა და მერსედეს-ბენცზე ზეწოლა იზრდება. BMW-ში თავისუფალი ფულადი ნაკადი 73%-ით შემცირდა, მერსედეს-ბენცში კი 44%-ით. ორივე მწარმოებელი ვარდნას მიმდინარე მოდელების განახლების გამო მარაგების ზრდასაც უკავშირებს.

ევროპაში გერმანული მწარმოებლების ელექტრომობილებს კარგად ყიდულობენ, ჩინეთში კი ადგილობრივი ბრენდების ძლიერი კონკურენციის გამო მოთხოვნა დაბალია. ჩინეთში გერმანული კომპანიები კვლავ განსაკუთრებით შიგაწვის ძრავიან ავტომობილებზე არიან დამოკიდებული.

ეს პრობლემად იქცა. ჩინეთის მთლიანი ბაზარი პირველ ცხრა თვეში წინა წელთან შედარებით 21%-ით შემცირდა, ელექტრომობილების სეგმენტი კი მხოლოდ 6%-ით. შიგაწვის ძრავიანი ავტომობილების ბიზნესი მკვეთრად დაეცა: ცხრა თვეში კლება 28% იყო, მესამე კვარტალში კი 42%. ეს ჰანდელსბლატის მიერ გაანალიზებული Marklines-ის მონაცემებიდან ჩანს.

ჩინეთში ვარდნა კომპანიებს ფინანსურად აზარალებს. საუკეთესო წლებში ფოლკსვაგენი ჩინეთში ოთხ მილიარდ ევროზე მეტს გამოიმუშავებდა. მას შემდეგ, რაც კომპანიამ ჩინეთში საქმიანობა დაიწყო, პირველად წელს ცხრა თვის შედეგით ზარალი აჩვენა, რომელიც 113 მილიონ ევროს შეადგენს. წინა წლის იმავე პერიოდში ჩინურმა ბიზნესმა 744 მილიონი ევროს მოგება მოიტანა. ფინანსური დირექტორის, ანტლიცის თქმით, არსებობს რისკი, რომ ჩინეთში ბიზნესი წელს ნულოვან მოგებიანობას ვეღარ მიაღწევს.

მესამე კვარტალში მერსედეს-ბენცს ადგილობრივად წარმოებული ავტომობილებიდან, სახელმწიფო კონცერნ BAIC-თან ერთობლივი საწარმოს მეშვეობით, მხოლოდ 37 მილიონი ევროს შესაბამისი წილი დარჩა. წინა წლის იმავე პერიოდში ეს თანხა 602 მილიონი ევრო იყო. ცხრა თვის შედეგით შტუტგარტულმა კომპანიამ ერთობლივ საწარმოში 408 მილიონი ევროს ზარალი აღრიცხა. ამის ერთ-ერთი მიზეზი ჩამოწერაა, რადგან კომპანია ჩინეთში გრძელვადიანად უფრო დაბალ მოგებას ელოდება.

BMW კვარტალური შედეგების გამოქვეყნებისას ჩინეთში მიღებულ მოგებას ცალკე არ ასაჯაროებს. კომპანია BMW Brilliance-ის ერთობლივ საწარმოში საკონტროლო წილს ფლობს და მის შედეგებს სრულად აერთიანებს საკუთარ ანგარიშგებაში. თუმცა ჯერ კიდევ წინა წელს გადასახადების შემდეგ მოგება მხოლოდ 200 მილიონ ევროზე ოდნავ მეტი დარჩა. მანამდე მოგება მილიარდობით ევროს შეადგენდა.

მიუხედავად სირთულეებისა, BMW, მერსედეს-ბენცი და ფოლკსვაგენი შორეულ აღმოსავლეთში საქმიანობას აგრძელებენ. BMW-ს ხელმძღვანელმა მილან ნედელკოვიჩმა აღნიშნა, რომ ჩინეთი კომპანიისთვის კვლავ ძირითადი მიმართულებაა. თუმცა კომპანიები ვარდნის შეჩერებას ცდილობენ. ფოლკსვაგენი ჩინეთში ჩინეთისთვის წარმოების ნაცვლად, მომავალში იქიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის, სამხრეთ აფრიკისა და სამხრეთ ამერიკის სხვა ბაზრების მომარაგებას გეგმავს. გერმანიის ავტოინდუსტრიას ეს რეგიონები ბოლო წლებში უყურადღებოდ ჰქონდა დატოვებული.

პრემიუმკლასის მწარმოებლები ჩინეთის ადგილობრივი ბაზრისთვის მეტი ავტომობილის წარმოებას და იქვე ნაწილების შეძენას გეგმავენ, ნაცვლად სხვა ქვეყნებიდან ჩინეთში ექსპორტისა. მერსედეს-ბენცის ხელმძღვანელმა ოლა კელენიუსმა განაცხადა, რომ გაზაფხულზე ჩინეთის ახალ სტრატეგიას წარადგენს. მისი თქმით, კომპანიას სურს, ჩინეთში მიღებულ მოგებაზე ნაკლებად იყოს დამოკიდებული. წარმოების სიმძლავრეები, სავარაუდოდ, შემცირდება, საწყისი კლასის მოდელები კი ბაზრიდან მოიხსნება. BMW ჩინეთში თავის ერთობლივ საწარმოში 1 800 სამუშაო ადგილის გაუქმებას გეგმავს, მათ შორის წარმოებაში.

ავტოკომპანიები ვარაუდობენ, რომ მეოთხე კვარტალში მდგომარეობა კიდევ უფრო დამძიმდება. მერსედეს-ბენცის მოგება პროცენტებისა და გადასახადების გამოკლებამდე ცხრა თვეში 21%-ით გაიზარდა, მაგრამ კომპანია მთელი წლისთვის წინა წლის ანალოგიურ მოგებას ელოდება.

BMW-ს ავტომობილების სეგმენტში მოგების მარჟა პროცენტებისა და გადასახადების გამოკლებამდე სამი კვარტლის შემდეგ 3,5%-ია. თუმცა მთელი წლისთვის კომპანია მინუს 0,5%-დან პლუს 0,5%-მდე მაჩვენებელს ვარაუდობს. შესაბამისად, BMW ძირითად ბიზნესში წლის ბოლო კვარტალში მნიშვნელოვან ზარალს ელოდება. ჩინეთში არსებული ვითარების გათვალისწინებით, ფოლკსვაგენი მთელი წლის საოპერაციო მოგების მარჟას ნულიდან 1%-მდე პროგნოზირებს.

მერსედეს-ბენცი უახლოეს თვეებში ირანის ომის შედეგად ფოლადისა და ალუმინის, ასევე ბატარეების წარმოებისთვის საჭირო ნედლეულის გაძვირებას ელოდება. ანალიტიკოსმა შნაიდერმა თქვა, რომ უახლოეს თვეებში ავტომწარმოებლებს მასალებზე მნიშვნელოვანი დამატებითი ხარჯები დაეკისრებათ და კომპანიები ხარჯების შემცირების პროგრამებით მათ სწრაფად ვერ შეამცირებენ.

BMW-ს მეოთხე კვარტლის შედეგებზე გერმანიაში მიმდინარე თანამშრომელთა შემცირებისთვის შექმნილი რეზერვებიც იმოქმედებს. ამისთვის კომპანიას, სავარაუდოდ, მილიარდობით ევროს გადადება მოუწევს. დაახლოებით ერთი თვის წინ წარმოების გარეთ დასაქმებული თანამშრომლებისთვის კომპენსაციის პროგრამა დაიწყო. მსურველთა რაოდენობა იმდენად დიდი იყო, რომ პერსონალის პორტალი გაითიშა. BMW 8 000 სამუშაო ადგილის გაუქმებას გეგმავს, მათგან დაახლოებით ნახევარს გერმანიაში.

მერსედეს-ბენცი კომპენსაციის პროგრამას დეკემბრიდან განაახლებს, რაც განსაკუთრებით მომავალ წელს აისახება ანგარიშგებაზე. ფოლკსვაგენსაც 2027 წელს კომპენსაციებთან დაკავშირებული დამატებითი ხარჯები ემუქრება. ვოლფსბურგში კომპანიის კოლექტიურ ხელშეკრულებასა და ხარჯების შემცირების გეგმაზე მოლაპარაკებები მიმდინარეობს. საკითხი მსოფლიოში 100 000-მდე სამუშაო ადგილსა და გერმანიაში სამი ქარხნის მომავალს ეხება. ავტოანალიტიკოსმა შნაიდერმა თქვა, რომ ავტოინდუსტრიის კრიზისის დასასრული 2027 წელსაც არ ჩანს.

თემებიარნო ანტლიციჰორსტ შნაიდერიAudiBank of AmericaBMWDataforcePorscheმერსედეს-ბენციფოლკსვაგენიჰანდელსბლატი

გამოქვეყნდა 5 ნოემბერი, 2026

ევროკომისიის შეფასებით, მონტენეგრო ევროკავშირის წევრი 2028 წელს შეიძლება გახდეს