იაპონიის ცენტრალურმა ბანკმა განაკვეთი 31-წლიან მაქსიმუმამდე გაზარდა

იაპონიის ცენტრალურმა ბანკმა (Bank of Japan) ძირითადი საპროცენტო განაკვეთი 25 საბაზისო პუნქტით, 1,25%-მდე გაზარდა. ეს 1995 წლის შემდეგ უმაღლესი დონეა.

ბანკმა განაკვეთის ზრდის ციკლიც დააჩქარა. მან მონეტარული პოლიტიკის ნორმალიზება 2024 წლის მარტში დაიწყო. ბოლო ზრდიდან სამი თვე გავიდა, წინა შემთხვევაში კი შუალედი ექვსი თვე იყო.

გადაწყვეტილებას საბჭოს შვიდმა წევრმა დაუჭირა მხარი, ორმა კი უარყო. განაკვეთის ზრდას ტოიჩირო ასადა და აიანო სატო არ დაეთანხმნენ. ორივე რეფლაციური პოლიტიკის მომხრედ მიიჩნევა. პრემიერ-მინისტრმა სანაე ტაკაიჩიმ ისინი საბჭოში მიმდინარე წლის დასაწყისში დანიშნა.

განაკვეთის ზრდას ფართოდ ელოდნენ. სი-ენ-ბი-სის მიერ გამოკითხული ეკონომისტების თითქმის 90% 25 საბაზისო პუნქტით გამკაცრებას პროგნოზირებდა. რესპონდენტებმა ისიც სწორად ივარაუდეს, თუ რომელი წევრები არ დაეთანხმებოდნენ გადაწყვეტილებას.

იაპონიის ცენტრალურმა ბანკმა განცხადებაში აღნიშნა, რომ გადაწყვეტილების მიზეზი ინფლაციის 2%-იან მიზნობრივ მაჩვენებელზე მეტად ზრდის საფრთხე გახდა.

ცენტრალურმა ბანკმა დასძინა, რომ საბაზისო ინფლაციის „დაახლოებით 2%-ზე“ სტაბილიზებას ისახავს მიზნად. ამით ფასების ზრდამ მიზნობრივ მაჩვენებელს არ უნდა გადააჭარბოს და მოგვიანებით იაპონიის ეკონომიკაზე უარყოფითად არ უნდა იმოქმედოს.

განაკვეთი ქვეყანაში ინფლაციის ზრდისა და ისტორიულად სუსტი იენის ფონზე გაიზარდა. აგვისტოში ინფლაციის ბოლო საერთო მაჩვენებელი 1,9% იყო. იენის მხარდასაჭერად ტოკიომ და ვაშინგტონმა კოორდინირებული ჩარევა განახორციელეს.

გადაწყვეტილების შემდეგ იენი 156,64 ნიშნულზე ივაჭრებოდა და 0,45%-ით გაუფასურდა. იაპონიის ათწლიანი სახელმწიფო ობლიგაციების საორიენტაციო შემოსავლიანობა 4,9 საბაზისო პუნქტით, 2,947%-მდე დაეცა.

ასადამ აღნიშნა, რომ საბაზისო ინფლაციის 2%-ზე დაბალი დონის გამო ეკონომიკური მდგომარეობა შესაძლოა ძლიერი არ ყოფილიყო. ამიტომ მან განაკვეთის უცვლელად დატოვებას დაუჭირა მხარი. აგვისტოში საბაზისო ინფლაცია 1,7% იყო, ივლისში კი 1,8%-ს შეადგენდა. სატომაც განაცხადა, რომ ეკონომიკური ვითარებისა და ფასების მიმდინარე დინამიკა წინა პერიოდთან შედარებით მნიშვნელოვნად დაჩქარებული არ ჩანდა.

აშშ ღიად მოითხოვდა, რომ იაპონიას განაკვეთის ზრდის ციკლი გაეგრძელებინა. ამით ვაშინგტონი ტაკაიჩის რბილი მონეტარული და გაფართოებითი საბიუჯეტო პოლიტიკის არჩევანზე ზეწოლას ახდენდა. დიდი ოცეულის ფინანსთა მინისტრებისა და ცენტრალური ბანკების ხელმძღვანელთა შეხვედრაზე აშშ-ის ფინანსთა მინისტრმა სკოტ ბესენტმა იაპონიის ცენტრალური ბანკის მმართველ კაძუო უედას ამ თვის დასაწყისში „გადამწყვეტი საბაზრო და მონეტარული ნაბიჯების“ გადადგმისკენ მოუწოდა.